Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak
Hemen zaude: Hasiera Komunitatea Dantzan

Orain arteko ekarpenak

Euskal jantziz bete du Baionako katedralaren klaustroa Maritzulik

2020/09/01

Azken hamarkadetan Maritzuli dantza konpainiak osatu duen euskal jantzien bildumako zenbait pieza ikusgai dira Baionako katedraleko klaustroan prestatu duten erakusketan. Bederatziehun piezek osatzen dute Maritzuliren jantzi bilduma eta horietako laurogei ikus daitezke erakusketan. Abuztuaren 18tik...

Gehiago irakurri

Bera: San Esteban 2020 bordon-dantza eta makila-dantzak

2020/08/03

San Esteban egunez bordon-dantza eta makila dantza konfinatuak dantzatu dituzte Berako Gure Txokoa dantza taldeko dantzariek. Egun handia izan ohi da abuztuaren 3koa Beran. Ohiko erritua izaten da dantzariek udal agintariak mezara eta udaletxera laguntzea, eta behin plazan, bandera-dantzaren ondoren, dantzariek dantzatzea. Gaurkoan, Berako plaza huts-hutsik dela grabatu dituzten irudiak argitaratu dituzte. Musikariak: Mari Jose Gaztelumendi, Iban Irastorza, Oier Larretxea, Asier Oses, Ibai Ros. Irudiak: Nahia Fagoaga, Itaia Gillenea. San Esteban, bordon-dantza eta makila-dantzak, Bera, 2020-08-03.

Berriz 2020 dantzari-dantza eta erregelak

2020/07/29

Berrizko dantzariek herriko eta auzoetako dantza saioak bideo bidez ordezkatu dituzte. Herriko udal ordezkariek, txistulariek eta dantzariek honako bideoa grabatu dute berez herriko festetan dantzatzen diren dantzari-dantza eta erregelak gogoratu eta gordeta gelditzeko. Elizondo plazan dantzatu ditu dantzari taldeak dantzari-dantzako agintariena eta soka-dantzako fandango eta arin-arina. Gainerako zenbait dantza zati herriko ermitetan eta beste zenbait txokotan dantzatu dituzte banaka eta binaka. Irudiak: Berrizko udala. Dantzari-dantza eta erregela konfinatuak, San Pedro, Berriz, 2020-06-28.

Ana Garcia: "Lehentasuna taldeen kalitatea eta segurtasuna da"

2020/07/23

Portugaleteko 46. Folklore Jaialdian murgilduta behar genuen egun hauetan, baina pandemiak hankaz gora ipini du dantza jaialdia. Segurtasun neurri zorrotzak hartuta eta hilabete beranduago, abuztuaren 25etik 27ra egingo da aurtengoa. Ana Garcia Elai Alaiko kidea eta jaialdiko antolatzaileak aza...

Gehiago irakurri

Markina-Xemein: Karmen 2020 aurreskua

2020/07/22

Emakumeak ere sokan eta kalez kale geldialdiak eginez plazaratu dute aurtengoan Karmen Eguneko aurreskua Markina-Xemeinen. Covid-19a dela eta jende pilaketak saihesteko leku finkoan egin beharrean karrika-dantza modura kaleratu dute aurreskua. Udaletxeko plazan atera dute soka eta lehengo desafioa dantzatu dute. Goiko Portala kalean behera abiatu eta Zear kaletik Abesua kalera iritsi dira. Bertan aurreskuak eta atzeskuak agurrak dantzatu dituzte eta sokara ikusleak gonbidatuta udaletxeko plazara itzuli dira. Bukatzeko azken desafioa, fandango eta arin-arina eta biribilketarekin bukatu dute. Segurtasun neurriak hartuta dantzatu dute dantzariek, maskarak aurpegian eta elkarri eskutik eman beharrean zapien bidez lotuta. Egoera berezia aprobetxatu eta emakumeek ere hasierako sokan parte hartu dute. Irudiak eta edizioa: Idoia Lahidalga. Aurreskua, Karmen, Markina-Xemein, 2020-07-16.

