Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak
Hemen zaude: Hasiera Komunitatea Dantzan

Orain arteko ekarpenak

Aurtzaka Goierriko dantzen inguruan

2020/12/17

Azken urteetan Goierriko dantzen inguruan egindako ikerketa, moldaketa eta sormen lana erakutsi dute Aurtzaka dantza taldeko kideek. Arreta transmisioan jarrita, dantzak duen ondare izaeraz aritu da Mikel Sarriegi, Aitor Furundarena soinujolearen eta Aurtzakako gainerako dantzariekin batera. Igartzako ezpata-dantzako kapitainen dantza, ezpata-dantzako segizioaren hasieran zaldikoek dantzatzen duten zortzikoa, txipiritona doinu zahar moduan eta Ataungo mozorro zurien makila-dantza dantzatu eta azaldu dituzte. Igartubeiti Museoak eta Gipuzkoako Dantzaguneak elkarlanean antolatuta, Ondarearen Europako Jardunaldien barruan egin du Beasaingo Aurtzaka taldeak hitzaldi dantzatua. Igartubeiti, Goierriko dantzak, 2020-10-24.

Mar de Plata: Euskal Jaia 1953

2020/12/14

1953an Mar de Platan (Argentina) ospatu zen euskal jaiko dantza irudiak ditugu bideo honetan. Mar de Platako euskal etxetik irteten dira dantzariak kalejiran, aurrena haurrak eta segidan helduak. Txistularien atzetik, dantzari batzuek banderak bizkarrean hartuta, hirian zehar desfilatzen dira dantzari taldeak. Segizioaren ondoren, itsas ertzeko zabaldegian dantza emanaldia eskaintzen dute. Momentu batean Gipuzkoako ezpata-dantza egiten ageri dira ezpata-dantzariak, Xemeingoan oinarritutako San Migel ezpata-dantza ondoren. Uztai txikien dantza plazarazen dute, azkenik, poxpolinek. Irudietan ezpata-dantza eta uzta txikiena jaso dira. Irudiak: Noticiero Panamericano 712. Euskal Jaia, Mar de Plata, 1953.

Mummersak etxez etxe

2020/12/10

Konfinamendu eta isolatze garaiotan Irlandako musika eta dantza etxez etxe, aldendutako etxeetan bakardadean direnei eramateko ekimena da The Modern Day Mummers izenekoa. Neguko festetan musika, dantza eta antzerki tradizionalekin eske-errondak egiten dituzte Mummers delakoek eta isolamendua inoiz baino handiagoa  den garaiotan inoiz biano garrantzitsuagoa da folkloreak, kulturak komunitateen bizipozari eskaintzen dioten sostengua. Leitrim County Council, The Modern Day Mummers, Creatrive Ireland, 2020-12-04.

Martinez, Mayor, Santa Coloma, Lezameta eta Uri Oste eskertuko ditu gaur BDBk

2020/12/04

IV. Dantza Tradizionalaren Esker Onak ekitaldia izango da gaur, eta Maria Rosario Martinez, Jesus Mayor, Ana Santa Coloma eta Pedro Lezameta dira aurtengo izendatuak. Esker Onak ekitaldiak dantza tradizionalarekin eta Bizkaiko Dantzarien Biltzarrarekin lotura duten norbanako eta taldeak balioan jar...

Gehiago irakurri

Dantzazaleentzako hamaika produktu Durangoko Azoka online dendan

2020/12/04

Aurtengo Durangoko azoka berritasun nagusia online denda da. COVID-19ak mugatutako azoka izango da 2020koa, baina etxetik erosteko aukera ekarri du pandemiak. Dantzazaleentzako interesgarriak izan daitezkeen zenbait produktu zerrendatu ditugu sarrera honetan. Aurtengo nobedadeak jaso eta aurreko ...

Gehiago irakurri

Juan Antonio Urbeltz saritu du Orreaga fundazioak

2020/12/01

Orreaga Fundazioak Pedro de Nabarra Saria emango dio gaur Juan Antonio Urbeltzi. Nafarroaren egunaren bueltan (abenduak 3) hainbat ekimen antolatu ohi ditu fundazioak, baina aurten ospakizunak bertan behera utzi dituzte. Hilaren bian egingo den ekitaldi bakarrera mugatu dituzte ekintzak. Abend...

Gehiago irakurri

Move, bost dantza mundu erakusten dituen Netflixeko seriea

2020/11/30

Bost kapituluz osatutako dantzari buruzko serie-dokumentala da Move eta Netflix plataforman dago ikusgai. Thierry Demaizière-k eta Alban Teurlai-k zuzendu duten lanak sei koreograforen historiak kontatzen ditu. Koreografoekin batera bakoitzak lantzen duen dantza arloa erakusten du dokumentalak; ik...

