Hemen zaude: Hasiera Komunitatea Dantzan Ikasi Kontra-dantza, kadrila edota polka bereizten

Dokumentuaren akzioak

Kontra-dantza, kadrila edota polka bereizten

2017/01/20 08:35

Motz geratu zitzaigun Claude eta Jon Iruretagoiena aita-semeek kontra-dantzen inguruan Beasaingo Antzizar kiroldegian emandako kontra-dantzen sistemari buruzko ikastaroa. Beasaingo udalak babestua, itxi egin behar izan genuen izena emateko aukera jasotako eskaerak gaindituta. Herrian bertan antolatutako aukerari muzinik egin ez zioten beasaindarrei, ingurukoez gain, haragoko jendea batu zitzaien, Iruñea, Gasteiz edo Lekeitio aldetik ere etorritakoekin. Guztira 50 lagunek bete-bete egin zuten aretoa.

Dantzan Ikasi 2016 Kontra-dantzen ikastaroa Beasainen 7307
Ion eta Claude Iruretagoiena, Beasainen kontra-dantzen ikastaroa ematen. Argazkia: Oier Araolaza - Dantzan.eus CC BY-SA

Kontra-dantzen ustezko edota itxurazko sinpletasunetik harago, mugimendu eta aldaera aberatseko sistema bat ireki ziguten dantza-maisu lapurtarrek. Horrekin batera, Euskal Herriko beste probintziatako hainbat dantzetan, oharkabean, ditugun kontra-dantza eta kadrilla ereduak ikusi genituen. 

Zenbait izen eta kontzepturen gaineko azalpenekin ekin zion Jonek ikastaroari. Kontra-dantza izena ingelesezko country dance izenetik abiatuta, dantzon bilakaera azaldu zuten Iruretagoienatarrek. Bikoteka, elkarri eskutik helduta soka osatu eta oinarrizko urratsak eta aldaerak landu genituen elkarren atzean jarrita. Haien ikuskizunetan erabilitako doinuak oinarri genituela ("Aurrez aurre" edota "Nundik nora"), simple eta double urratsak tartekatuz zirkuluan eboluzionatuz joan ginen long way erako kontra-dantza lantzeko. Oinarrian sinplea zirudienak, izenari kontrajarriz, lanak eman zizkien ikasleei proposatutako segida jarraitu ahal izateko. Bide horretan hamar urteotan Euskal Herrian hedatu den txapeloaz gisa ezagutzen dugun dantzaren oinarrian dagoenaz ohartarazi gintuzten. 

Dantzan Ikasi 2016 Kontra-dantzen ikastaroa Beasainen 7343
Kontra-dantzen ikastaroa Beasainen. Argazkia: Oier Araolaza - Dantzan.eus CC BY-SA

Jarraian bikoteak elkarren parean jarriz, gehienoi ezagunak egin zitzaizkigun mugimenduak errepasatu genituen laukotean karratu forma osatuz, kontra-dantza frantsesei tarte eginda oraingoan. Aukerak buruak eman ahala bestekoak izan daitezkeela ikusi genuen, eta barneraturik ditugun zenbait mugimenduren aldaerekin jolastu genuen, izan ere nahasmendurik ere sortu zuen hain barneratu ditugun moldeak apurtzeak (apurtzeko ahaleginak...). Hala, zenbait mugimendu ohikoenak identifikatuz joan ginen eta izena jarri genien hala elkar agurtzeari (présenter edo allemande, moduaren arabera), bikotean ardatzaren gainean emandako bueltei (balancer), 8 forma hartzen duen mugimenduari (le queue du chat) edota zigi-zaga egiteari (chaîne anglaise). Bide horretan, kontra-dantzen sistema hainbat dantzaren oinarrian dagoela ikusi ahal izan genuen: Gipuzkoako brokel-dantzaren zikloan (bereziki uztai-handien dantzan), Eltziegoko dantzetan, etab.

Ildo horretatik, lau bikoteko unitateetan beste hainbat eboluzio egiten hasi ginen: kadrilak. Oro har, Lapurdiko eta Behe Nafarrroako hainbat inauterietako dantzen bidez hedatu dira Euskal Herrian kadrilak. Kontra-dantza izenaz ezagunak ditugun arren berez kadrilak direla azpimarratu nahi izan zigun Claudek, eta horrela beharko genituzkeela deitu. Polka izenarekin ere identifikatu izan dira sarri erabilitako musika dela eta. Koreografia aukerak musikak bestekoak izaki, 1995ean Lekorneko kabalkadarako apropos sortutakoa (gerora "Aurrez aurre" ikuskizunerako berreskuratu zena) muntatzea proposatu ziguten. Ez zen erronka makala izan... Azalpenak entzun eta mugimenduak errepikatuzeboluzio guztia osatzea lortu genuen, gutxi gora behera, laukiak erronbo eta borobilak obalo bihurtuz! Baina ahaleginean ongi pasatu genuenik ezin uka. Hiru orduen muga gaindituta goizak ez zuen gehiagorako eman.

