Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak
Hemen zaude: Hasiera Komunitatea Dantzan Ikasi Juan Antonio Urbeltz: "Dantzak mugitzen diren sinboloak dira"

Dokumentuaren akzioak

Juan Antonio Urbeltz: "Dantzak mugitzen diren sinboloak dira"

2019/11/12 09:45
Juan Antonio Urbeltz: "Dantzak mugitzen diren sinboloak dira"

Jua Antonio Urbeltz. Soka-dantza politikoa hitzaldia, Beasain, 2019-10-17. Argazkia: Josu Garate - Dantzan CC-BY-SA

Soka-dantzen sinbologiaz aritu da Juan Antonio Urbeltz, Iñaki Arregi eta Mikel Sarriegirekin batera eskaini duen "Soka-dantza, koreografia politikoa" hitzaldian. Gipuzkoako alkatetzen protokolo koreografikoa den soka-dantza edo aurreskua izan da hizketagaia Dantzan Ikasik Igartza jauregian antolatutako solasaldian. Urbeltz mundu kontzeptualean sartu da, ideien munduan, Argia dantza taldearen planteamenduak sortzen diren inspirazioaren munduan. Bai urbeltz eta bai Arregi "Dantzak mugitzen diren sinboloak dira" esalditik abiatu dira.

Sokan-dantzak gurean eta munduan

Euskal Herriko soka-dantzek eta Europako beste lurraldeetakoek dituzten harremanak azaltzen hasi da Urbeltz; "Oso zabalduta dagoen eredua da, modu askotan garatzen da. Sarri ikusten dira zubiak. Berezitasunak baditugu guk edo alderantziz". Bulgarian esaterako sokan ordena jakin bat mantentzen dutela beti azaldu du: gizon zaharrak, ezkonduak, andregaia dutenak, andregairik ez dutenak eta gero soka batekin emakume helduak, ezkonduak, gizongaia dutenak, gizongaia ez dutenak. Bretoiek, berriz, adinekoak kokatzen dira hasieran eta bukaera-bukaeran haur txikiak joaten dira.

Soka-dantza politikoa hitzaldia
Iñaki Arregi, Jua Antonio Urbeltz eta Mikel Sarriegi. Soka-dantza politikoa hitzaldia, Beasain, 2019-10-17. Argazkia: Josu Garate - Dantzan CC-BY-SA

Aurrendariak eta azkenkiak ere askotan ageri direla dio, beste izen batzuekin, noski. Grezian adibidez, azkenkiari antikristo izena ematen zaiola dio, "beraz, antikristoa bukaeran bada, kristok sokaren buruan egon behar du". Grezian zubien azpitik pasatzean idien moduan uztarriari eutsita daudela diote. Sinbolo hori Zuberoako Branlean ere agertzen dela dio Urbeltzek.

Testuinguruari begiratuta, soka-dantza ohikoenak gazteek igandeetan edo festa egun handietan ondo pasatzeko eta neska eta mutilak harremantzeko dantzatzen zituzten dantzak izan direla dio. Hala ere Juan Inazio Iztuetak hainbat soka-dantza izendatu zituen: gizon-dantza, etxekoandre-dantza, esku-dantza galaiena, esku-dantza neskatxena, edate-dantza... Iztuetak soka-dantzen Goierriko herrien loturen inguruko datuak ere aurkezten ditu eta lotura horien irudia erakutsi du Urbeltzek. Lotura horien inguruan, Mikel Sarriegik hitz egingo du.

Azeri-dantza

Soka-dantzan hainbat sinbolo ikusten ditu Urbeltzek, baita animaliak ere. Azeri-dantzaren edo abarketen partean, dantzariek batak bestearen atzetik dantzatuz bizi-bizi, azeria biraka irudikatzen dutela dio, "Azeria korrika ari dela konturatzen da goitik arranoa datorrela, erritmoa ez du aldatzen eta arranoaren hegoek egindako itzala alde banatan sumatzen duenean bira azkar bat ematen du, muturra ipurdira hurbildu du eta biraka hasten da. Arranoa nahastu egiten da, orain ikusten duen animalia beste bat baita. Ez da atrebitzen borobilean mugitzen ari den hori harrapatzera".

Soka-dantza politikoa hitzaldia
Soka-dantza politikoa hitzaldia, Beasain, 2019-10-17. Argazkia: Josu Garate - Dantzan CC-BY-SA

Soka eta ehungintza

Ehungintzari lotutako sinboloak ere ikusten ditu soka-dantzan Urbeltzek, "Soka-dantzak hirugarren zenbakian deskantsatzen du, hiru zenbakiarekin haria egiten da. Haria ez da bi zuntzekin egiten, tiratzen badugu zuntz bakoitza bere lekura joaten baita. Hirurekin egiten da, bat erdian eta beste biak bere inguruan. Hori sendotzeko modu bakarra, atzeko zatia korapilatu eta aurreko zatia korapilatzea da". Hori soka-dantzan irudikatzen dela dio, lehenengo zubia aurreko korapiloa da eta bigarren zubia, atzeko korapiloa, "Horrela inork ez du soltatuko soka".

Soka-dantza korapiloak

Ehuna eta destinoa lotuta daudela ere kontatu du, baita bizitza ere, "Greziako mitologiako hiru Morak, batak haritu egiten du besteak, ehundu, bizitza izango litzatekeena eta azkenak moztu egiten du bizitzako haria". Askotan zubiak herritarrak baztertzeko tresnak zirela esan ohi da, baina irakurketa hori okerra dela dio Urbeltzek. Soka, herritarrak batzeko korapiloak direla uste du.

