Edukira salto egin | Salto egin nabigazioara

Tresna pertsonalak
Hemen zaude: Hasiera Komunitatea Dantzan

Orain arteko ekarpenak

Martin Zalakain

Beasain, Kiroldegia
2020/05/23 20:30

Luzaide: Bolant Eguna 1970 (II)

2020/04/09

Aurtengoan ez dugu Bolant Egunik izango Luzaiden, baina duela 50 urteko Pazko igandeko irudiak ekarri nahi izan ditugu. Astelehen honetan argitaratu dugu Jaime Albillosek 1970eko martxoaren 29an ospatu zen Bolant Egunean grabatu zituen irudien lehen zatia eta hemen duzue bigarrena.

Bolant-dantzariek hegi eta marianak dantzatzen dituzte aurrena eta jarraian makilariak bere abileziak erakusten ditu. Ondoren, berriro dantzarien txanda. Kontra-dantzak, bolant-dantza, lauetan erdizka, muxikoak eta dantza-luzearekin amaitzen dute saioa. Grabazioko azken irudietan Atxe ta Tupinen jolasa ageri da.

1960-70eko hamarkadetan hainbat dantza eta festa jaso zituen Jaime Albillosek eta horietako batzuk ikus daitezke Dantzan-en:

Irudiak: Jaime Albillos. Bolant Eguna, Luzaide, 1970-03-29.

50. urteurrena etxetik ospatzen ari da Oñatz

2020/04/08

Berezia izaten ari denik ezin ukatu. 50. urteurrena ospatzeko hamaika ideia berrirekin abiatu dute 2020a Oñatiko dantzariek, baina dena pentsatuta eta antolaketak oso aurreratuta zituztela, irudimenari oraindik gehiago eragin beharrean aurkitu dira. 50. urteurreneko ekintzak berrasmatzeaz gain, O�...

Gehiago irakurri

Boiseko Jaialdi 2021era atzeratu dute

2020/04/07

Bost urtetik behin Boisen (AEB) ospatzen den Jaialdi jaia urtebete atzeratu dute koronabirusa dela eta. Uztailaren 28tik abuztuaren 3ra zen ospatzekoa Euskal Herriko eta diasporako euskaldunak batzen dituen jai erraldoia. Antolatzaileek jakinarazi dutenez, datorren urteko 2021eko uztailaren 27ti...

Gehiago irakurri

Altzürükü: maskaradak 2020 Mattin Epherre, zamaltzaina

2020/04/07

Umetatik dabil dantza taldean Mattin Epherre, beraz argi zuen bera eta taldekideak aitzindari lanetan ibiliko zirela aurtengo maskaradetan. Alarma egoera dela eta bertan behera geldituta daude 2020ko maskaradak, irudi hauek otsailaren 9an, lehen saioan hartuak dira. Jean Etxegoien da dantza irakaslea eta berak banatu ditu dantzarien karguak. Zamaltzainaren rola egokitu zaio Mattin Epherreri. Bigarren irakasleak, berriz, predikuen idazketan edo abestiekin laguntzen die eta hark hautatu ditu beltzeriari dagozkion karguak. Hala ere, Epherrek azaldu digu aspalditik zekitela adibidez nortzuk izango ziren Kabana eta Pitxu, batzuk horretarako jaioak direla dio. Maskaradetako lehen egunean elkarrizketatu genuen eta esan zigun denek esaten dutela lehena izaten dela zailena. Egun berezia da lehena, herritarren aurrean dantzatzen baita, Epherrek dioen moduan, gurasoen eta maite duzun jendearen aurrean. Zamaltzaina, Altzürükü, 2019-02-09.

