Hemen zaude: Hasiera Komunitatea Dantzan Ikasi Gaztemundu dantzan 05: urratsak, aldairak eta dantzak Gipuzkoako tradizioan

Dokumentuaren akzioak

Gaztemundu dantzan 05: urratsak, aldairak eta dantzak Gipuzkoako tradizioan

2014/07/16 07:10

Bosgarren atalak Gipuzkoan tradizioz iritsi zaizkigun urratsak eskaini dizkigu, haiekin sortutako aldairak eta hauek elkarren atzean ordena jakin batean emanik osatzen dituzten dantzak, jakina. Hain zuzen, Iztuetatik Olanora, Pujanatarrenetik igaro eta Gordejuela abizenen tradizioak gaur egunera iritsi arte ekarri duen dantzakera izan du oinarri uztailaren 10ean eta 11an burututako ikastaroak. Ikerfolk elkarteko eta Argia dantzari taldeko dantza-maisu taldea, Fernando Aristizabal, Iñaki Arregi, Jexux Larrea eta Jokin Otamendi arduratu da ikastaro honetaz.

Urratsak eta aldairak; agurra eta axeri-dantza

Ostegun goizez Iñaki Arregik hartu du dantza-maisu makila Fernando Aristizabalen laguntzarekin. Gorputzak esnatzeko beroketa saio beharrezko eta probetxugarri baten atzetik azalpen teorikoak eta ariketa praktikoak tartekatzen joan da Iñaki. Oinarrizko pausoetatik hasi da (demi plie eta muriska edota gurpila), txingoa zer den argitu eta zuzendu du eta lau-arin, lasterkak eta sentziloarekin jarraitu du. Bidean, dantzaria "zikina" dela ohartarazten du Iñakik. Alegia, belauneko gurpila edo sentziloa egitean galtzak eta abarketa edo oinetakoak zikindu egin behar direla.

Gaztemundu 2014 Gipuzkoako dantzak 001

Lehen izerdiak bota ostean, arnasa pixkat lasai hartzeko 1998. urtean Ikerfolkek argitaratuko Jira galdua aldizkariaren lehen ale bana banatu dizkie parte hartzaileeri. Bertan, aipatutako Gipuzkoako urrats, aldaira eta zenbait doinuren azalpen teorikoak jaso ziren hiztegi edo gidaliburu gisa, eta aldizkaria bera erabili du Iñakik (gero ere eta bide batez liburuxka nola erabili jakin dezaten ikasleek) klasearekin aurrera egiteko. Aldairak lantzeko agurraren doinu eta dantza ezaguna erabili du Iñakik. Azentu musikalaz eta azentu koreografikoaz jardun du eta nola eta non egin behar duten bat. Atentziorik galdu gabe jarraitu dituzte azalpenak denek eta intentzio osoz ahaleginak egin dituzte norberaren bizioeri eutsi eta Iñakik agindutakoa burutzeko. Agurrari forma eman eta gero axeri-dantzari ekin dio. Duela gutxira arte dantzatu ohi zen sentziloa eta gaur egunez zabaldua dagoena alderatu ditu Iñakik eta musikari dagozkien azalpenekin jarraituz, anakrusa zer den azaltzeko ere aprobetxatu du doinua. Eta halaxe, agurra eta axeri-dantza dantzatuaz jan ditugu goizeko saioaren hiru orduen azkenengo minutuak.

Gaztemundu 2014 Gipuzkoako dantzak 002

Taldeko dantzak eta herramintak: zortzikoa eta uztai-txikiena

Bazkal ostean dantza-maisuz aldatu eta Jokin Otamendi etorri da Fernando Aristizabali lagundu eta taldeko dantzak lantzeko asmoz. Beroketa saio txiki baten ostean berriz ere, lehendabizi goizekoak gogoratzen ahalgindu dira eta agurra eta axeri-dantza dantzatu dituzte. Jokinek zenbait detaile zuzendu ditu eta goizeko azalpenak osotu ditu.

Gaztemundu 2014 Gipuzkoako dantzak 003

Zortziko taldetan jarri dituzte gero ikasleak. Taldeko herraminta-dantzek hiru zati nagusi dituela azaldu die Jokinek: buruzagiaren zortzikoa, taldeak eginiko zortzikoa eta jokoa bera (dagozkion zatiak desberdinduz). Buruzagiarena alde batera utzita, taldeko zortzikoarekin hasi dira, lerroan eginiko zortzikoarekin hain zuzen ere eta amabiko taldearekin egindako zortzikoaren aldaera ere azaldu dute labur-labur. Berriz zortziko taldetan, uztaiak hartu eta jokoa landu dute: launaka lehendabizi eta dagokion zortzikotean gero. Inoiz uztai-txikiena egin gabekoek nahiko lan izan duten arren jokoa jarraitzen, umore onean joan da saioa. Arratsaldekoari agur esan aurretik pare bat aldiz uztai-txikiena goitik behera dantzatzen ahalegindu dira; hasitako tokian amaitu dute denek ere eta txaloka ospatu dute balentria!