Gehiago irakurri

Apaizen soka-dantza

2020/11/25

Irudietan ageri zaigun ezkontza ortodoxo kristauan sokan-dantzan ari dira apaizak. Errumaniako irudiak dira. Ezkongaiak, eliz gizonak eta gonbidatuak, denak batera, eskuetatik heldu eta kantuan ari dira aldarearen inguruan biraka. Abadeak eskuak elkarri emanda dantzan erakusten dituen irudiak, Argia dantzari taldearen apostoluen soka-dantzaren irudia gogorarazten du. Apaizen soka-dantza, Errumania, 2020-10-20.

Zisneak dantzan jarrita bizikidetza bultzatu nahi du Iker Gomezek

2020/11/25

Dantzaren bidez gizarte-balioak eta bizikidetza sustatzen dituen "Zisne eguna antzokian" proiektu eszenikoa osatu du Iker Gomezen dantza konpainiak. Dantza eta teknologia berriak publikoarekin konektatzeko tresna pedagogiko gisa aurkeztu dute proiektua Eszenaz, Azkuna Zentroko arte eszenikoen denbo...

Gehiago irakurri

Txirrita: Jean Mixel Bedaxagar

2020/11/23

Jean Mixel Bedaxagar elkarrizketatu du Allande Boutinek France3-ko Txirrita programan eginiko erreportajean. Zuberotar musikaria, dantzaria, abeslaria eta errementaria dugu Bedaxagar. Lotura estua du dantza eta musikarekin Urdiñarben jaiotako artistak eta Aitzina pika... liburuan jaso nahi izan ditu Zuberoako jauziei, musikariei eta dantzariei lotutako ondarearen eta historiaren printzak. Erreportajeko harribitxietako bat da Garat Haran-i aurrez eginiko elkarrizketako irudiak. Etxahun Iruri, Johaine Kopen eta Agerret Mixkandia izan zituen irakasle xirula eta ttun-ttunarekin eta etxean ikasi zuen dantzan. Anaia Marcel eta Jacky Barcos ere batu dira elkarrizketara eta dantza kontuez eta maskaradak prestatu zituzten garaiaz aritu dira. Jean Mixel Bedaxagarrek xirula eta ttun-ttuna astindu ditu eta aitzina pika jauzia dantzatu dute beste biek. Pastoraletan ere aritu izan da Bedaxagar. 1980an, esaterako, Iparragirreren papera bete zuen. Pastoralean Gernikako Arbola abestia kantatu zuen momentua ageri da. Musikaria, dantzaria, antzezlea eta baita esku-langilea ere. Burdina lantzen duen seigarren belaunaldiko arotza da. Langintza horretan ezagutu zuen Nestor Basterretxea eta bi artisten arteko lankidetzak adiskidetza ere ekarri zuen. Kantugintzarekin oso inplikatua dago, transmisio lanaren emaitza ikusten du. Elkarrizketan zehar abesti bat baino gehiago entzun daitezke Bedaxagarren ahotik. Jean Mixel Bedaxagar, Txirrita, France 3 Aquitania, 2020-03-16.

Orain arteko erantzunak

Dantzan on Dantza taldeen entseguak baimendu dituzte EAEn

2021/01/13

Nekane Arriaga: Muxiko dantza irakaslea naizenez, eskertzen da hartutako neurria.

Dantzan on Dantza taldeen entseguak baimendu dituzte EAEn

2021/01/12

Eskerrik asko Patxi. Bai, lehen orduan ez zegoen argitaratuta eta atzoko informazioarekin moldatu behar izan gara baina goiz erdian argitaratu da dekretua eta neurriak argiago daude orain.

Dantzan on Dantzaren sektore profesionalean emakumeek gizonek baino aukera gutxiago dituzte

2020/12/11

Aitortu behar dugu pena handiz irakurri dugula esaldi hau Jemima Canon txostenean: "Lehenik esan behar dugu Euskadin ez dagoela dantzan espezializatutako hedabiderik." Beraz, gu, dantzan.eus, ez gara existitzen?

Dantzan on Kantiniersak maka beltza ordezkatu zuen

2020/11/06

Marcel Bedaxagar: Marcellin Héguiaphalek kontatü zeitan istoria, xiberoko dantza zinez ontsa ezagützen bai eta hain ejerki dantzatzen düan berezilari baten ganik. La cantinière des mascarades souletines a remplacé une maquerelle au XIX°. Par un grand spécialiste (et danseur) des danses de Soule.