Node: Emakumeak

2020/07/20

Dantzak, dokumentalak eta nobela grafikoak osatzen dute Emakumeak proiektua eta helburua da El Salvadorreko emakumeek abortuagatik edo erditzen izaten dituzte arazoengandik jasotzen dituzten kartzela zigorrak mahaigaineratu eta kritikatzea. Myriam Perez Cazabon eta Jone Amezaga dantzariek gorpuzten duten koreografia taldean sortu dute. Hasieran, mahai gainean jarri zituzten egoerak haiengan sortzen zituen sentimenduak, hitzak, irudiak eta horiei buelta batzuk emanda sortu dute pieza. Ostiralean plazaratu du Tabakaleran NODE konpainiak Emakumeak dantza pieza.

“Bi emakume eszenan, irmo eta ausartak. Bidaia inposatu eta bortxatu bat egitera behartuak, baina elkarrekin, askatasunean amaiera bat lortzen dute”. Alde batetik Salvadorreko hainbat emakumek jasaten duten zama erakusten dute eta bestetik horren aurrean egin duten borroka eta elkarri laguntzeko eraiki duten komunitatea. Abortu delitua egotzita espetxeratu dituzten emakumeak gogoratu eta omentzeko sortu dute proiektua.

Antzezleak: Myriam Perez Cazabon, Jone Amezaga. Koreografia: Myriam Perez Cazabon. Musika originala: Aranzazu Calleja. Jantziak: Clara Virgili. Filmmaker: Jesus Lacorte. Zuzendaritza: Ion Estala. Emakumeak, NODE, 2020-07-17.

Markina-Xemein: Karmen 2020 aurreskua

2020/07/17

Berritasunez betetako aurreskua kaleratu dute Karmen Egunean Markina-Xemeinen. Pandemia dela eta ikusleen eta dantzarien arteko segurtasun distantziak mantentzeko kalez kale dantzatu dute aurreskua eta dantzariek zapiak eta maskarak erabili dituzte. Egoera berezia aprobetxatu eta ikusita guztiz moldatu behar zutela dantza emakumeek aurreskuan parte hartzeko pausoa ere eman dute. Argazkiak: Amaiur Aristi. Aurreskua, Karmen, Markina-Xemein, 2020-07-16.

Emakumeak dantza pieza sortu du NODE konpainiak

2020/07/16

NODE konpainiak pieza berria aurkeztuko du ostiral honetan, uztailaren 17an, 20:30ean Tabakalerako Kutxa Kultura Plazan. Myriam Perez Cazabon eta Jone Amezaga dantzariek dantzatuko dute taldean sortu duten 18 minutuko koreografia. LABO GO egitarauaren 23. edizioaren barruan aurkeztuko da lana. D...

Gehiago irakurri

Iruñea: San Fermin 2020 zinta-dantza

2020/07/15

Uztailaren 14arekin, ez-sanferminak bukatu dira bart. Dena normal izan balitz, Dugunako dantzariek trokeo-dantzak dantzatu izanen lituzkete atzo eguerdian, Iruñeko udal plazan. Ezin izan dute ordea, eta beraz, uztailaren 7an egin bezala, bideoa sareratu dute, zinta-dantzarena hain zuzen, dantzarik falta izan ez zedin sanferminen zortziurrenaren egunean. Irudiak: Mikel eta Santi Legaristi. Edizioa: Mikel eta Iñaki Tristan. Zinta-dantza, San Fermin, Duguna, Iruñea, 2020-07-14.

Zumarraga: Santa Isabel 2020 ezpata-dantza

2020/07/14

Adirane Peñagarikano Zumarragako ezpata-dantzariak azaldu dizkigu Santa Isabel egunean Antioko ermitan azkendariek dantzatzen dituzten puntuak. Belauniko jarrita hasten dira ezpatak dantzatzen Ama Birjinaren aurrean. Ezpata-dantzari taldea ermitaren barruan dela, aurrena kapitainak dantzatzen du, eta jarraian gainontzeko kapitainek banan-banan. Horiek ezpata-txikiak esku banatan dituztela Ama Birjinaren aurrean belaunikatuta ezpatekin mugimendu zirkularrak egiten dituzte, gero jaiki eta zortzikoa dantzatzen dute eta bukatzeko ezpatak berriz ere dantzatzen dituzte oinak dantzatuz hiru aldetara mugitzen doazen bitartean. Irudiak: Idoia Lahidalga. Santa Isabel, ezpata-dantza, tutoriala, Zumarraga, 2020-07-02.