Gaztemundu 2014 Gipuzkoako dantzak 004

Brokel-makilena

Ostiral goizez Gipuzkoako atal honi eskainitako azken bigarren eta azken goiza zain dugu. Laugarren dantza-maisua etorri da azkenengo lan hauetarako: Jexux Larreak jardun du Fernando Aristizabali lagunduaz aurreko egunekoeri jarraipena emateko. Izan ere, berriz ere agurra eta axeri-dantzarekin hasi dute saioa eta ondoren uztai-txikiena errepasatu eta dantzatu dituzte. Goizeti erdia joan zaigu konturatu orduko eta brokel-makilenari heldu diote Jexux eta Fernandok: zortzikoa lehenengo eta jokoa atzetik. Metalezko brokelak medio ez zen giro batzuetan belarrientzat baina poliki-poliki kolpeka bateratuz joan diren heinean taldeko dantza itxura hartu du. Azkenengo saiakera baten ostean ikasleek txaloz erakutsi dute esker ona eta gero dantza-maisuekin argazkien unea iritsi da batzuentzat.

Dokumentuaren akzioak

Gaztemundu dantzan 05: urratsak, aldairak eta dantzak Gipuzkoako tradizioan

Iñaki Arregi eta Fernando Aristizabal ikasleak jarraituz

Dantzan Ikasi

Dantzan Ikasi

Dantza tradizionalaren irakaskuntzan laguntzeko asmoz Gipuzkoako Foru Aldundiak abian jarritako programa da Dantzan Ikasi. Gipuzkoako Dantzaguneak dantza sustapenean egiten dituen ekintzen baitan, dantza tradizionala irakasgai duten irakasleei eta ikasten jarraitu nahi duten dantzariei, beren formazioan sakontzen jarraitu ahal izateko aukera eskaintzea da helburua. http://dantzanikasi.com



Hurrengo saioak
2017
 
Patxi Perez: Mutxiko dantzaldien bilakera aztergai // Kronika
Hirunangoak: balsa, mazurka, fandangoa eta ingrutxoak // Kronika 
Makilaria // Kronika 
Rapper ezpata-dantzak // Kronika  
Berastegiko San Juan dantzak // Kronika 



Egindakoak
2016

Kontra-dantzen sistema // Kronika
Dantza lotua aberasten // Kronika
Larrain-dantza, Lizarrako ingurutxoa // Kronika
Gipuzkoako dantzak IV // Kronika
Gipuzkoako dantzak III // Kronika
2015

Berpizkundeko dantza-maisuen sistema // Kronika
Gipuzkoako dantzak I // Kronika
Dantzan irakasteko baliabideak // Kronika
Dantzan irakasteko baliabideak  // KronikaJean Michel Guilcherri esker ona // Kronika
Zuberoako dantzak // Kronika
Zuberoako dantzak // Kronika
2014
Antton Luku: Dantza libertitzeko? // Kronika
Gipuzkoako urratsak, aldairak eta dantzak // Kronika
Arabako dantzak // Kronika
Durangaldeko dantzari-dantza // Kronika
Erromerien bidaiak // Kronika
Nafarroako Erriberako Paloteadoak // Kronika
Dantza-jauzietatik aitzineko püntüetara //Kronika
Lesakako dantzak // Kronika Ikastaroa eta bisita
2013
Nondik nora // Kronika
Luzaideko dantzak // Kronika
Nafarroa Behereko dantzak // Kronika
Emakumea euskal dantzan // Kronika
2012
Lizartzako dantzak // Kronika
Lau urrats eta kitto // Kronika
Lapurdiko inauteriak // Kronika
Axeri-dantza // Kronika
2011
Ingurutxoak // Kronika
Musika eta dantza // Kronika
Haur folklorea // Kronika
Rapper dantzak // Kronika
2010
Zarauzko folklorea // Kronika
Dantza kantatuak borobilean// Kronika
Xemeingo ezpata-dantza// Kronika
Araba Errioxako dantzak // Kronika
Gorputz prestaketa // Kronika
Dantza-jauziak // Kronika
2009
Zuberoako dantzak // Kronika
Argiaren inguruan // Kronika
Pedagogia // Kronika
Goierriko dantzak // Kronika
Mutil-dantzak // Kronika
Jotak // Kronika

Boletinak
Dantzan Ikasi 1(pdf) - Apirila 2009
Dantzan Ikasi 2(pdf) - Urria 2009
Dantzan Ikasi 3(pdf) - Apirila 2010
Dantzan Ikasi 4(pdf) - Azaroa 2010

Dokumentazioa
Dantza curriculuma(pdf) - 2010
Gipuzkoako dantza irakasleak(pdf) - 2010

Dantzan Ikasi Gipuzkoako Foru Aldundiaren ekimena da. Dantzan.com elkartea arduratzen da egitasmoaren kudeaketa teknikoaz. Gipuzkoako Euskal Dantzarien Biltzarra eta Ikerfolk elkarteek gainbegiratzen dute proiektuaren ibilbidea Dantzan Ikasiren Jarraipen Batzordetik.

Dantzan Ikasi
ikasi@dantzan.com
Tfnoa. 943 53 04 40
www.dantzanikasi.com

logoa