Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak
Hemen zaude: Hasiera Komunitatea Dantzan

Orain arteko ekarpenak

San Fermin Aldapakoa 2020 ezpata-dantza

2020/09/28

Aurtengo San Fermin Aldapakoaren ezpata-dantza Iruñea Zaharreko kaleetan eman beharrean Lodosako Cerverako urmaelean eman dute Duguna dantza taldeko kideek. Berrogei dantzari eta sei txistulari aritu dira uraren bueltan. Koronabirus-dantzari papera hartu eta dantzaren bidez izurritea uxatzeko itxaropenez. 2009az geroztik iraileko azken igandean plazaratu ohi da San Fermin Aldapakoaren ezpata-dantza. Aurten testuingurutik kanpo publikorik gabe bada ere, hutsik egin gabe jarraitu ahal izan diote ohiturari. Irudiak: Festaro, Hidrone. Produkzioa eta muntaketa: Festaro. Duguna dantza taldea, San Fermin Aldapakoaren ezpata-dantza, Lodosa, 2020-09-27

Bizimina (Kukai, 2020) trailerra

2020/09/24

Kukai dantza konpainiak Bizimina filma aurkeztu du Donostiako Zinemaldian. Pablo Iraburuk, Migeltxo Molinak eta Jon Maiak zuzendu dute ikus-entzunezkoa. Konfinamenduan bizitako sentsazioetatik abiatuta sortu da lana: distantzia, besteen falta sumatzea, grina, komunitate-sentimendua, ezintasuna, isolamendua, nahasmena, itxaropena... bezalako sentimenduak adierazi nahi izan dituzte dantzaren bidez. Dantza, espazioa eta argazkia uztartu dituzte piezan. Itxialdian sortu da ideia eta maiatza eta ekaina bitartean grabatu dute. Zuzendaria: Pablo Iraburu, Migeltxo Molina, Jon Maia. Gidoia: Pablo Iraburu. Ekoizpena: Arena Comunicacion Audiovisual S.L., Kukai Dantza (Altzu Lanak S.L.). Argazkia: Migeltxo Molina. Muntaketa: Migeltxo Molina, Pablo Iraburu. Musika: Mikel Salas. Iraupena: 29 m. Kukai, Bizimina, 2020-09-22.

 

Dantzarako protokoloa

2020/09/24

Egunotan dantza-talde, eskola, akademia eta elkarte gehienak zoratuta ditu dantza jarduera berrartu ahal izateko prestatu beharreko protokoloak. Kirolean eta beste hainbat jardueratan ereduak dauden bitartean, dantzari ez diote begiratu oraingoz osasun-arduradunek, eta ez dago ez jarraibiderik, ez ...

Gehiago irakurri

Fordlandia: Lucia Lakarra eta Matthew Golding

2020/09/18

Forlandia Lucia Lakarra eta Matthew Goldingen azken lana da. Irailaren 19an aurkeztuko dute Dortmundeko (Alemania) antzokian. Trailer honen bidez ikuskizunaren lehen irudiak erakutsi dituzte. Zenbait zati Zumaiako Itzurun hondartzan grabatuak dira. Dantzari bikotea harian dabil dantza eta hausnarketa zinematografikoaren artean. Bizitzako itxialdian inspiratuta sortu da dantza pieza. Dantzarentzat ere zaila den garai honetan garai hobeagoekin amestu nahi dute eta tunelaren bukaeran argia ikusi nahi dutela adierazi nahi dute dantzariek. Ikuskizunak dantza, musika eta zinea uztartzen ditu. Forlandia, Lucia Lakarra eta Matthew Goldingen, 2020-08-27.

Dantza kinka larrian jarri du pandemiak

2020/09/17

Martxotik mundua hankaz gora daukan covid19-aren pandemiak alor guztiei eragin die eta dantza ere kinka larrian aurkitzen da. Ekonomia, hezkuntza, ostalaritza, turismoa... zailtasun handiekin ari dira egokitu eta aurrea egin nahian, eta dantza? Zer gertatzen ari da dantzarekin? Karmen Egune...