Dantzan Ikasi 2016 Kontra-dantzen ikastaroa Beasainen 7381
Claude Iruretagoiena, Beasainen Dantzan Ikasiren kontra-dantzen ikastaroa ematen. Argazkia: Oier Araolaza - Dantzan.eus CC BY-SA

Laburbilduz, giro atseginean, kontra-dantzen sistemaren oinarria izkiriatzen ahalegindu ziren Iruretagoienatarrak, beste inongo xederik lanketa sakonagoa eskatuko lukeela agerian utziz. Era berean dantza hauek izan duten bilakaera eta hedapenak behar bezala besarkatzea zailtzen dute, baina kontrara, dantza irakaslearen lanketa propiorako bidea eta tartea uzten du bereziki. Etxeko lanekin joan ginen denok etxera beraz.

----------------------------------------------------------------------------------

Dantzan Ikasi (dantzanikasi.com), dantza tradizionalaren irakaskuntzan dihardutenen formaziorako Gipuzkoako Foru Aldundiak abian jarritako ekimena da. Ikastaro hau, Gipuzkoako Foru Aldundiaren eta Beasaingo Udalaren laguntzarekin, Ostadar eta Aurtzaka dantza taldeekin koordinatuta, Gipuzkoako Dantzagunearen babesean, eta dantzan.com-ek kudeatuta antolatu da.

Beasaingo udaleko logoaGipuzkoako Foru Aldundia

Dokumentuaren akzioak

Erantzun

Erantzuna emateko identifikatu egin behar zara, gure webgunean erabiltzaile bat sortuz.

Kontra-dantza, kadrila edota polka bereizten

Kadrillea, Dantza Ikasiren kontra-dantzei buruzko ikastaroan. Argazkia: Oier Araolaza - Dantzan.eus CC BY-SA

Dantzan Ikasi

Dantzan Ikasi

Dantza tradizionalaren irakaskuntzan laguntzeko asmoz Gipuzkoako Foru Aldundiak abian jarritako programa da Dantzan Ikasi. Gipuzkoako Dantzaguneak dantza sustapenean egiten dituen ekintzen baitan, dantza tradizionala irakasgai duten irakasleei eta ikasten jarraitu nahi duten dantzariei, beren formazioan sakontzen jarraitu ahal izateko aukera eskaintzea da helburua. http://dantzanikasi.com



Hurrengo saioak
2017
 
Patxi Perez: Mutxiko dantzaldien bilakera aztergai // Kronika
Hirunangoak: balsa, mazurka, fandangoa eta ingrutxoak // Kronika 
Makilaria // Kronika 
Rapper ezpata-dantzak // Kronika  
Berastegiko San Juan dantzak // Kronika 



Egindakoak
2016

Kontra-dantzen sistema // Kronika
Dantza lotua aberasten // Kronika
Larrain-dantza, Lizarrako ingurutxoa // Kronika
Gipuzkoako dantzak IV // Kronika
Gipuzkoako dantzak III // Kronika
2015

Berpizkundeko dantza-maisuen sistema // Kronika
Gipuzkoako dantzak I // Kronika
Dantzan irakasteko baliabideak // Kronika
Dantzan irakasteko baliabideak  // KronikaJean Michel Guilcherri esker ona // Kronika
Zuberoako dantzak // Kronika
Zuberoako dantzak // Kronika
2014
Antton Luku: Dantza libertitzeko? // Kronika
Gipuzkoako urratsak, aldairak eta dantzak // Kronika
Arabako dantzak // Kronika
Durangaldeko dantzari-dantza // Kronika
Erromerien bidaiak // Kronika
Nafarroako Erriberako Paloteadoak // Kronika
Dantza-jauzietatik aitzineko püntüetara //Kronika
Lesakako dantzak // Kronika Ikastaroa eta bisita
2013
Nondik nora // Kronika
Luzaideko dantzak // Kronika
Nafarroa Behereko dantzak // Kronika
Emakumea euskal dantzan // Kronika
2012
Lizartzako dantzak // Kronika
Lau urrats eta kitto // Kronika
Lapurdiko inauteriak // Kronika
Axeri-dantza // Kronika
2011
Ingurutxoak // Kronika
Musika eta dantza // Kronika
Haur folklorea // Kronika
Rapper dantzak // Kronika
2010
Zarauzko folklorea // Kronika
Dantza kantatuak borobilean// Kronika
Xemeingo ezpata-dantza// Kronika
Araba Errioxako dantzak // Kronika
Gorputz prestaketa // Kronika
Dantza-jauziak // Kronika
2009
Zuberoako dantzak // Kronika
Argiaren inguruan // Kronika
Pedagogia // Kronika
Goierriko dantzak // Kronika
Mutil-dantzak // Kronika
Jotak // Kronika

Boletinak
Dantzan Ikasi 1(pdf) - Apirila 2009
Dantzan Ikasi 2(pdf) - Urria 2009
Dantzan Ikasi 3(pdf) - Apirila 2010
Dantzan Ikasi 4(pdf) - Azaroa 2010

Dokumentazioa
Dantza curriculuma(pdf) - 2010
Gipuzkoako dantza irakasleak(pdf) - 2010

Dantzan Ikasi Gipuzkoako Foru Aldundiaren ekimena da. Dantzan.com elkartea arduratzen da egitasmoaren kudeaketa teknikoaz. Gipuzkoako Euskal Dantzarien Biltzarra eta Ikerfolk elkarteek gainbegiratzen dute proiektuaren ibilbidea Dantzan Ikasiren Jarraipen Batzordetik.

Dantzan Ikasi
ikasi@dantzan.com
Tfnoa. 943 53 04 40
www.dantzanikasi.com

logoa