Orain arteko erantzunak

Dantzan on Erromeria izango da ardatza Inpernuko Poza jardunaldian

2020/10/22

Euskal Herriko Trikitixa Elkartetik adierazi digute goizeko hitzaldia Aikok grabatuko duela eta aurrerago beraien plataforman eta sare sozialetan argitaratzeko asmoa dutela. Arratsaldeko mahai ingurua, berriz, Trikitixa Elkarteak grabatuko du artxiboan jasotzeko, ez da argitaratuko.

Dantzan on Aurreskua eta dantzari-dantza 1946

2020/10/21

Aitor Gorostiza: Oraindik ez dugu zehazki identifikatu Barakaldoko zein tokitan egiten duten dantza bideoan, baina Barakaldo dela, ziur: txistularia, Luis Torre, eta pasarte txiki batean, banangoaren eta makil dantzaren artean, Barakaldoko orduko alkatea ikusten da, Jose Maria Llaneza, ondoan Retuerto auzoko apaiza duela, aita Angel Castro. Aurreskuarena Gerardo Goiriena barakaldarra dela esan digute. Bestalde, Enkarterri deritzan dantzakera egiten dute dantzariek, ikusten denez.

Dantzan on Aurreskua eta dantzari-dantza 1946

2020/10/19

Mila esker aitor informazioagatik.

Dantzan on Dantza kinka larrian jarri du pandemiak

2020/09/29

Eskerrik asko zuen erantzunengatik! Zuen egoerak jaso eta plazaratu dituzuen gogoetetan oinarrituta "Dantzarako protokoloa" izenburua duen sarrera osatu dugu:
https://dantzan.eus/albisteak/dantzarako-protokoloa

Dantzan on Lantz: Inauteriak 1968-1969

2020/09/29

SABIN EGIGUREN APRAIZEN ERANTZUNA PATXI MONTERO JAUNARI

Aspaldi irakurri genuen Patxi Monterok Dantzan.eus atarian argitaratutako idatzia, eta bertan galdetzen zuen ea Sabin Egigurenek Lantzeko Zortzikoa dantzatzeko moduari buruzko argibiderik eman edo egin zezakeen.
Irakurri genuenetik, erantzutea pentsatu genuen, baina atzeratu egin gara bizi izan ditugun egoera batzuen ondorioz.
Ez dugu Patxi Montero ezagutzeko plazerrik.
Berak bere idazkian esaten digu:

«Bertan, Lantzeko zortzikoa dantzatzeko forma bat erakutsi zigun Egigurenek, Lantzeko Fermin Martikorena danbolinteroaren semearengandik jasotakoa»

Dantzan ikasiren bidez Gipuzkoan eman genuen ikastaro horretan, esan genuen Lantzeko Zortzikoaren aldaeretako bat ikasi genuela Fermin Martikorena txistulari eta Lantzeko Dantza-maisu zenaren seme batekin. Semea, Angel Mari Martikorena, duela gutxi zendua, dantzari bikaina zen eta aitaren eskola bera mantentzen zuen.
Baina inola ere, ez genuen esan irakasten ari ginena, iraganean Martikorena jaunarengandik jaso genituen irakaspenetatik zetorrenik.
Lantzeko Zortzikoaren beste lau aldaera ditugu, aparteko lau dantza-maisurengandik jasoak (Martikorena familiakoaz gain), eta horietako bat da Gipuzkoan irakatsi genuena.
Eta Patxi Montero jaunak honela jarraitzen du:

«Egigurenek aldarrikatu zuen horixe zela Lantzeko zortzikoa dantzatzeko modua.»