Dantzan on Erromeria izango da ardatza Inpernuko Poza jardunaldian

2020/10/28

Euskal Herriko Trikitixa Elkarteak esan du egoerak horrela eskatuta eta arduraz jokatu nahirik, Inpernuko Poza XVIII. Jardunaldia ateak itxita egingo dituela. Bi hitzorduak ordu berdinean mantenduko dira eta streaming bidez zabalduko dituzte edonorentzat ikusgai EHTEren sare sozialetan.

Dantzan on Erromeria izango da ardatza Inpernuko Poza jardunaldian

2020/10/22

Euskal Herriko Trikitixa Elkartetik adierazi digute goizeko hitzaldia Aikok grabatuko duela eta aurrerago beraien plataforman eta sare sozialetan argitaratzeko asmoa dutela. Arratsaldeko mahai ingurua, berriz, Trikitixa Elkarteak grabatuko du artxiboan jasotzeko, ez da argitaratuko.

Dantzan on Aurreskua eta dantzari-dantza 1946

2020/10/21

Aitor Gorostiza: Oraindik ez dugu zehazki identifikatu Barakaldoko zein tokitan egiten duten dantza bideoan, baina Barakaldo dela, ziur: txistularia, Luis Torre, eta pasarte txiki batean, banangoaren eta makil dantzaren artean, Barakaldoko orduko alkatea ikusten da, Jose Maria Llaneza, ondoan Retuerto auzoko apaiza duela, aita Angel Castro. Aurreskuarena Gerardo Goiriena barakaldarra dela esan digute. Bestalde, Enkarterri deritzan dantzakera egiten dute dantzariek, ikusten denez.

Dantzan on Aurreskua eta dantzari-dantza 1946

2020/10/19

Mila esker aitor informazioagatik.

Dantzan on Dantza kinka larrian jarri du pandemiak

2020/09/29

Eskerrik asko zuen erantzunengatik! Zuen egoerak jaso eta plazaratu dituzuen gogoetetan oinarrituta "Dantzarako protokoloa" izenburua duen sarrera osatu dugu:
https://dantzan.eus/albisteak/dantzarako-protokoloa

Dantzan on Lantz: Inauteriak 1968-1969

2020/09/29

SABIN EGIGUREN APRAIZEN ERANTZUNA PATXI MONTERO JAUNARI

Aspaldi irakurri genuen Patxi Monterok Dantzan.eus atarian argitaratutako idatzia, eta bertan galdetzen zuen ea Sabin Egigurenek Lantzeko Zortzikoa dantzatzeko moduari buruzko argibiderik eman edo egin zezakeen.
Irakurri genuenetik, erantzutea pentsatu genuen, baina atzeratu egin gara bizi izan ditugun egoera batzuen ondorioz.
Ez dugu Patxi Montero ezagutzeko plazerrik.
Berak bere idazkian esaten digu:

«Bertan, Lantzeko zortzikoa dantzatzeko forma bat erakutsi zigun Egigurenek, Lantzeko Fermin Martikorena danbolinteroaren semearengandik jasotakoa»

Dantzan ikasiren bidez Gipuzkoan eman genuen ikastaro horretan, esan genuen Lantzeko Zortzikoaren aldaeretako bat ikasi genuela Fermin Martikorena txistulari eta Lantzeko Dantza-maisu zenaren seme batekin. Semea, Angel Mari Martikorena, duela gutxi zendua, dantzari bikaina zen eta aitaren eskola bera mantentzen zuen.
Baina inola ere, ez genuen esan irakasten ari ginena, iraganean Martikorena jaunarengandik jaso genituen irakaspenetatik zetorrenik.
Lantzeko Zortzikoaren beste lau aldaera ditugu, aparteko lau dantza-maisurengandik jasoak (Martikorena familiakoaz gain), eta horietako bat da Gipuzkoan irakatsi genuena.
Eta Patxi Montero jaunak honela jarraitzen du:

«Egigurenek aldarrikatu zuen horixe zela Lantzeko zortzikoa dantzatzeko modua.»

