Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak
Hemen zaude: Hasiera Komunitatea Dantzan Ikasi Iñaki Arregi: “Dantzari onak teknika ahazten du”

Dokumentuaren akzioak

Iñaki Arregi: “Dantzari onak teknika ahazten du”

2021/06/03 08:25
Iñaki Arregi: “Dantzari onak teknika ahazten du”

Iñaki Arregi, Dantzan Ikasi topaketak, 2021-05-08. Argazkia: Josu Garate - Dantzan: CC-BY-SA

Euskal dantzaren estiloari erreparatu dio Iñaki Arregik, Argia eta Ikerfolkeko kideak Dantzan Ikasi topaketetan. Horretarako, esperientzia pertsonaletik abiatu da, eta dantzari ibilbidean erreferente izan dituen Iñaki Gordejuelari eta Juan Antonio Urbeltzi esker ikasi, ikusi eta bizitakotik hainbat gogoeta egin ditu. Argiak, estiloaren esparruan markatu duen bideari heldu dio, zazpi kontradikzio edo argi itzalen bidez azaldu du hori, kontrakoak laguntzen digulako, maiz, adierazi nahi dena ondoen agertzen.

Organiko vs. Zurruntasuna

Dantza pelikularako prestaketa lanetan, Argia taldearen bideoak errepasatzerakoan filmaren lantaldeko bati atentzioak eman omen zion dantzariek dantza egiteko zuten modu organikoak. Terminoaren definiziora joan da: "Mugimendu naturala, jariakorra, harmonikoa, askea eta orekatua. Tentsioetatik eta blokeoetatik libre dagoena, gorputz sentikor, malgu eta adierazkorraren adierazpena dena". Hori ikusita “bide onetik ginela sentitu nuen” dio Arregik.

Dantzan Ikasi topaketak 2021
Dantzan Ikasi topaketak, 2021-05-08. Argazkia: Josu Garate - Dantzan: CC-BY-SA

Kontrako aldean, “zehaztasunaren eta bikaintasunaren bila joan eta dantzari zurrunak eta agian tenteegiak” aurkituko genituzke. Bestalde, “zorigaitzez, manierismoan bilatu nahi izan da zurruntasunak duen espresio falta itxurakeriaz betetako mugimenduen segida”, maiz “gaizki ulertutako eredu akademikoak” erreferentzia bezala hartuz. Mundu tradizionalean aritu eta aritzen diren dantzariak aldiz “modu naturalean eta konturatu gabe irteten den mugimenduez” osatzen dute beraien dantza.

Utzi entseatzeari eta hasi dantzan

 

Iñaki Arregi estiloa aurkezpena

Energia eta bizitasuna vs. Teknika eta zehaztasuna

Teknikari eta zehaztasunari heltzen diogu “eta maiz horrek hoztasuna dakar, eta ez dio ematen arima dantzari”. Bizitasunari eusteko musika izan daiteke akuilu eta haren arima barneratzea garrantzitsua dela dio Arregik: “Musika arimarekin jotzen bada eta tenplea badauka, behartuta sentitzen zara urratsak tenple horretara atxikitzera”. Bestetan, konpasek markatzen duten urratsen inertzia geldoa hautsi eta egin ahala bideratu ahalik eta urrats biziez horiek betetzen, adibidez Iztuetak Gipuzkoako dantza gogoangarrien kondaira edo historia (1824) liburuan azaltzen duen lehen zortzikoko aldaira batean bezala. Bide horietan “dantzaria beti limitean jarri behar da”. Horrela, puntu horretara heltzean “ez da hain garrantzizkoa urratsen akabera edo exekuzio baten perfekzioa, dantzak arima izango badu”.

Kontrolak segurtasuna eman baina, benetakotasuna kentzen du

Iñaki Arregi estiloa aurkezpena

Teknika vs. zabarkeria

“Berezko dantzari elegante prestuak gutxi dira, dantzaria egin egiten da”, bizitasunaren aldeko apustua eginda, zabarrak izan nahi ez badugu, teknika ere inportantea dela uste du Arregik. Prestaketa sistemaren beharra eta errepiken jarduera ezinbestekoa da. Gure tradizioan hain erroturik ditugun eta dantza-maisuen bidez jaso ditugun dantza preklasikoek eskaintzen diguten marko pedagogikoa erreferentziazko modelo ezin hobea izan daiteke.

Sistema akademikoak, bere arriskuez jakitun garen neurrian, lagungarriak izan badaitezke ere, sarritan gehiago balio izan dute euskal dantzen itxura aldatzeko beste edozertarako baino. Esaten denez “pianista ona teknika ahazten duena omen da”, beraz, dantzariok badugu zer ikasia esaldi horretatik Arregiren iritziz.

Dantzari onak teknika ahazten du

Iñaki Arregi estiloa aurkezpena

Lurra vs. Zerua

"Guk dantza egiterakoan, salto egiten dugu lurra bilatzeko ahalik eta azkarren", grabitatearen aurrean aldarte aktiboa hartuz. Gureak dantza telurikoak dira, dantza lurtarrak, zeruaren bila baino lurrari itsatsiak daudenak. Dantza “telurikoen” indarra eta dirdira gure egiten dugu.