Guk ez genuen esan orduan irakasten ari ginena Lantzen dantza egiteko modua zenik. Izan ere, irakasten dugun aldaera hori, bakarra eta dantzatzeko zaila baita, eta oso polita ere bai. Baina bai esan genuen, hori zela bere aldaeretako bat Lantzeko Zortzikoa dantzatzen denean.
Gure Folkloreak urrats asko eta estilo ezberdinak ditu dantzetan. Estilo forma horiek dira bereganatzen ez direnak.
Lantzeko Zortzikoa dantzatzeko hainbat aldaera edo modu daude, zuzenak eta tradizionalak denak. Batzuk beste batzuk baino ikusgarritasun gutxiagokoak dira, eta badira beste batzuk Lantz bertan, aldaera deitu ezin zaienak, zeren eta, dantzatzen dutenek gaizki interpretatzen baitute ez dutelako erraztasun eta grazia hori beren Zortzikoa behar bezala dantzatzeko.
Zortziko honek Baztango Zortzikuaren nolabaiteko antza du, baina ezin da inola ere esan berdinak direnik. Bien artean ezberdintasun garrantzitsuak daude, eta euskal dantza-maisu onak berehala jakingo du horiek zein­tzuk diren.
Lantzeko Zortzikoa, dantzari onenak dantzatzen ikusiz ikasten zen. Horiek, ia beti, gizon zaharrenak izaten ziren, urteetan Zortzikoa ezagutu eta asteburuetan hiriko ostatuan praktikatzeko aukera izaten zutenak afaltzeko elkartzen zirenean edota Fermin Martikorena txistulari eta Dantza-maisuarengana joaten zirenak, lagun ziezaien.
Kontuan izan behar da Lantz eta Luzaiden, beste herri askotan bezala, ez zela inoiz dantza talderik izan.
Luzaiden, aitarekin edo beste senitartekoren batekin ikasten zen, baita dantzari onenak dantzan ikusiz ere.
Lantzen, inauterietan bere Zortzikoa dantzatzeko eskakizun bakarra, bertakoa izanik, mozorrotzea zen. Gaizki edo ondo dantzatzea mozorrotuaren edo Txatxoaren arazoa zen, eta da.
Duela urte batzuk, gure ezaguna den Lantzeko Maria Pilar Urriza andreak, Zortzikoa dantzatzen irakatsi zien gazteei. Emakume horrek, lan garrantzitsua eginez, Lantzeko gazteek euren Zortzikoa dantzatzeko moduak asko hobetzea lortu zuen, eta era berean, denek berdin dantzatzea ere bai. Lantzeko herrian inoiz eman ez den egoera bat. Eta, beharbada, urteak aurrera, Zortzikoan aldaera berririk ez agertzea eragingo duena.
Adineko dantzariek, oso ondo dantzatzen dute eta beraien artean inork ez du berdin dantzatzen. Horien seme-alabek, bere garaian, aipatutako irakaslearekin ikasi zuten dantzatzen, euren aiten eskolak jaso aurretik, nahiz eta hauek, hobeto eta aldaera politagoekin dantzatzen zuten.
Lantzek, bere Zortzikoaren aldaeren artean, pauso benetan ederrak ditu, eta beste batzuk ez hainbeste, baina denak dira baliozkoak eta tradizionalak.


Bestalde, eta zoritxarrez esan behar dugu, bai plaza zein agertokietan, Lantzeko Zortzikoa gehien dantza­tzen den euskal Dantza Tradizionaletako bat izanik, %98an gaizki dantzatzen dela. Hobeto esanda, oso txarto dantzatzen dela.
Eta gauza bera esan beharko genuke gure Baztango Zortzikuarekin.
Lantzeko Zortzikoa, Lantzetik kanpo, lanztarrak baino ez ditugu ikusi ondo dantzatzen.
Euskal dantza taldeetako zuzendariek ez al dute, bizitzan behin bada ere, Lantzeko Iyotia bere jatorrian ikusi behar, horrela, beren taldeek jendaurrean aurkezten dutena Euskal Kultura Tradizionalaren kaltetan doala konturatu ahal izateko?
Batzuk, beren ikuskizunetan aurkezten dituzten dantza erabat balletizatuak, euskal Dantza Tradizionalak direla diote. Zoritxarrez, errealitate hori, herri honen Kultura Tradizionaletik oso urrun dago. Urte asko dira honela gabiltzala, egoera zuzentzeko borondaterik ez dugula ikusten.