Guk ez genuen esan orduan irakasten ari ginena Lantzen dantza egiteko modua zenik. Izan ere, irakasten dugun aldaera hori, bakarra eta dantzatzeko zaila baita, eta oso polita ere bai. Baina bai esan genuen, hori zela bere aldaeretako bat Lantzeko Zortzikoa dantzatzen denean.
Gure Folkloreak urrats asko eta estilo ezberdinak ditu dantzetan. Estilo forma horiek dira bereganatzen ez direnak.
Lantzeko Zortzikoa dantzatzeko hainbat aldaera edo modu daude, zuzenak eta tradizionalak denak. Batzuk beste batzuk baino ikusgarritasun gutxiagokoak dira, eta badira beste batzuk Lantz bertan, aldaera deitu ezin zaienak, zeren eta, dantzatzen dutenek gaizki interpretatzen baitute ez dutelako erraztasun eta grazia hori beren Zortzikoa behar bezala dantzatzeko.
Zortziko honek Baztango Zortzikuaren nolabaiteko antza du, baina ezin da inola ere esan berdinak direnik. Bien artean ezberdintasun garrantzitsuak daude, eta euskal dantza-maisu onak berehala jakingo du horiek zein­tzuk diren.
Lantzeko Zortzikoa, dantzari onenak dantzatzen ikusiz ikasten zen. Horiek, ia beti, gizon zaharrenak izaten ziren, urteetan Zortzikoa ezagutu eta asteburuetan hiriko ostatuan praktikatzeko aukera izaten zutenak afaltzeko elkartzen zirenean edota Fermin Martikorena txistulari eta Dantza-maisuarengana joaten zirenak, lagun ziezaien.
Kontuan izan behar da Lantz eta Luzaiden, beste herri askotan bezala, ez zela inoiz dantza talderik izan.
Luzaiden, aitarekin edo beste senitartekoren batekin ikasten zen, baita dantzari onenak dantzan ikusiz ere.
Lantzen, inauterietan bere Zortzikoa dantzatzeko eskakizun bakarra, bertakoa izanik, mozorrotzea zen. Gaizki edo ondo dantzatzea mozorrotuaren edo Txatxoaren arazoa zen, eta da.
Duela urte batzuk, gure ezaguna den Lantzeko Maria Pilar Urriza andreak, Zortzikoa dantzatzen irakatsi zien gazteei. Emakume horrek, lan garrantzitsua eginez, Lantzeko gazteek euren Zortzikoa dantzatzeko moduak asko hobetzea lortu zuen, eta era berean, denek berdin dantzatzea ere bai. Lantzeko herrian inoiz eman ez den egoera bat. Eta, beharbada, urteak aurrera, Zortzikoan aldaera berririk ez agertzea eragingo duena.
Adineko dantzariek, oso ondo dantzatzen dute eta beraien artean inork ez du berdin dantzatzen. Horien seme-alabek, bere garaian, aipatutako irakaslearekin ikasi zuten dantzatzen, euren aiten eskolak jaso aurretik, nahiz eta hauek, hobeto eta aldaera politagoekin dantzatzen zuten.
Lantzek, bere Zortzikoaren aldaeren artean, pauso benetan ederrak ditu, eta beste batzuk ez hainbeste, baina denak dira baliozkoak eta tradizionalak.


Bestalde, eta zoritxarrez esan behar dugu, bai plaza zein agertokietan, Lantzeko Zortzikoa gehien dantza­tzen den euskal Dantza Tradizionaletako bat izanik, %98an gaizki dantzatzen dela. Hobeto esanda, oso txarto dantzatzen dela.
Eta gauza bera esan beharko genuke gure Baztango Zortzikuarekin.
Lantzeko Zortzikoa, Lantzetik kanpo, lanztarrak baino ez ditugu ikusi ondo dantzatzen.
Euskal dantza taldeetako zuzendariek ez al dute, bizitzan behin bada ere, Lantzeko Iyotia bere jatorrian ikusi behar, horrela, beren taldeek jendaurrean aurkezten dutena Euskal Kultura Tradizionalaren kaltetan doala konturatu ahal izateko?
Batzuk, beren ikuskizunetan aurkezten dituzten dantza erabat balletizatuak, euskal Dantza Tradizionalak direla diote. Zoritxarrez, errealitate hori, herri honen Kultura Tradizionaletik oso urrun dago. Urte asko dira honela gabiltzala, egoera zuzentzeko borondaterik ez dugula ikusten.


Jaime Albillos Arnaiz gure lagunaren filmari buruz ere hitz egingo dugu.
Lagunak izan gara duela berrogeita hamar bat urte, elkar ezagutu genuenetik.
Gure Kultura Tradizionalaren defentsan oso lotuta geunden, eta esan dezaket gure Folklorearen egoera eta galeragatik ere sufritzen hil zela.
Hil baino hilabete bat edo bi lehenago, Donostian elkarrekin geundela, eta medikuarenera laguntzen niola, zera esan zidan:

«Sabin nos están quitando hasta nuestra indumentaria para bailar».