Gehiago irakurri 7

Jagoba Astiazaran: “Garrantzitsua da guretzat dantza taldeek jakitea material hau hor dagoela”

2020/09/16

Dantzarako doinu berrien bildumatxoa proposatu dute Jagoba Astiazaran eta Iñar Sastre musikariek Arineketan diskoan Iztuetaren doinuetatik abiatuta txistu eta piano doinuak uztartuz. Ezpata-dantzak, zortzikoak, arin-arinak edo fandangoak topa daitezke larunbat honetan Zestoan aurkeztuko duten disk...

Gehiago irakurri 1

Maritzuli: Euskal jantzien erakusketa Baionan

2020/09/15

Azken hamarkadetan Maritzuli dantza konpainiak egin dituen jantziak erakusgai egon dira Baionako katedraleko klaustroan abuztuaren 18tik irailaren 13ra. Konpainiak dantzarako josi dituen bederatziehun piezetatik laurogei bat atera dituzte publikora. Jon Olazkuaga Maritzuliko dantzari eta ikerlariak eman dizkigu erakusketaren inguruko hainbat xehetasun. Euskal Herriko hainbat txokotako jantziak egon dira ikusgai XVI-XIX. mendeetakoak. Gehienak jantzi zibilak dira, baina inauterietako mozorroak ere badaude bukaerako zatian. Dokumentu, margolan eta irudi zaharretatik datuak jaso eta interpretatu ondoren osatutako jantziak dira. Claude Iruretagoiena konpainiako zuzendariak eta Maritzuli tailerreko kideek jositakoak eta Maritzuliko dantzariek ikuskizunetan dantzatzeko jantzi dituztenak. Arduradunak oso pozik agertu dira jendearen erantzunarekin, zenbait egunetan zortziehun bisitaritik gora jaso baititu erakusketak. Euskal Herriko beste zenbait lekutara zabaltzea ere gustatuko litzaieke. Irudiak: Amaiur Aristi. Maritzuli, euskal jantzien erakusketa, Baiona, 2020-09-08.

Enrique Aierbe, "Euskal Dantza. Sinboloen inguruan" liburuaren editorea hil da

2020/09/15

Enrique Aierbe Etxebarria. Hileta oharra Pasa den irailaren 5ean hil da Hernanin Enrique Aierbe, Gipuzkoako azkenaldiko kultura historiako pertsona esanguratsua, argitalpengintzari sutsu emana, ez-ohiko kalitatezko bilduma bibliografikoan ageri duenez. Ezagutu dugunok bere aldarte kixotezkoa ...

Gehiago irakurri

Egokituta eta murriztuta ospatuko da Euskal Herriko Dantza Agerketa

2020/09/14

Segurtasun neurriak bermatu ahal izateko formatua egokitu eta irailaren 19an 20:00etan Social Antzokian izango da XLVIII. Euskal Herriko Dantza Agerketa. Normalean asteburu osora zabaltzen da egitaraua, baina aurtengoan ez da erromeriarik zango ostiralean, ezta Basauriko taldeen emanaldirik ere iga...

Gehiago irakurri

Diasporaren aurreskua 2020

2020/09/11

Euskal Diasporaren Eguna ospatu da irailaren 8an eta egun horretako ospakizunen artean euskal diasporako hainbat dantzarik, birtualki bada ere elkartuta, soka osatu eta elkarrekin dantzatu dute aurreskua. Txistularia, aurreskua eta atzeskua Euskal Herritik, Ormaiztegitik aritu dira, eta sokan izan dira, banan-banangoa dantzatuz munduko toki hauetatik: Montevideo (Uruguai), Salt Lake City (Utah, AEB), Boise (Idaho, AEB), Buenos Aires (Argentina), Madril (Espainia), San Francisco (Kalifornia, AEB), Santiago (Txile), Basel (Suitza), Cañuelas (Argentina) eta Mar de Plata (Argentina). 

Ormaiztegitik koordinatu da 2020ko Euskal Diasporaren Eguneko ekitaldia, Zumalakarregi museoan XIX. mendeko euskal diasporarekin lotutako erakusketa baita bertan, eta Lehendakaria buru dela bertan bildutako agintari eta erakundeetako ordezkariek, Diasporaren soka-dantzaz gain Iparragirreren bizitzako pasarteak eszenaratu dituen antzerkia ikusteko aukera izan dute. 