Jaime Albillos Arnaiz gure lagunaren filmari buruz ere hitz egingo dugu.
Lagunak izan gara duela berrogeita hamar bat urte, elkar ezagutu genuenetik.
Gure Kultura Tradizionalaren defentsan oso lotuta geunden, eta esan dezaket gure Folklorearen egoera eta galeragatik ere sufritzen hil zela.
Hil baino hilabete bat edo bi lehenago, Donostian elkarrekin geundela, eta medikuarenera laguntzen niola, zera esan zidan:

«Sabin nos están quitando hasta nuestra indumentaria para bailar».

Eta hori esaten zuen, zeren gure Dantza Tradizional gehienak, aspaldi kendu baitzizkiguten.
Hain zuzen ere, bion artean, gure euskal Dantza Tradizionalen benetakotasunaren aldeko Manifestu bat egin nahi genuen.
Patxi Monterok Jaime Albillosen filmazioak aurkezten digun dantza egiteko moduari buruz egiten dituen zehaztapenei dagokienez, esan behar diogu azterketa horretatik nekez atera daitekeela berak atera nahi duen ondorioa; izan ere, kontuan hartu behar da hasiera batean audiorik gabeko film baten aurrean gaudela, gainera, kasuren batean, Zortzikoaren hasiera moztuta dagoela eta denbora gehienean ez zaiela oinik ikusten dantzariei.
Halaber, kontuan hartzen badugu Maurixio Elizaldek Zortzikoa nahiko luzea jotzen zuela eta Jaime Albillosek erabiltzen zuen Kodak karreteak hiru minutu irauten zuela... argi dago Zortziko horrek iraun zezakeenetik oso gutxi ikusten dugula.
Horri guztiari gehitu behar diogu dantzari batzuen kalitatea eskasa dela, eta, beraz, pelikula hau aztertzerakoan, zailtasun handiak ditugula.
Lantzeko Zortzikoa bizirik eta oso bizirik dago Lantz herrian.
Eta, gainera, oso dantzari onak ditugu Lantzen, adinez oso aurreratuta eta oraindik bizirik daudenak, eta Patxi Monteroren galderari ederki erantzun diezaioketenak.
Lantzeko herritik buelta bat eman dezan da gure aholkua eta bere zalantza guztiak argituta aurkituko ditu.
Baina bai esango diogu, Lantzen inoiz ez dela dantzatu, eta inoiz ere ez esaten dugu, lehenengo Bueltak eta gero Luzia.
Bada denbora, Bizkaiko Leioako Udalak Lantzeko Zortzikoaz egindako bideo-tutorial baten harira, Dan­tzan.eus-en agertu zen artikulu bat zela eta, Nafarroa Garaiko Euskal Dantzarien Biltzarrak nire iritzia eskatu zida- la. Eta hau da esan niena:
Lantzeko dantza modu tradizionalak horrelakoak izan dira eta dira beti.


Lantzeko Zortzikoa:

Gaur egun Lantzeko Zortzikoa dantzatzeko bi doinu jotzen dira.
Hauei guk honela deitzen diegu:
1. Soinua eta 2. Soinua.
1. Soinua: guk Luzia deritzogun urratsa exekutatzen da eta bi aldiz egiten da, bere melodia bezala. Hala ere, lehenengoa, kasu honetan, dei gisa erabil daiteke, eta ez dantzatu, eta horrela, bere errepikapenean dantzan hasi.
2. Soinua: guk Bueltak deritzogun urratsa exekutatzen da eta bi aldiz egiten da bere melodia bezala.
Lantzek beste bi doinu ere bazituen aspalditik bertan jotzen ez direnak.
Bere partitura Dantzariak aldizkarian argitaratu genuen, 8. zenbakian, “Euskal Dantza Herrikoiaren Soinua” atalean.
Zati hori, esan bezala, gaur egun ez da Lantzen jotzen, eta bi zati ditu: 3. Soinua eta 4. Soinua deitu ditugunak.
Bi doinu hauek 1. Soinua eta 2. Soinua bezala dantzatzen dira, hurrenez hurren.
Melodien zati bakoitza eta dagozkien urratsak adieraziko ditugu. Horrela izango litzateke:
1. Soinua: Luzia, bi bueltekin.
2. Soinua: Bueltak, hiru bueltekin.
3. Soinua: Luzia, bi bueltekin.
4. Soinua: Bueltak, hiru bueltekin.
Lantzeko dantzaririk onenek, bai duela urte asko bizi izan zirenek eta bai oraingo onenek ere, beti erabil­tzen zituzten eta erabiltzen dituzte haien orpoak Luzia eta Bueltak egiteko.
Dantzari onenek, oro har, ez dute batere dantzatzen oin-puntekin, itzulietan izan ezik.
Eta besterik gabe, kasu honetan gure iritziak balio izatea espero dugu.

