Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak
Hemen zaude: Hasiera Komunitatea Oier Araolaza

Orain arteko ekarpenak

Tradizioa Europako kultur hiriburutzan

2014/06/26

2014an Europako Kultur Hiriburutza du Rigak, eta han egiten ari denari buruzko erreportajea ekarri du Berriak:  Kultura, hiria eraldatzeko bide (Berria, 2014-06-25). Honako ahapaldi honekin egin dut topo bertan: Programazioaren inspirazio iturri garrantzitsuenetako bat Letoniako tradizioak d...

Gehiago irakurri

Dantzaren komunikazioa sarean, dantzan.com, facebook eta horien inguruko kontuak

2014/06/05

Dantzan.com-en parte hartu eta ekarpenak egiteko modua erraztu eta erakargarriago egiteko hobekuntzak egiten ari gara azken hilabeteotan.  Funtsean, dantzan.com-en hasiera hasieratik sustatu nahi izan dugun parte-hartze eredu irekia da orain ere bilatzen duguna. Dantzan.com-eko lehen bertsioan d...

Gehiago irakurri

Irudimentsuak

2014/03/31

Antzerkilariak eta dantzariak ameslariak gara ofizioz; irudimena ohiko lantresna dugu. Behin, sabaia eta lurra besterik ez zituen tailer itxurako orube sakon eta ilun bat erakutsi ziguten, eta guk oso erraz irudikatu genuen bertan aspaldian desio genuen eskola. Burdin erdoildu eta porlan belztuz betetako bazterrera seinalatuz “hemen ikasgelak izango dira eta han entsegu-gelak” esan ziguten. Guk zoko ilunera begiratu eta ikusi egin genituen ikasgelak, entsegu-gelak, eta haietan ikasleak ikusi genituen: aktore, teknikari eta dantzari izan nahi zuten gazte eta ez-hain gazteak ziren, beren buruak prestatzen, trebatzen ari ziren han bertan, gure begien aurrean.

Gehiago irakurri

Kultura Auzolanean: Kulturaren Euskal Plana 2014-2015 aurkezpena

2014/03/25

Bilbon izan naiz gaur, Eusko Jaurlaritzaren Kultura sailak egin duen Kultura Auzolanean planaren aurkezpenean. Kulturaren Euskal Planaren oinordeko izateko asmoz abiatu duten egitasmo honen nondik norakoak azaldu dituzte Kultura saileko arduradunek, eta horren inguruan lehen inpresio trukea izan dugu.

Gehiago irakurri 1

Emakumeak Euskal Herriko inauterietan

2014/03/20

Emakumeak inauterietan gaiaren inguruan argazkiak egiten aritu da inauteriz inauteri Gari Garaialde argazkilaria. Argazkiei laguntzeko testu bat idaztea proposatu zidan Garik. Lan horren emaitza argitaratu du orain Argia astekariak: Emakumeak Euskal Herriko inauterietan.

Gehiago irakurri

Akademizazioaren ondorioak

2014/03/06

Dantzan maiz mintzatzen gara akademizazioak gure dantzakeran dituen ondorioetaz. Honako bideo honetan, Mari Hirigoyen Bidart musikologoak, kantaera tradizionalean erabiltzen diren (ziren?) noten perzepzio eta galeren kontua oso ongi azaltzen du.

Gehiago irakurri

Urrats txikiak

2013/12/31

Glaziazio ekonomiko honen erdian zulora joan dira zenbait kultur proiektu. Dantzan ere ari dira murrizketak antzematen. Jose Uruñuela Dantza Kontserbategia ataka larrian aurkitzen da. Diru-laguntzak urrituta, aurrekontua orekatzeko ikasleen matrikula %500 igo beharko dela iragarri du Gasteizko alk...

Gehiago irakurri

Mari Domingi ez! Queer-Olentzero bai!

2013/12/09

Aritz Ibañez-ek idatzitako  Maridomingi Go Home! sarrerari erantzuten hasi naiz, baina gehiegi luzatu eta azkenean blogera ekarri dut. Mari Domingirekin egiten ari garen hankasartzearen salaketan sakontzera nator. Olentzerotik Bizar Zurira Ezin da ulertu Mari Domingiren sorrera eta hedapena...