"Soka-dantza, koreografia politikoa" hitzaldiaren kronika hiru ataletan argitaratuko dugu. Hurrengo atalak:

  • Iñaki Arregi: "Alderdi guztietako ordezkariak eskutik helduta joatea lortu genuen"
  • Mikel Sarriegi: "Gure interesek eta Ikerfolken nahiak bat egin zuen"

Dokumentuaren akzioak

Erantzun

Erantzuna emateko identifikatu egin behar zara, gure webgunean erabiltzaile bat sortuz.

Dantzan Ikasi

Dantzan Ikasi

Dantza tradizionalaren irakaskuntzan laguntzeko asmoz Gipuzkoako Foru Aldundiak abian jarritako programa da Dantzan Ikasi. Gipuzkoako Dantzaguneak dantza sustapenean egiten dituen ekintzen baitan, dantza tradizionala irakasgai duten irakasleei eta ikasten jarraitu nahi duten dantzariei, beren formazioan sakontzen jarraitu ahal izateko aukera eskaintzea da helburua. http://dantzanikasi.com

__ __ __

Dantza irakasleen lan-poltsa

 

 

Hurrengo saioak
2020
Gaskoiniako herri-dantzak

 

Egindakoak
2019
Gogoeta saioa: Sorkuntzaren soka // Kronika
Bisita-dantzatua Patxi Labordarekin Soka erakusketan// Kronika
Urbeltz, Arregi, Sarriegi: Soka-dantza, koreografia politikoa. Gipuzkoako alkatetzen protokolo koreografikoa // Kronika I, Kronika II, Kronika III
Lantzeko zortzikoa aztergai Bizkai Euskal Folklor Elkartearen eskutik // Kronika
Gaskoiniako herri-dantzak // Kronika
Ibis Albizu: Dantza tradizionala ballet akademikoan. Euskaldunak, errusiarrak eta beste zenbait mito // Kronika
Dantza-luzeak, soka-dantzen aurrekariak Carles Mas-en eskutik // Kronika
2018
Zuberoako dantzakera // Kronika
Arantzako dantza-luzea // Kronika
Thierry Truffaut: Lapurdiko inauterien lehena eta oraina, kontserbazioa eta modernizazioa // Kronika
Mikel Alberdi: Iztuetatik Mañé y Flaquereraino, XIX. mendeko euskal aisiari begirada  // Kronika
2017
Berastegiko San Juan dantzak // Kronika
Rapper ezpata-dantzak // Kronika  
Makilaria // Kronika 
Hirunangoak: balsa, mazurka, fandangoa eta ingrutxoak // Kronika 
Patxi Perez: Mutxiko dantzaldien bilakera aztergai // Kronika
2016
Kontra-dantzen sistema // Kronika
Dantza lotua aberasten // Kronika
Larrain-dantza, Lizarrako ingurutxoa // Kronika
Gipuzkoako dantzak IV // Kronika
Gipuzkoako dantzak III // Kronika
2015
Berpizkundeko dantza-maisuen sistema // Kronika
Gipuzkoako dantzak I // Kronika
Dantzan irakasteko baliabideak // Kronika
Dantzan irakasteko baliabideak  // KronikaJean Michel Guilcherri esker ona // Kronika
Zuberoako dantzak // Kronika
Zuberoako dantzak // Kronika
2014
Antton Luku: Dantza libertitzeko? // Kronika
Gipuzkoako urratsak, aldairak eta dantzak // Kronika
Arabako dantzak // Kronika
Durangaldeko dantzari-dantza // Kronika
Erromerien bidaiak // Kronika
Nafarroako Erriberako Paloteadoak // Kronika
Dantza-jauzietatik aitzineko püntüetara //Kronika
Lesakako dantzak // Kronika Ikastaroa eta bisita
2013
Nondik nora // Kronika
Luzaideko dantzak // Kronika
Nafarroa Behereko dantzak // Kronika
Emakumea euskal dantzan // Kronika
2012
Lizartzako dantzak // Kronika
Lau urrats eta kitto // Kronika
Lapurdiko inauteriak // Kronika
Axeri-dantza // Kronika
2011
Ingurutxoak // Kronika
Musika eta dantza // Kronika
Haur folklorea // Kronika
Rapper dantzak // Kronika
2010
Zarauzko folklorea // Kronika
Dantza kantatuak borobilean// Kronika
Xemeingo ezpata-dantza// Kronika
Araba Errioxako dantzak // Kronika
Gorputz prestaketa // Kronika
Dantza-jauziak // Kronika
2009
Zuberoako dantzak // Kronika
Argiaren inguruan // Kronika
Pedagogia // Kronika
Goierriko dantzak // Kronika
Mutil-dantzak // Kronika
Jotak // Kronika

Boletinak
Dantzan Ikasi 1(pdf) - Apirila 2009
Dantzan Ikasi 2(pdf) - Urria 2009
Dantzan Ikasi 3(pdf) - Apirila 2010
Dantzan Ikasi 4(pdf) - Azaroa 2010

Dokumentazioa
Dantza curriculuma(pdf) - 2010
Gipuzkoako dantza irakasleak(pdf) - 2010

Dantzan Ikasi Gipuzkoako Foru Aldundiaren ekimena da. Dantzan.com elkartea arduratzen da egitasmoaren kudeaketa teknikoaz. Gipuzkoako Euskal Dantzarien Biltzarra eta Ikerfolk elkarteek gainbegiratzen dute proiektuaren ibilbidea Dantzan Ikasiren Jarraipen Batzordetik.

Dantzan Ikasi
ikasi@dantzan.com
Tfnoa. 943 53 04 40
www.dantzanikasi.com

logoa