Euskal dantzek, beste hainbat dantza tradizionalek bezala, lurrera bideratzen dute bere energia. Inguruan eta harago ditugun dantzak ikusmin pixka batekin begiratu besterik ez dago horretaz jabetzeko. “Azentu koreografiko” terminoa erabili izan dugu urratsak, bere eboluzioan, non proiektatu behar duen bere energia azaltzeko eta lurra izaten da maiz energia horren hartzailea. Errumaniako dantzari mirestuek, calusariak dioten moduan:

Tinka zaitez lur, calusari batek zapalduko zaitu eta

Iñaki Arregi estiloa aurkezpena

Dantzan Ikasi topaketak 2021
Iñaki Arregi, Dantzan Ikasi topaketak, 2021-05-08. Argazkia: Josu Garate - Dantzan: CC-BY-SA

Asmoa vs. Noraeza

Estiloari buruz ari garenean asmoa oso garrantzitsua dela dio: "Asmoak emango dio egiazkotasuna eta benetakotasuna dantzariak egiten duenari". Hobeto ulertzeko, pilotariaren eta dantzariaren arteko konparaketa egin du: "Pilotariak pilota jotzerakoan sortzen dituen formak erakargarriak zaizkigu, baina zergatik? Pilota jotzeari bideratzen du pilotariak bere indarra, hor jartzen du gogoa eta horren ondorioa da beste guztia". Horrek egiten du pilotariaren mugimenduak ederrak izateaz gain, benetakoak izatea. Asmoak mugimendua definitzen du eta sakontasuna ematen dio. Arregik uste du irudi hori oso baliagarria izan daitekeela dantzariaren mugimenduen dinamika bideratzerakoan alegia, "zein da egiten ari naizen mugimenduaren asmoa?".

Pelotariak nola, dantzariak hala

Arregi estiko aurkezpena

Eredua vs. Inbentoa

Ereduetatik edatea eta horiek lantzearen garrantzia nabarmendu du, "Gure dantzak eta gure estiloa, mundu zabalean dauden hainbat kultura koreografiko eta erritualekin partekatzen dugula esan dezakegu. Hor ditugu gure ereduak eta bertara zuzendu behar dugu gure jakin-mina”, dio Arregik. Aurretik gure lan esparrua garbi edukitzea garrantzizkoa da. Arregirentzat, euskal dantza da abiapuntua; hor da gure dantza tradizionala, eta, gero, tipula baten geruzak nola, gure ezagutza bideratu barrutik kanpora.

Oinarrizko ezagutza indartsu baten beharra

Arregi estikoa aurkezpena

Dantzan Ikasi topaketak 2021
Iñaki Arregi, Dantzan Ikasi topaketak, 2021-05-08. Argazkia: Gari Otamendi - Dantzan: CC-BY-SA

Proportzionaltasuna vs. Gehiegikeria

Dantzaren oreka bilatzen badugu neurritasuna oso da inportantea; Antzinako maisuek “mesura” deitzen zioten horri. Urrats deigarri eta ikusgarriez aldairak gehiegi betetzeko ohitura, bere ustetan okerraz, jardun da Arregi, adibide batzuk emanaz. Kontrastea bilatzeak eman dezake proportzionaltasuna aurkitzeko modu bat. Zuria ez da ikusgarri beltza ez badu ondoan. Ildo beretik keinuen edo jestuen erabilpen neurrikoa ere garrantzizkoa dela dio Arregik, eta zenbait adibide eman ditu zentzu horretan: Imotzeko esku-dantzan saltoak eta txaloak egiten diren momentuko txistua sistematikoki errepikatzen denean esaterako. Keinuak momentu bat azpimarratu nahi du, eta asmo hori galdu egiten da etengabe errepikatzerakoan.

Dantzanen jasotako artikulu eder batean Jose Zarragak “Eperrak” zioen:

Los “aurreskularis” jóvenes hacen demasiados giros y contorsiones, rodeos violentos, piruetas inverosímiles. Nosotros, en nuestro arte, tenemos una palabra para explicar esa hinchazón y abarrocamiento del baile. Decimos que son “giribillas” Bere hitz horiek gogoan:

Dantzak ez du “giribillen” beharrik

Arregi estikoa aurkezpena

 

Dantzan Ikasi Topaketak

(Datozen egunetan gainerako hitzaldien kronikak argitaratzen joango gara)

Dokumentuaren akzioak

Erantzun

Erantzuna emateko identifikatu egin behar zara, gure webgunean erabiltzaile bat sortuz.