Luzaide: Bolant-eguna 1970 (I)

2020/04/06

Iganden honetan ez da bolantik ez dantzarik izango Luzaiden. Ez behintzat kaleetan. Guztiz ez-ohiko Pazko igandea izango da, sinestezina luzaidarrentzat. Atsekabea goxatzeko orain justu 50 urteko bolant-egunaren grabazio zoragarria argitaratuko dugu dantzan.eus-en. 1970ko Bolant-egunean Jaime Albillosek egin zuen ia ordubeteko filmazioa bi zatitan argitaratuko dugu eta hemen duzue lehen atala.

Martxoaren 29an ospatu zen Bolant-eguna 1970. urtean. Goizeko 9.00etan hartutakoak dira filmazioaren lehen irudiak. Zurituta ageri dira Luzaideko kaleak, elurra dago kale-ertzetan. Prestaketa lanak, lehen dantzak berotzen hasteko, eta autobusa hartzen dute dantzariek Pekotxetara jaisteko. Makilaria iritsi da, muga zeharkatu eta Arnegin dantzan hasi dira. Ostatuan zerbait hartu eta Luzaidera buelta. Dantzaz dantza pasatzen doa goiza, baserrietara bisitak eginez. Bolant-dantza, lauetan erdizka, muxikoak, lapurtar motxak... 

Aste honetan, bolant-eguna gogoan, oroit-miñez dauden luzaidarrak gonbidatu nahiko genituzke filma ikusi ahala ezagutzen dituzten pertsonak, dantzak, tokiak eta xehetasunak jaso eta erantzunetan uztera, orain 50 urteko Bolant-egunaren irudi hauek ahalik eta aberatsen osatzen joateko. 

Irudiak: Jaime Albillos. Bolant Eguna, Luzaide, 1970-03-29.

1960-70eko hamarkadetan hainbat dantza eta festa jaso zituen Jaime Albillosek. Bere ikus-entzunezko bilduma Eresbilen jaso eta digitalizatu da, eta bere zabalkundea dantzan.eus-en bidez egiteko borondatea erakutsi zuen Jaime Albillosek zendu aurretik.  Bilduma horretatik hainbat altxor argitaratu ditugu dagoeneko Dantzan-en:

Pirinio maskaratuak (2020) trailerra

2020/04/03

Pirinioetako neguko festa eta erritualak jasotzen dituen dokumentala egin du Domingo Moreno zinegile aragoitarrak. Euskal Herriko, Aragoiko, Andorrako edota Roussillongo inauterietako errituak bildu ditu Les Pirinio Masquées (Pirinio maskaratuak) dokumentalean. Euskal Herriari dagokionez, Zuberoako maskaradak, Altsasuko, Zubietatako eta Lantzeko inauteriak ageri dira. Trailerrean 1965ko Lantzeko inauterietan Enrique Ros Piñeronek grabatutako irudiak ikus ditzakegu. Lantzen 1964an berreskuratu ziren inauteriak, beraz, bigarren urtekoak dira dokumentalak jasotzen dituen irudiak.

90 minutuko dokumentalak, lekukotasunean oinarritutako bidaia antropologikoa egiten du. Besteak beste, inauterietan adituak diren Josefina Roma, Thierry Truffaut, Juan Antonio Urbeltz eta Roberto Boschi eginiko elkarrizketak jaso dira, eta baita inauterietako protagonistenak ere bai, Mixel Etxekopar eta Batitte Berrogain zuberotarrak tarteko. Inauteriak lurraldeen arteko lotura moduan planteatzen dira. Neguko hainbat festetako pertsonaiak, sinboloak, estetika, musika eta dantzak konparatzeko aukera ematen du; protagonistetako bakoitza bere hizkuntzan ari da: euskaraz, katalanez, frantsesez eta gazteleraz. Proiektu eder honetan parte hartzeko aukera izan du halaber Dantzan-ek, Eire Vilak lagundu baitu euskal inauterietako filmazioetan, elkarrizketetan eta itzulpenetan.