Aurreskua eta atzeskuaren arteko desafioaren ondoren, soka-dantzan parte hartu duten guztiek banangoa dantzatu dute banan-banan. Diasporaren aurreskuan parte hartu duten dantzariak: Gari Otamendi eta Miren Hazas euskal dantzariak aritu dira Ormaiztegin, eta diasporatik Ainhoa Inthamoussu (Eusko Indarra-Haize Hegoa, Montevideo), Andoni Sangroniz Shortsleeve (Utah'ko Triskalariak, Utah), Ben Monasterio (Oinkari, Boise), Carolina Ale (Laurak Bat, Buenos Aires), Delia Peiro (Madrilgo Euskal Etxea), Jean Max Fawzi Goienetxe (Zazpiak Bat, BCC San Francisco), Maite Bastarrika Carrasco (Euzko Etxea, Santiago), Carolyn Van Lydegraf (Zenbat Gara, Reno/Basel), Victoria Rodriguez (Denak Bat, Cañuelas) eta Asier Hormaetxea (Beti Alai, Mar de Plata). Txistularia: Jose Migel Laskurain. Diasporaren aurreskua, 2020-09-08.

Orain arteko erantzunak

Dantzan on Dantza taldeen entseguak baimendu dituzte EAEn

2021/01/13

Nekane Arriaga: Muxiko dantza irakaslea naizenez, eskertzen da hartutako neurria.

Dantzan on Dantza taldeen entseguak baimendu dituzte EAEn

2021/01/12

Eskerrik asko Patxi. Bai, lehen orduan ez zegoen argitaratuta eta atzoko informazioarekin moldatu behar izan gara baina goiz erdian argitaratu da dekretua eta neurriak argiago daude orain.

Dantzan on Dantzaren sektore profesionalean emakumeek gizonek baino aukera gutxiago dituzte

2020/12/11

Aitortu behar dugu pena handiz irakurri dugula esaldi hau Jemima Canon txostenean: "Lehenik esan behar dugu Euskadin ez dagoela dantzan espezializatutako hedabiderik." Beraz, gu, dantzan.eus, ez gara existitzen?

Dantzan on Kantiniersak maka beltza ordezkatu zuen

2020/11/06

Marcel Bedaxagar: Marcellin Héguiaphalek kontatü zeitan istoria, xiberoko dantza zinez ontsa ezagützen bai eta hain ejerki dantzatzen düan berezilari baten ganik. La cantinière des mascarades souletines a remplacé une maquerelle au XIX°. Par un grand spécialiste (et danseur) des danses de Soule.

Dantzan on Erromeria izango da ardatza Inpernuko Poza jardunaldian

2020/10/28

Euskal Herriko Trikitixa Elkarteak esan du egoerak horrela eskatuta eta arduraz jokatu nahirik, Inpernuko Poza XVIII. Jardunaldia ateak itxita egingo dituela. Bi hitzorduak ordu berdinean mantenduko dira eta streaming bidez zabalduko dituzte edonorentzat ikusgai EHTEren sare sozialetan.

Dantzan on Erromeria izango da ardatza Inpernuko Poza jardunaldian

2020/10/22

Euskal Herriko Trikitixa Elkartetik adierazi digute goizeko hitzaldia Aikok grabatuko duela eta aurrerago beraien plataforman eta sare sozialetan argitaratzeko asmoa dutela. Arratsaldeko mahai ingurua, berriz, Trikitixa Elkarteak grabatuko du artxiboan jasotzeko, ez da argitaratuko.

Dantzan on Aurreskua eta dantzari-dantza 1946

2020/10/21

Aitor Gorostiza: Oraindik ez dugu zehazki identifikatu Barakaldoko zein tokitan egiten duten dantza bideoan, baina Barakaldo dela, ziur: txistularia, Luis Torre, eta pasarte txiki batean, banangoaren eta makil dantzaren artean, Barakaldoko orduko alkatea ikusten da, Jose Maria Llaneza, ondoan Retuerto auzoko apaiza duela, aita Angel Castro. Aurreskuarena Gerardo Goiriena barakaldarra dela esan digute. Bestalde, Enkarterri deritzan dantzakera egiten dute dantzariek, ikusten denez.