            
Bilbon, 2020ko irailaren 23an

                                                                                            Sabin Egiguren Apraiz

Dantzan on Jagoba Astiazaran: “Garrantzitsua da guretzat dantza taldeek jakitea material hau hor dagoela”

2020/09/18

Astebururako iragarrita zeuden kultur ekitaldiak bertan behera uzteko erabakia hartu du Zestoako Udalak herrian agertu diren hainbat kasu positibo direla eta. Beraz, Arineketan diskoaren aurkezpena atzeratu egingo da.

Dantzan on Biarritz 1948 Dantzak Eusko Ikaskuntzaren kongresuan

2020/04/01

Irudi hauek argitaratu genituenean Patxi Monterok ohartarazi gintuen bigarren aldiz atera genituela. Izan ere 2019ko martxoan atera genituen https://dantzan.eus/[…]/biarritz-1948-eusko-ikaskuntza-vii-kongresua. Ez ginen ohartu eta errepikatutako bideoan, Emilio Xabier Dueñasek abisatu digun moduan, irudien kalitatea hobea da, baina 3:22 minututik aurrerako irudiak horizontalki iraulita daude. Dantzariak alderantziz dabiltza, txistua eskumarekin jotzen ageri dira, normalki alderantziz jotzen dutenean , xirulari zuberotarrak ezkerrarekin, entseinariak ezkerrarekin darama bandera, puntu guztiak ezkerrarekin hasten dituzte, alborako mugimendu guztiak ezkerrera hasten dituzte...

Dantzan on Inauteriak 2020 oinarrizko egutegia

2020/01/23

Eskerrik asko! Ordutegiak edo informazio gehiago bidaltzerik bai dantzari@dantzan.com helbidera?

Dantzan on Ezpata-dantzarien alarde bat 1934an. Non da?

2020/01/10

Bai Xabier, mila esker! Beste zenbait irakurlek ere informazio interesgarria eskaini digu, hemen jasoko duguna:

- Pablo Izagirrek esan digunez "artikulu batean topatu dut, 1933ko ezpatadantzarien alarde oso handia egin zela Bilboko Ibayondo futbol-zelaian". https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=157657

Informazio honekin osatu du Pablok kokapen aukera: "Nik arakatutakoaren arauera, Ibayondo (Ibaiondo) estadioa Getxoko udalerrian egotea da aukera fidagarriena, Areeta auzoan, Leioako udalerriko mugatik hurbil. Gaur egun desagertua dago futbol zelai hori. El Arenas futbol taldearen futbol zelaia izan zen urte horietan. Bitxia da, orduko artikulugileek Bilbon egin zela esatea, nahiz eta beste udalerria izan, kasu honetan Getxo. Oso ohikoa da arrain handiak arrain txikia jatea. Zein herri inportantea dago ondoan? Bilbo, ba Bilbon izan zela esatea. Atxikitutako argazkia, Areetako Ibaiondo estadiokoa da, eta antza handiak ditu filmazioko irudiekin: harmailak, zuhaitzak... Bestetik, sasoi horretan, 1930eko hamarkadan, Areeta ondo komunikaturik zegoen hainbeste lagun inguruko herrietatik hara hurbiltzeko ( Bilborekin, Erandiorekin, trenez; Ezkerraldearekin, itsasontziz, Portugaleteko Zubi Eskegiaz, itsasadarra zeharkatzeko... )

- Ignacio Elezcanok beste artikulu hau:
https://www.ehu.eus/[…]/18484

Eta Andoni Elezkanoren "Retratos de hierro y agua" lanean 70-71. orrialdeak begiratzea proposatu digu.
Dantzan

Dantzan

dantzan 2001. urtean sortu zen eta 2003tik dantzan.com dantza sustatu eta hedatzeko elkarteak kudeatzen du.


Babestu dantzan.com