Hemen zaude: Hasiera Komunitatea Emilio Xabier Dueñas

Orain arteko ekarpenak

Berastegi: San Joan dantzak 2017

2017/11/08

Abuztuaren 10ean Berastegiko San Lorentzo jaietan San Juan dantzak egiten dira herriko plazan, beti ere eguraldiak laguntzen badu, udaletxe aurrean. 1900eko hamarkadako hainbat irudiri esker, dantza horiek nola egiten zituzten eta ze arropekin jakin dezakegu. Orduan zintzarririk gabe eta orain erabiltzen ez diren besoetako lazoekin eta lepoan zapiarekin egiten ziren.

Ahozko testigantzek diotenez, dantzak XX. mende erdira arte mantendu ziren eta 1957an utzi zitzaien dantzatzeari, badirudi orduan Ipuliño taldeak egiten zituela. 1975ean berreskuratu ziren Tolosako Udaberri dantza taldearen ikerketari esker, 1998ra arte beraiek dantzatu izan dituzte baina orduan Berastegin Belauntxingo dantza taldea sortu zen eta eurek hartu zuten erreleboa gaur arte.

Zikloa ondorengo dantzek osatzen dute:

  • Paseoa
  • Launango txikia
  • Kontrapaseoa
  • Kapitain-dantza
  • Zorri-dantza
  • Seinangoa
  • Brokel-dantza
  • Belauntxingoa
  • Biribilketa

San Juan dantzak bukatutakoan dantza-soka egiten dute.

Irudiak: Emilio Xabier Dueñas. Edizioa: Luis Fernando González. Berastegi, San Juan dantzak, 2017-08-10.

Andoain: Axeri-dantza 2017 soka-dantza

2017/11/02

Andoaingo historiako soka-dantza handiena? Ekainaren 24an, Axeri-dantzaren ondoren soka-dantza dantzatzen dute Andoaingo Goiko Plazan. Gutxienez XIX. mendeko ahozko testigantzak ditugu eta XX. mendeko irudiak, gizonak  txistulariekin eta atabalariarekin arropa zuriak eta apaingarri gorriak jantzita festetan plazara irteten zirenekoak.

Ordutik dantzak hainbat aldaketa izan ditu: arropa, sokako partaideak o musikarien osaketa, besteak beste. Aldaketarik garrantzitsuena, ordea, sokaren osaketa mixtoa izan da, horrela sokako partaideen kopurua igotzen joan da. Horrela, aurten, dantzariak eta hauen bikoteak batuta 126 pertsona bildu dira.

Ez dakigu beste urteren batean izan al den horrenbesteko dantzari kopuruko soka-dantzarik Andoainen baina dakiguna da, datorren urtean zifra gainditu daitekeela partaideen gogoa eta jai eguna igandean tokatzen dela kontuan hartuta.

Egiturari dagokionez ere aldaketak izan dira: bidarren desafioa desagertu da, melodia aldaketak... Egun dantzatzen denak (2017) honako zatiak ditu:

  • Desafioa
  • Axeri-dantza
  • San Juan Zortzikoa (aurreskuarena)
  • San Juan Zortzikoa (atzeskuarena)
  • Fandangoa
  • Arin-arina
  • Kalejira

Tradizioak dioen moduan eta protagonistak esaten duen bezala, elementu batek bizirik jarrai dezan momentuko errealitatera egokitu behar da.

Irudiak: Luis Fernando Gonzalez, Jorge Gozalez. Soka-dantza, Andoain, 2017-06-24.

Berastegi: helduen dantza-soka 2017

2017/10/25

Abuztuaren 10ean, Berastegiko San Lorentzo jaietan, San Juan dantzen erakustaldiaren ondoren plaza nagusian udaletxearen aurrean, dantza-soka egiten dute herritarrek.

Dantza zati hauek osatzen dute:

  • Agurra
  • Lehen desafioa
  • Azeri-dantza
  • Aurrelariaren neska aurrekoa
  • Atzelariaren neska aurrekoa
  • Bigarren desafioa
  • Zortzikoa
  • Fandangoa
  • Arin-arina
  • Biribilketa

Irudiak: Emilio Xabier Dueñas. Edizioa: Luis Fernando González. Dantza-soka, Berastegi, 2017-08-10.

Lemoiz: andreen aurreskua 2017

2017/10/17

Apirilaren 8an, hirugarren aldiz, "Folklorearen Lagunak" topaketa antolatu zen Lemoizen. Egun batez, dantzatu egiten da, jolastu, mahaiaren inguruan jardun, bideoak proiektatzen dira, garai bateko arropak janzten dira eta Urizar erretegian, jaia ospatzen den lekuan, ondo jan eta edaten da. Aurtengoa ezberdina izan da. Txilibituak taldeak, Agintzari Dantza Taldeak eta Solokoetxeako ikastaroko partaideek emakumeen aurreskua aurkeztu dute. Lemoizko agerraldiaren ondoren, maiatzaren 13an berriro atera zuten Gorlizko erromerian.