Dantzan on Aurreskua eta dantzari-dantza 1946

2020/10/19

Mila esker aitor informazioagatik.

Dantzan on Dantza kinka larrian jarri du pandemiak

2020/09/29

Eskerrik asko zuen erantzunengatik! Zuen egoerak jaso eta plazaratu dituzuen gogoetetan oinarrituta "Dantzarako protokoloa" izenburua duen sarrera osatu dugu:
https://dantzan.eus/albisteak/dantzarako-protokoloa

Dantzan on Lantz: Inauteriak 1968-1969

2020/09/29

SABIN EGIGUREN APRAIZEN ERANTZUNA PATXI MONTERO JAUNARI

Aspaldi irakurri genuen Patxi Monterok Dantzan.eus atarian argitaratutako idatzia, eta bertan galdetzen zuen ea Sabin Egigurenek Lantzeko Zortzikoa dantzatzeko moduari buruzko argibiderik eman edo egin zezakeen.
Irakurri genuenetik, erantzutea pentsatu genuen, baina atzeratu egin gara bizi izan ditugun egoera batzuen ondorioz.
Ez dugu Patxi Montero ezagutzeko plazerrik.
Berak bere idazkian esaten digu:

«Bertan, Lantzeko zortzikoa dantzatzeko forma bat erakutsi zigun Egigurenek, Lantzeko Fermin Martikorena danbolinteroaren semearengandik jasotakoa»

Dantzan ikasiren bidez Gipuzkoan eman genuen ikastaro horretan, esan genuen Lantzeko Zortzikoaren aldaeretako bat ikasi genuela Fermin Martikorena txistulari eta Lantzeko Dantza-maisu zenaren seme batekin. Semea, Angel Mari Martikorena, duela gutxi zendua, dantzari bikaina zen eta aitaren eskola bera mantentzen zuen.
Baina inola ere, ez genuen esan irakasten ari ginena, iraganean Martikorena jaunarengandik jaso genituen irakaspenetatik zetorrenik.
Lantzeko Zortzikoaren beste lau aldaera ditugu, aparteko lau dantza-maisurengandik jasoak (Martikorena familiakoaz gain), eta horietako bat da Gipuzkoan irakatsi genuena.
Eta Patxi Montero jaunak honela jarraitzen du:

«Egigurenek aldarrikatu zuen horixe zela Lantzeko zortzikoa dantzatzeko modua.»