Gehiago irakurri

Likinkeriaren bitsa

2013/12/01

"Kazuelan erlea legez, mordo batean gizon eta andreak nahasian" deskribatu zigun dantzaldia Madariagak. “Mutilak eta neskak, guztiak, zintzotasuna galtzeko prest” joaten zirela festara. Mutilak neskaren aurrean “mila keinu indezente” egiten zituzten “hezi gabekoak, asto basatiak” ziren....

Gehiago irakurri

Leandro anaiak dantzan, eskola boleroaren azken dantza-maisuak

2013/10/01

Ikaragarriak Manuel Sanchez Martinez-ek sareratu dituen bideo hauek! Mariano eta Anastasio Leandro anaiak dira, Murtziako Eskola Boleroaren azken dantza-maisuak, 1994ko grabazio batean dantzan. Eta nola dantzatu gainera! Itzela! Gipuzkoako dantzak balira, Jose Lorenzo Pujana dantzan ikustea modukoa litzateke hau. Gozatu!

Gehiago irakurri 1

Orain arteko erantzunak

Oier Araolaza on Dantzan Ikasi zuzenean

2020/11/13

Aupa Lide! Oso ezagunak ez badira ere, hainbat eremutan mantendu dira aurreskuan sokan. Batez ere testuinguru erritualetan, baina tarteka protokolo batzuetan ere egiten dira. Gure taldean, bi erritualetan, eta baita bestelako protokolo zein ezkontzetan ere sokan ateratzen dugu aurreskua. Hain zuzen gai honen inguruan aritu ginen orain urtebete "Ez dago aurreskurik sokarik gabe" izeneko puntapio honetan:
https://dantzan.eus/[…]/ez-dago-aurreskurik-sokarik-gabe

Oier Araolaza on Eta orain zer?

2020/11/02

Eskerrik asko Aritz eta Xabier zuen erantzunengatik. Gerrilla eta basamortua, baduzue metaforarik errealitate gordinari aurre egiteko! Basamortuan predikatzen nabilen sentipena izaten dut maiz, bai! Kar, kar, kar. Eta gerrillarako prest, hori beti. Ez dakit birusak harrapatuko gaituen, baina hori gertatzen bada, harrapatu gaitzala dantzan, horrek esan nahiko baitu zoriontsu harrapatzen gaituela eta dantzaren bizi-poz izango dugula erasoari aurre egiteko defentsarik onena.

Oier Araolaza on Dantza kinka larrian jarri du pandemiak

2020/09/17

Dantzaren-munduan zailtasun gutxi bagenituen lehen, oraingo hau benetan latza gertatzen ari da. Okerrena zer egin dezakegun eta zer ez, hori argitzeko ezintasuna da. Gu ere halaxe sentitzen gara Iker, erabat babesgabe. Buletinak eta arauak irakurtzen, beste alorretan zer eta nola egiten duten etengabe begiratzen... Jaurlaritzaren Kulturaren Euskal Kontseiluan eskaera zehatza egin nuen honetaz, baina jasotako erantzuna arauen erreferentziak ziren. Horietan, Patxik esan bezala, ez dago gure jarduera motara begirako agindu argirik, eta hor gabiltza, zein arlotako jarraibideak aplikatu behar ditugun asmatu nahian.

Gure taldearen, Kezkaren, ohiko entsegu-tokiak, kultur etxe batean dagoen dantza-gelak, 135 m2 ditu eta aforoa mugatzerakoan bertan gehienez 14 laguneko sartzeko muga du orain. Martxa normalean izaten dira egunak 14 baino gutxiago elkartzen garenak, baina hortik gorako egunak izaten dira gehienak. Toki handiago baten bila hasi gara, eta beste hainbatetan egin izan dugun moduan eskoletara jo dugu. Baina EAEko eskoletan, Hezkuntza sailak ezarrita araubidearen arabera debekatuta daude une honetan eskolaz kanpoko jarduerak.

Denok ohartzen gara honek faktura handia ekarriko diola dantzari. Kontaktuak saihestu eta distantziak zaindu behar badira ezin normalki egiten ditugun hainbat dantza egin. Musukoak erabili behar badira hainbat dantzarik nahiago du oraingoz dantzara ez etortzea, egun osoan eskolan edo lanean musukoarekin nekatuta, nork bere gozamenerako tartean deserosotasun hori ez baita erraz liseritzekoa.