Dantza Iñaki Larrinagak osatu du Jose Patricio Aldama txistulariaren eta Josu Larrinaga soziologoaren laguntzarekin. Irudiak: Emilio Xabier Dueñas. Edizioa: Luis Fernando Gonzalez. Uribe Kostako emakumeen aurreskua, Lemoiz, 2017-04-08.

Aurreskua Santurtzin 96 urte geroago

2017/10/04

1921eko “Gran fiesta en Santurce, con motivo del triunfo de los ágiles remeros” dokumentalak Abrako uretan Santurtziko traineruak lortutako garaipeneko ospakizun-ekitaldiak jasotzen ditu. Orduko grabazioan agertzen diren emakumeek zuzendutako ohorezko aurreskua gogoratuz, pasa den irailaren 30ean, udalak antolatutako IV. Sardineren Eguneko ekitaldien barruan, 96 urte eta gero dantza horretaz gozatzeko aukera izan genuen.

Oraingoan arrazoiak asko izan dira, herriko traineru baten lehen garaipen ofizialaren 100. urteurrenak, Virgen del Mar-Itxasoko Ama arrauneko klubaren 50. urteurrenak eta Sotera traineruaren arrauneko lehenengo mailarako igoerak bat egin dute.

Santurtziko Mendi Alde dantza taldeak antolatu du dantza eta Jon Gaminde arduratu da musikaz. Mendi Aldeko neskek eta 1921ean dantzatu zuten emakumeen ondorengoek atera dute soka. Egungo arraunlariei eta 1970-80ko hamarkadan Bizkaian, Gipuzkoan eta Kantabrian hainbat garaipen lortu zituztenei dantzatu zaie. Datozen urteetan aurresku hori herrian finkatzea lortu nahi da eta herriko ondare kulturalaren parte bihurtzea espero da.

Irudiak eta edizioa: Emilio Xabier Dueñas, Luis Fernando González y Jorge González 2017-09-30.

Ikusgarri, 50 urte dantza miresten

2017/05/25

1967an Portugaleteko Errepelega auzoan Ikusgarri Dantza Taldea sortu zenetik, hainbat belaunaldi igaro dira bere lerroetatik.  Partaideen helburua dantza eta musika zabaldu eta sustatzea izan da. Euskal Kulturaren elementu transmititzaile moduan ulertuz, hasiera batean botere faktikoag...

Gehiago irakurri

Musikara emandako hiru bizitza

2016/10/17

Soinuenea Fundazioak erakundetutako XV. Jardunaldiek, irailaren 2a eta 4a bitartean, musika tradizionalaren alde dena ematen ari diren hiru pertsonaia handiren inguruko zenbait ekitaldi eskaini dizkigute. Joaquín Díaz, Juan Mari Beltran eta Mário Correiaz dihardugu. Hiru aditu, "hiru museok,...

Gehiago irakurri

Nesken aurreskuan bukatu zuten 1921eko estropadak

2016/02/23

1921eko irailaren 11an, Abran (Ibaizabal-Nerbioiren ibaien ahoan) jokatu ziren lau estropadaren ostean, beste zazpi traineruren aurka gogor lehiatuta eskuratu zuen garaipena Santurtziko ontziak. Alboan izan zituen Santurtziko eta Bilboko Eskola Nautikoetako ontziak. Estropada hauetara 40.000 eta 50...

Gehiago irakurri Erantzun 1 dago

Antzuola: Mairuaren alardea 1989

2015/05/04

Urtero uztaileko hirugarren larunbatez ospatzen den “Festa” edo “Mairuaren alardea” bezela ezagutua denak, Valdejunquerako Gudan mairu (buruzagi) baten ustezko atzematea gogora ekartzen du. Tropa eta musikarien paseoa plazan bukatzen da konpainiaren deskargekin. Antzezte honekin batera, herriko talde jendetsu batek hainbat dantza ematen ditu: uztai-dantza, makila-txikiak, makila handi dantza eta zinta-dantza. Alta, denboraren joan etorrian mantendu diren beste hainbat jaiekin gertatu den bezela, honek ere aldaketa izan du kronologikoki (1989, 2002 eta 2013) hemen erakutsitako bideoetan ikus daitekeen moduan. Irudiak eta edizioa: Luis Fernando González. Ekoizlea: Emilio Xabier Dueñas. Antzuola, Mairuaren Alardea, 1989-07-15. 

Antzuola: Mairuaren alardea 2002

2015/05/04

Urtero uztaileko hirugarren larunbatez ospatzen den “Festa” edo “Mairuaren alardea” bezela ezagutua denak, Valdejunquerako Gudan mairu (buruzagi) baten ustezko atzematea gogora ekartzen du. Tropa eta musikarien paseoa plazan bukatzen da konpainiaren deskargekin. Antzezte honekin batera, herriko talde jendetsu batek hainbat dantza ematen ditu: uztai-dantza, makila-txikiak, makila handi dantza eta zinta-dantza. Irudiak eta edizioa: Luis Fernando González. Ekoizlea: Emilio Xabier Dueñas. Antzuola, Mairuaren Alardea, 2002-07-20. 

Emilio Xabier Dueñas

Emilio Xabier Dueñas