Guk ez genuen esan orduan irakasten ari ginena Lantzen dantza egiteko modua zenik. Izan ere, irakasten dugun aldaera hori, bakarra eta dantzatzeko zaila baita, eta oso polita ere bai. Baina bai esan genuen, hori zela bere aldaeretako bat Lantzeko Zortzikoa dantzatzen denean.
Gure Folkloreak urrats asko eta estilo ezberdinak ditu dantzetan. Estilo forma horiek dira bereganatzen ez direnak.
Lantzeko Zortzikoa dantzatzeko hainbat aldaera edo modu daude, zuzenak eta tradizionalak denak. Batzuk beste batzuk baino ikusgarritasun gutxiagokoak dira, eta badira beste batzuk Lantz bertan, aldaera deitu ezin zaienak, zeren eta, dantzatzen dutenek gaizki interpretatzen baitute ez dutelako erraztasun eta grazia hori beren Zortzikoa behar bezala dantzatzeko.
Zortziko honek Baztango Zortzikuaren nolabaiteko antza du, baina ezin da inola ere esan berdinak direnik. Bien artean ezberdintasun garrantzitsuak daude, eta euskal dantza-maisu onak berehala jakingo du horiek zein­tzuk diren.
Lantzeko Zortzikoa, dantzari onenak dantzatzen ikusiz ikasten zen. Horiek, ia beti, gizon zaharrenak izaten ziren, urteetan Zortzikoa ezagutu eta asteburuetan hiriko ostatuan praktikatzeko aukera izaten zutenak afaltzeko elkartzen zirenean edota Fermin Martikorena txistulari eta Dantza-maisuarengana joaten zirenak, lagun ziezaien.
Kontuan izan behar da Lantz eta Luzaiden, beste herri askotan bezala, ez zela inoiz dantza talderik izan.
Luzaiden, aitarekin edo beste senitartekoren batekin ikasten zen, baita dantzari onenak dantzan ikusiz ere.
Lantzen, inauterietan bere Zortzikoa dantzatzeko eskakizun bakarra, bertakoa izanik, mozorrotzea zen. Gaizki edo ondo dantzatzea mozorrotuaren edo Txatxoaren arazoa zen, eta da.
Duela urte batzuk, gure ezaguna den Lantzeko Maria Pilar Urriza andreak, Zortzikoa dantzatzen irakatsi zien gazteei. Emakume horrek, lan garrantzitsua eginez, Lantzeko gazteek euren Zortzikoa dantzatzeko moduak asko hobetzea lortu zuen, eta era berean, denek berdin dantzatzea ere bai. Lantzeko herrian inoiz eman ez den egoera bat. Eta, beharbada, urteak aurrera, Zortzikoan aldaera berririk ez agertzea eragingo duena.
Adineko dantzariek, oso ondo dantzatzen dute eta beraien artean inork ez du berdin dantzatzen. Horien seme-alabek, bere garaian, aipatutako irakaslearekin ikasi zuten dantzatzen, euren aiten eskolak jaso aurretik, nahiz eta hauek, hobeto eta aldaera politagoekin dantzatzen zuten.
Lantzek, bere Zortzikoaren aldaeren artean, pauso benetan ederrak ditu, eta beste batzuk ez hainbeste, baina denak dira baliozkoak eta tradizionalak.


Bestalde, eta zoritxarrez esan behar dugu, bai plaza zein agertokietan, Lantzeko Zortzikoa gehien dantza­tzen den euskal Dantza Tradizionaletako bat izanik, %98an gaizki dantzatzen dela. Hobeto esanda, oso txarto dantzatzen dela.
Eta gauza bera esan beharko genuke gure Baztango Zortzikuarekin.
Lantzeko Zortzikoa, Lantzetik kanpo, lanztarrak baino ez ditugu ikusi ondo dantzatzen.
Euskal dantza taldeetako zuzendariek ez al dute, bizitzan behin bada ere, Lantzeko Iyotia bere jatorrian ikusi behar, horrela, beren taldeek jendaurrean aurkezten dutena Euskal Kultura Tradizionalaren kaltetan doala konturatu ahal izateko?
Batzuk, beren ikuskizunetan aurkezten dituzten dantza erabat balletizatuak, euskal Dantza Tradizionalak direla diote. Zoritxarrez, errealitate hori, herri honen Kultura Tradizionaletik oso urrun dago. Urte asko dira honela gabiltzala, egoera zuzentzeko borondaterik ez dugula ikusten.


Jaime Albillos Arnaiz gure lagunaren filmari buruz ere hitz egingo dugu.
Lagunak izan gara duela berrogeita hamar bat urte, elkar ezagutu genuenetik.
Gure Kultura Tradizionalaren defentsan oso lotuta geunden, eta esan dezaket gure Folklorearen egoera eta galeragatik ere sufritzen hil zela.
Hil baino hilabete bat edo bi lehenago, Donostian elkarrekin geundela, eta medikuarenera laguntzen niola, zera esan zidan:

«Sabin nos están quitando hasta nuestra indumentaria para bailar».