Eta hori esaten zuen, zeren gure Dantza Tradizional gehienak, aspaldi kendu baitzizkiguten.
Hain zuzen ere, bion artean, gure euskal Dantza Tradizionalen benetakotasunaren aldeko Manifestu bat egin nahi genuen.
Patxi Monterok Jaime Albillosen filmazioak aurkezten digun dantza egiteko moduari buruz egiten dituen zehaztapenei dagokienez, esan behar diogu azterketa horretatik nekez atera daitekeela berak atera nahi duen ondorioa; izan ere, kontuan hartu behar da hasiera batean audiorik gabeko film baten aurrean gaudela, gainera, kasuren batean, Zortzikoaren hasiera moztuta dagoela eta denbora gehienean ez zaiela oinik ikusten dantzariei.
Halaber, kontuan hartzen badugu Maurixio Elizaldek Zortzikoa nahiko luzea jotzen zuela eta Jaime Albillosek erabiltzen zuen Kodak karreteak hiru minutu irauten zuela... argi dago Zortziko horrek iraun zezakeenetik oso gutxi ikusten dugula.
Horri guztiari gehitu behar diogu dantzari batzuen kalitatea eskasa dela, eta, beraz, pelikula hau aztertzerakoan, zailtasun handiak ditugula.
Lantzeko Zortzikoa bizirik eta oso bizirik dago Lantz herrian.
Eta, gainera, oso dantzari onak ditugu Lantzen, adinez oso aurreratuta eta oraindik bizirik daudenak, eta Patxi Monteroren galderari ederki erantzun diezaioketenak.
Lantzeko herritik buelta bat eman dezan da gure aholkua eta bere zalantza guztiak argituta aurkituko ditu.
Baina bai esango diogu, Lantzen inoiz ez dela dantzatu, eta inoiz ere ez esaten dugu, lehenengo Bueltak eta gero Luzia.
Bada denbora, Bizkaiko Leioako Udalak Lantzeko Zortzikoaz egindako bideo-tutorial baten harira, Dan­tzan.eus-en agertu zen artikulu bat zela eta, Nafarroa Garaiko Euskal Dantzarien Biltzarrak nire iritzia eskatu zida- la. Eta hau da esan niena:
Lantzeko dantza modu tradizionalak horrelakoak izan dira eta dira beti.


Lantzeko Zortzikoa:

Gaur egun Lantzeko Zortzikoa dantzatzeko bi doinu jotzen dira.
Hauei guk honela deitzen diegu:
1. Soinua eta 2. Soinua.
1. Soinua: guk Luzia deritzogun urratsa exekutatzen da eta bi aldiz egiten da, bere melodia bezala. Hala ere, lehenengoa, kasu honetan, dei gisa erabil daiteke, eta ez dantzatu, eta horrela, bere errepikapenean dantzan hasi.
2. Soinua: guk Bueltak deritzogun urratsa exekutatzen da eta bi aldiz egiten da bere melodia bezala.
Lantzek beste bi doinu ere bazituen aspalditik bertan jotzen ez direnak.
Bere partitura Dantzariak aldizkarian argitaratu genuen, 8. zenbakian, “Euskal Dantza Herrikoiaren Soinua” atalean.
Zati hori, esan bezala, gaur egun ez da Lantzen jotzen, eta bi zati ditu: 3. Soinua eta 4. Soinua deitu ditugunak.
Bi doinu hauek 1. Soinua eta 2. Soinua bezala dantzatzen dira, hurrenez hurren.
Melodien zati bakoitza eta dagozkien urratsak adieraziko ditugu. Horrela izango litzateke:
1. Soinua: Luzia, bi bueltekin.
2. Soinua: Bueltak, hiru bueltekin.
3. Soinua: Luzia, bi bueltekin.
4. Soinua: Bueltak, hiru bueltekin.
Lantzeko dantzaririk onenek, bai duela urte asko bizi izan zirenek eta bai oraingo onenek ere, beti erabil­tzen zituzten eta erabiltzen dituzte haien orpoak Luzia eta Bueltak egiteko.
Dantzari onenek, oro har, ez dute batere dantzatzen oin-puntekin, itzulietan izan ezik.
Eta besterik gabe, kasu honetan gure iritziak balio izatea espero dugu.

            
Bilbon, 2020ko irailaren 23an

                                                                                            Sabin Egiguren Apraiz
Dantzan

Dantzan

dantzan 2001. urtean sortu zen eta 2003tik dantzan.com dantza sustatu eta hedatzeko elkarteak kudeatzen du.


Babestu dantzan.com