Otsailaren 24an emititu da lehenengo aldiz FR 3 Occitanie Frantziako telebista katean. Momentuan geldirik dago zabalkundea, baina emisio gehiagoren aurretik irudiak grabatu diren zonaldeetan aurkezpenak egiteko asmoa dutela azaldu digu Domingo Moreno zuzendariak.

Pirinio maskaratuak, Domingo Moreno, trailerra, 2020.

Urrira atzeratu dute Hernaniko 25. Dantzari Festa

2020/04/03

Aurten 25 urte beteko ditu Hernaniko Dantzari Festak, “ia dena prest genuen, baina atzeratu egin behar izan dugu”, azaldu digu Pepi Arrospide antolatzaileak. Apirilaren 20tik 26rako egitaraua osatua zuten. Azken urteetan aste kulturala antolatzen dute eta asteburuan borobiltzen dute, larunbatea...

Gehiago irakurri

Altzürükü: maskaradak 2020 Maider Jauri, kantiniersa

2020/04/02

Aurtengo Altzürüküko maskaradetako kantiniersetako bat dugu Maider Jauri. Sei urterekin hasi zen dantzan. Lehendabizi aitarekin, dantzaria baita aita ere. Alarma egoera dela maskaradak bertan behera utzi behar izan dituzte. Lehen emanaldian, herrian bertan, elkarrizketatu genuen Jauri, goizeko lanak amaitu ondoren. Lehen aldia izanik, lotsa pixka batekin hasi zuela saioa kontatu zigun, baina barrikadetan pixkanaka sartu eta gustura bukatu zuen saioa. Prestaketa eta entrenamendu asko eskatzen dutela maskaradek dio. Bideoan entzun ditzakegu Jauriren azalpenak eta bere hitzekin batera barrikadetan eta arratsaldeko saioan dantzan ere ikus dezakegu. Kantiniersa, Altzürükü, 2020-02-09.

Lesaka: San Fermin c. 1950

2020/04/01

Lesakan, San Fermin eguneko goizean egiten diren dantza irudiak ikus daitezke 1950eko hamarkadako irudi hauetan. Bandera jaistea, bandera-dantza, segizioko irudiak eta azkenik, nola ez, zubigainekoa ageri dira. Makil-gurutzeak goitik grabatuta daudenez esku-aldaketak ongi ikusteko aukera eskaintzen dute irudiek. "Basque Country - Fiestas en Lesaka, 1950" izenburupean Valentin Eizagirrek sarera igotako irudiak ditugu hauek. San Fermin dantzak, Lesaka, c. 1950.

Orain arteko erantzunak

Dantzan on Biarritz 1948 Dantzak Eusko Ikaskuntzaren kongresuan

2020/04/01

Irudi hauek argitaratu genituenean Patxi Monterok ohartarazi gintuen bigarren aldiz atera genituela. Izan ere 2019ko martxoan atera genituen https://dantzan.eus/[…]/biarritz-1948-eusko-ikaskuntza-vii-kongresua. Ez ginen ohartu eta errepikatutako bideoan, Emilio Xabier Dueñasek abisatu digun moduan, irudien kalitatea hobea da, baina 3:22 minututik aurrerako irudiak horizontalki iraulita daude. Dantzariak alderantziz dabiltza, txistua eskumarekin jotzen ageri dira, normalki alderantziz jotzen dutenean , xirulari zuberotarrak ezkerrarekin, entseinariak ezkerrarekin darama bandera, puntu guztiak ezkerrarekin hasten dituzte, alborako mugimendu guztiak ezkerrera hasten dituzte...

Dantzan on Inauteriak 2020 oinarrizko egutegia

2020/01/23

Eskerrik asko! Ordutegiak edo informazio gehiago bidaltzerik bai dantzari@dantzan.com helbidera?

Dantzan on Ezpata-dantzarien alarde bat 1934an. Non da?