Konfinamendua hasi zenetik, online saiakera gora-beheratsu eta bideo-grabazio maskaratua izan dira jarduera bakarrak, eta orain entsegu erregularrak berrartzerik ez baditugu taldea desagertze bidean jarri liteke. Beraz, hemen gaude, entseguetarako gela handiago bat alokatzen, dantzatu dezakegun errepertorioa aztertzen eta hautatzen, eta musukoekin dantza egitea posible dela gure buruak konbentzitzen. Eta barrenak husteaz gainera ea gure egoeran zaudeten beste guztien berri izan, eta elkarrengandik ikasi eta indarrak batzeko itxaropenez.

Oier Araolaza on Pastoralari emazte baten soa

2020/07/30

Mila esker informazio bilketa eta gogoeta hauek guztiak partekatzeagatik Ihitz!


> "gizon baten historia kontatzeko haütüa egin badü herriak, zentako düdarik ez den pausatzen süjet horren interpretatzailea emazte bat izan zedin hura bada aktürretan hoberena"


Oso argigarria da norabide bakarreko trabestismoaren tabua: gizonak emazte jantzi daitezke edozein rol jokatzeko, baina emazteak beti emazte jantzi behar dira. Pastoraletan trabestismoa sistematikoa izan den, gizonak sujeta izan diren bitartean. Gizonezkoek emakume rolak jokatzea guztiz onartua izan da (bai pastoraletan, bai maskaradetan), baina kontrako norabidean, emakume batek gizonezko rola jokatzea tabua da.

Azpimarratzekoa da tabu hori berria dela. Emazteek osoki emandako pastoraletan gizonezko paperak emazteek jokatuko zituzten. Historian ere badira hainbat testigantza. Antzerki erlijiotsuetan, ohikoa zen neskek jokatzea mutilen papera, Jesus-en papera egiteko adibidez. Balletaren historian ere badira adibide ederrak: Fanny Elssler ballet dantzaria gizonezko paperetan aritzen zen maiz, bere ahizpa Teresak emakumearen rola jokatzen zuelarik. XIX. mendeko Europako dantzari famatuenatarikoak izan ziren.

Gaur egungo antzerkian, baita antzerki formalean, klasikoan ere, tarteka gertatzen da emakume batek gizonezko sujeta jokatzea, emakume baino lehen aktorea baita, eta beraz, sujeta hori jokatzeko aktore egokiena berori dela iritzita. Martxoaren 11n, konfinamendua hasi aurreko azken astean, antzerkia izan nintzen Eibarren. Shakespearen lan bikain bat, King Lear, Atalaya konpainia espainiarrak aurkeztu zuen Coliseo antzokian. Testu ederra bada, interpretazioa eta eszenaratzea halaxe izan ziren. Aktoreak apartak ziren eta guztietan distiratsuena Lear erregea bera, emazte batek jokatua, Carmen Gallardok.
https://www.youtube.com/watch?v=de13zKUk0Ig
Kritikak Atalaya konpainiaren lana goraipatu du eta guztiz egokitzat jo du Carmen Gallardok jokatzea Lear erregearen papera, bera baita Andaluziako aktore onenetarikoa:
https://www.todosalteatro.com/[…]/

Antzerkia (eta dantza) antzezpena da, eta antzezteko jokalariak ez du sujeta bera izan beharrik, sujeta antzeztu egin behar du, ez sujeta izan. Erregea antzezteko erret familiakoa izan behar; gaiztoa jokatu dezake zintzoak eta berritsua ixilak, eta beraz, sujetean generoa markatua denean (ez baita beti beharrezkoa!) emakumearena jokatu dezake gizonak eta gizonarena jokatu emazteak.

Oier Araolaza on Euskal dantza eta genero-identitateaz elkarrizketa Argian

2020/04/17

Mila esker zuen iruzkin eta animoengatik, Patxi eta Xabier.

Bai, Patxi, nekosoa izan da, baina gozagarria ere bai, asko ikasi dudalako. Orain ikasitakoa partekatzeko ardura daukadala sentitzen dut, eta saiatuko naiz ahal den neurrian horretan ere.