Dantzan Ikasi

Dantzan Ikasi

Dantza tradizionalaren irakaskuntzan laguntzeko asmoz Gipuzkoako Foru Aldundiak abian jarritako programa da Dantzan Ikasi. Gipuzkoako Dantzaguneak dantza sustapenean egiten dituen ekintzen baitan, dantza tradizionala irakasgai duten irakasleei eta ikasten jarraitu nahi duten dantzariei, beren formazioan sakontzen jarraitu ahal izateko aukera eskaintzea da helburua. http://dantzanikasi.com

__ __ __

Dantza irakasleen lan-poltsa

 

 

Hurrengo saioak
2021

Hitzaldi dantzatua: Pamperruque // Bertan behera
-

Egindakoak
2021
Topaketak 2021: Dantzaren transmisioa, proposamenak eta lanketak // Kronika
Maialen Araolaza: Dantzaren onurak // Bideoa
Oier Araolaza: Genero-identitate euskal dantzan II // Bideoa II
2020
Ikastaroa: Lau urrats eta kitto!  // Kronika
Oier Araolaza: Genero-identitate euskal dantzan I // Bideoa I
Ikastaroa: Dantzan irakasteko baliabideak // Bertan behera
Gaskoiniako herri-dantzak // Kronika
2019
Gogoeta saioa: Sorkuntzaren soka // Kronika
Bisita-dantzatua Patxi Labordarekin // Kronika
Urbeltz, Arregi, Sarriegi: Soka-dantza // Kronika I, Kronika II, Kronika III
Lantzeko zortzikoa Bizkai Elkartea // Kronika
Gaskoiniako herri-dantzak // Kronika
Ibis Albizu: Euskal dantza eta balleta // Kronika
Dantza-luzeak Carles Mas // Kronika
2018
Zuberoako dantzakera // Kronika
Arantzako dantza-luzea // Kronika
Thierry Truffaut: Lapurdiko inauteriak // Kronika
Mikel Alberdi: XIX. mendeko euskal aisia  // Kronika
2017
Berastegiko San Juan dantzak // Kronika
Rapper ezpata-dantzak // Kronika  
Makilaria // Kronika 
Hirunangoak: balsa, mazurka, fandangoa eta ingrutxoak // Kronika 
Patxi Perez: Mutxiko dantzaldien bilakera aztergai // Kronika
2016
Kontra-dantzen sistema // Kronika
Dantza lotua aberasten // Kronika
Larrain-dantza, Lizarrako ingurutxoa // Kronika
Gipuzkoako dantzak IV // Kronika
Gipuzkoako dantzak III // Kronika
2015
Berpizkundeko dantza-maisuen sistema // Kronika
Gipuzkoako dantzak I // Kronika
Dantzan irakasteko baliabideak // Kronika
Dantzan irakasteko baliabideak  // KronikaJean Michel Guilcherri esker ona // Kronika
Zuberoako dantzak // Kronika
Zuberoako dantzak // Kronika
2014
Antton Luku: Dantza libertitzeko? // Kronika
Gipuzkoako urratsak, aldairak eta dantzak // Kronika
Arabako dantzak // Kronika
Durangaldeko dantzari-dantza // Kronika
Erromerien bidaiak // Kronika
Nafarroako Erriberako Paloteadoak // Kronika
Dantza-jauzietatik aitzineko püntüetara //Kronika
Lesakako dantzak // Kronika Ikastaroa eta bisita
2013
Nondik nora // Kronika
Luzaideko dantzak // Kronika
Nafarroa Behereko dantzak // Kronika
Emakumea euskal dantzan // Kronika
2012
Lizartzako dantzak // Kronika
Lau urrats eta kitto // Kronika
Lapurdiko inauteriak // Kronika
Axeri-dantza // Kronika
2011
Ingurutxoak // Kronika
Musika eta dantza // Kronika
Haur folklorea // Kronika
Rapper dantzak // Kronika
2010
Zarauzko folklorea // Kronika
Dantza kantatuak borobilean// Kronika
Xemeingo ezpata-dantza// Kronika
Araba Errioxako dantzak // Kronika
Gorputz prestaketa // Kronika
Dantza-jauziak // Kronika
2009
Zuberoako dantzak // Kronika
Argiaren inguruan // Kronika
Pedagogia // Kronika
Goierriko dantzak // Kronika
Mutil-dantzak // Kronika
Jotak // Kronika

Boletinak
Dantzan Ikasi 1(pdf) - Apirila 2009
Dantzan Ikasi 2(pdf) - Urria 2009
Dantzan Ikasi 3(pdf) - Apirila 2010
Dantzan Ikasi 4(pdf) - Azaroa 2010

Dokumentazioa
Dantza curriculuma(pdf) - 2010
Gipuzkoako dantza irakasleak(pdf) - 2010

Dantzan Ikasi Gipuzkoako Foru Aldundiaren ekimena da. Dantzan.com elkartea arduratzen da egitasmoaren kudeaketa teknikoaz. Gipuzkoako Euskal Dantzarien Biltzarra eta Ikerfolk elkarteek gainbegiratzen dute proiektuaren ibilbidea Dantzan Ikasiren Jarraipen Batzordetik.

Dantzan Ikasi
ikasi@dantzan.com
Tfnoa. 943 53 04 40
www.dantzanikasi.com

logoa