Eta hori esaten zuen, zeren gure Dantza Tradizional gehienak, aspaldi kendu baitzizkiguten.
Hain zuzen ere, bion artean, gure euskal Dantza Tradizionalen benetakotasunaren aldeko Manifestu bat egin nahi genuen.
Patxi Monterok Jaime Albillosen filmazioak aurkezten digun dantza egiteko moduari buruz egiten dituen zehaztapenei dagokienez, esan behar diogu azterketa horretatik nekez atera daitekeela berak atera nahi duen ondorioa; izan ere, kontuan hartu behar da hasiera batean audiorik gabeko film baten aurrean gaudela, gainera, kasuren batean, Zortzikoaren hasiera moztuta dagoela eta denbora gehienean ez zaiela oinik ikusten dantzariei.
Halaber, kontuan hartzen badugu Maurixio Elizaldek Zortzikoa nahiko luzea jotzen zuela eta Jaime Albillosek erabiltzen zuen Kodak karreteak hiru minutu irauten zuela... argi dago Zortziko horrek iraun zezakeenetik oso gutxi ikusten dugula.
Horri guztiari gehitu behar diogu dantzari batzuen kalitatea eskasa dela, eta, beraz, pelikula hau aztertzerakoan, zailtasun handiak ditugula.
Lantzeko Zortzikoa bizirik eta oso bizirik dago Lantz herrian.
Eta, gainera, oso dantzari onak ditugu Lantzen, adinez oso aurreratuta eta oraindik bizirik daudenak, eta Patxi Monteroren galderari ederki erantzun diezaioketenak.
Lantzeko herritik buelta bat eman dezan da gure aholkua eta bere zalantza guztiak argituta aurkituko ditu.
Baina bai esango diogu, Lantzen inoiz ez dela dantzatu, eta inoiz ere ez esaten dugu, lehenengo Bueltak eta gero Luzia.
Bada denbora, Bizkaiko Leioako Udalak Lantzeko Zortzikoaz egindako bideo-tutorial baten harira, Dan­tzan.eus-en agertu zen artikulu bat zela eta, Nafarroa Garaiko Euskal Dantzarien Biltzarrak nire iritzia eskatu zida- la. Eta hau da esan niena:
Lantzeko dantza modu tradizionalak horrelakoak izan dira eta dira beti.


Lantzeko Zortzikoa:

Gaur egun Lantzeko Zortzikoa dantzatzeko bi doinu jotzen dira.
Hauei guk honela deitzen diegu:
1. Soinua eta 2. Soinua.
1. Soinua: guk Luzia deritzogun urratsa exekutatzen da eta bi aldiz egiten da, bere melodia bezala. Hala ere, lehenengoa, kasu honetan, dei gisa erabil daiteke, eta ez dantzatu, eta horrela, bere errepikapenean dantzan hasi.
2. Soinua: guk Bueltak deritzogun urratsa exekutatzen da eta bi aldiz egiten da bere melodia bezala.
Lantzek beste bi doinu ere bazituen aspalditik bertan jotzen ez direnak.
Bere partitura Dantzariak aldizkarian argitaratu genuen, 8. zenbakian, “Euskal Dantza Herrikoiaren Soinua” atalean.
Zati hori, esan bezala, gaur egun ez da Lantzen jotzen, eta bi zati ditu: 3. Soinua eta 4. Soinua deitu ditugunak.
Bi doinu hauek 1. Soinua eta 2. Soinua bezala dantzatzen dira, hurrenez hurren.
Melodien zati bakoitza eta dagozkien urratsak adieraziko ditugu. Horrela izango litzateke:
1. Soinua: Luzia, bi bueltekin.
2. Soinua: Bueltak, hiru bueltekin.
3. Soinua: Luzia, bi bueltekin.
4. Soinua: Bueltak, hiru bueltekin.
Lantzeko dantzaririk onenek, bai duela urte asko bizi izan zirenek eta bai oraingo onenek ere, beti erabil­tzen zituzten eta erabiltzen dituzte haien orpoak Luzia eta Bueltak egiteko.
Dantzari onenek, oro har, ez dute batere dantzatzen oin-puntekin, itzulietan izan ezik.
Eta besterik gabe, kasu honetan gure iritziak balio izatea espero dugu.

            
Bilbon, 2020ko irailaren 23an

                                                                                            Sabin Egiguren Apraiz
Dantzan

Dantzan

dantzan 2001. urtean sortu zen eta 2003tik dantzan.com dantza sustatu eta hedatzeko elkarteak kudeatzen du.


Babestu dantzan.com