Ongi laburbildu duzu azken hamarkadetako bilakaera Xabier. Nire ikerketa panorama horretatik abiatzen da, baina begirada 100 urte atzera jarri dut, orduan gertatutakoak ezagutzeak orain ditugun kezketan argi-izpiren bat emango ote digun itxaropenaz. Baina aurrean dugun erronka ez da makala. Ondo diozun moduan, gu ume izan ginenean euskal dantza ez zegoen beste dantza motak bezain etiketatuta nesken jarduera moduan, eta beraz, orain gure seme-alabek dantzaz duten ikuspegia oraindik markatuagoa da guk jaso genuena baino. Genero-berdintasunaren kontzientzian aurrerapausoren bat eman dugulakoan, genero-identitate eta horiei lotutako roletan ez dakit ez ote dugun atzerapausoren bat eman, euskal dantzan behintzat.

Oier Araolaza on Ez dago aurreskurik sokarik gabe

2019/12/20

Jakina, lehen ardura gurea da. Eta horretan dihardugu. Orain gutxi adibidez:
https://dantzan.eus/[…]/hitzaldia-soka-dantza

Gai hau oso argi izan arren eta aurresku desitxuratu eskaerak zientoa izan arren, azken 25 urteotan maiz lortu dugu hori sokatik bideratzea, baina beste askotan amore eman dugu protokolo-zuzendari, agintari, antolatzaile, ezkonberri zein kultur-ustezko-jakintsuen itsukeria eta entzungorkeriaren aurrean.

Ardurak ez dira berdinak. Kirol elkarte baten bultzatzaileak ez dauka zertan dantza-protokoloen eta sinboloen inguruan jantzita egon, eta jakina, okertu daiteke. Are gehiago inguruan dituen dantzariak ere galduta dabiltzanean. Baina euskal agintari gorenak eta bere protokolo-zuzendaritzak baditu baliabideak ongi janzteko, gogoeta egiteko, aholkulariak bilatzeko.

Lehendakariaren eta bere protokolo taldearen ardurak ezin dira besteenekin konparatu euskal forma kulturalen sinboloei eta horien erabilerari dagokionez. Eta azken urteotan ikusi duguna da, euskal agintari sisteman, maila desberdinetan, Foru diputatuak, Batzar Nagusietako kideak, Alkateak eta erakunde-sistemako maila desberdinetako agintariak aurreskuak sokan dantzatzeak eskaintzen duen dimentsio sinbolikoarekin guztiz bat egiten dutela, eta gogotsu daudela, une berezietan soka horretan parte hartzeko.

Oier Araolaza on Oñati 1967 aurreskua

2019/10/09

Ze polita! Eta Alejandro Irizar kapitaina dantza-maisu moduan soka-dantza zuzentzen ikustea ze ona!

Eta aizue, aurreskuak (hasieran ezkerrean dagoena) egiten dituen jirak ez dira oso bitxiak! Ez diozue jira galdu tankerarik hartzen? Oin bakarretik abiatzean da eta oin bakarrean bukatzen du, jira galduak Iztuetak definitzen dituen moduan, ez?

Oier Araolaza on Julietaren titia eta tradizio turistikoen asmazioak

2019/10/09

Halaxe da bai, Xabier! Dena den, dantza taldeetan sikiera negozioa egiten asmatu izan bagenu! Baina hori ere ez! ;-)

Oier Araolaza on Jesus Pomares, dantzari, ikertzaile eta dantza sustatzaile iruindarra hil da

2019/07/03

Ezagutza, ekarpen eta intuizio handiko gizona joan da. Danzanteen eta ezpata-dantzen tradizioen ezagutzaile bikaina, ez testuetan bakarrik, baita tokian tokiko erritoetan ere, penintsulan hainbat kilometro egin baitzituen hango eta hemengo dantzak bertatik bertara ikusiz eta gozatuz. Doluminak familia eta lagunei Eibartik.

Oier Araolaza on Dantza-espezie bat galzorian?

2019/07/01

Hernaniko Kronikak argitaratutako artikulu honetan Carlos Sanchizek esplikatzen du 54 urte pasa dituela aurreskua antolatzen eta aurten ebakuntza egin diotela. Hori ikusita otsailean jarri zela harremanetan Udalarekin aurreratuz aurten ezingo zuela antolatu, udala kargu egin eta beste norbait aurreskua antolatzen hasi zedin. Sanjoanak etorri eta aurreskurik ez da izan.
https://www.kronika.eus/[…]/

Akelarre erridikulu eta ameskeriaz betetako solstizio-festa zentzugabeak gero eta indar handiago hartzen ari diren bitartean, altxor eta gutizia preziatuenak galtzen uzten ditugu.