2020/01/10

Bai Xabier, mila esker! Beste zenbait irakurlek ere informazio interesgarria eskaini digu, hemen jasoko duguna:

- Pablo Izagirrek esan digunez "artikulu batean topatu dut, 1933ko ezpatadantzarien alarde oso handia egin zela Bilboko Ibayondo futbol-zelaian". https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=157657

Informazio honekin osatu du Pablok kokapen aukera: "Nik arakatutakoaren arauera, Ibayondo (Ibaiondo) estadioa Getxoko udalerrian egotea da aukera fidagarriena, Areeta auzoan, Leioako udalerriko mugatik hurbil. Gaur egun desagertua dago futbol zelai hori. El Arenas futbol taldearen futbol zelaia izan zen urte horietan. Bitxia da, orduko artikulugileek Bilbon egin zela esatea, nahiz eta beste udalerria izan, kasu honetan Getxo. Oso ohikoa da arrain handiak arrain txikia jatea. Zein herri inportantea dago ondoan? Bilbo, ba Bilbon izan zela esatea. Atxikitutako argazkia, Areetako Ibaiondo estadiokoa da, eta antza handiak ditu filmazioko irudiekin: harmailak, zuhaitzak... Bestetik, sasoi horretan, 1930eko hamarkadan, Areeta ondo komunikaturik zegoen hainbeste lagun inguruko herrietatik hara hurbiltzeko ( Bilborekin, Erandiorekin, trenez; Ezkerraldearekin, itsasontziz, Portugaleteko Zubi Eskegiaz, itsasadarra zeharkatzeko... )

- Ignacio Elezcanok beste artikulu hau:
https://www.ehu.eus/[…]/18484

Eta Andoni Elezkanoren "Retratos de hierro y agua" lanean 70-71. orrialdeak begiratzea proposatu digu.

Dantzan on Dantza-kontuak Irulegi irratian

2019/11/07

Ez da ideia txarra. Ea gauzatzeko gai garen! Eskerrik asko Iker.

Dantzan on Zein da Madonnak Eurovisionen eskaini zuen euskal kanta?

2019/05/22

Halaxe da bai, Patxi eta Aitor, "Oihaneko Zuhainetan" da Madonnaren abesbatzeko monjeek hitzik gabe ematen duten kantaren doinua. Hemen hitzak, Jean Mixel Bedaxagarrek kantatu ohi dituen eran:

Oihaneko zuhainetan eder zuhainik gorena
Europako popülietan famatürik üskaldüna
Hura da zaharrena Kantabriaren semia
Lorius bere lurretan beti libre egon dena.

Leheneko üskaldüneri fama zaio baratü
Fidel zela herriari eta legetan argitü
Hura izan da gerlari, üsü odolak ixüri
Fidelitatian etxeki eta legia hareki.

Haritx piala bildürik üskal herri orotarik
Bakotxak bere botza emanik eta legia zen egin
Orai ezta legerik ez eta ere juntarik
Fidelitatia galdürik eta legia saldürik.

Dantzan on Barry Lyndon (1975): Goizeko ihintza dantzan

2019/04/24

Eskerrik asko zuzenketagatik Aitor! Bistan da oker jarri dugula.

Dantzan on Inauteriak 2019 oinarrizko egutegia

2019/01/22

Eskerrik asko ekarpenagatik!

Inork hitzordurik faltan botatzen badu, idatziguzue mesedez dantzari@dantzan.com helbidera informazioa eta argazkiren bat bidaliz eta gustora gehituko dugu inauteri egutegian.

Dantzan on Biarritz 1934 Euskal dantza jaialdia

2019/01/17

Durangaldeko dantzarien saioa xehe aztertuta honako argibide, zalantza eta xehetasunak aipatu dizkigu Durangaldeko dantzari batek:

"Durangaldekoak direnarekin guztiz seguru ere ez nago, baina pausukeragaitik oso gureak ikusten ditut. Bestalde Garaiko taldearen inguruan banderaren antzekotasuna (https://pbs.twimg.com/media/DjBgm-nXsAA0Rjo.jpg) eta 'eskas'etan hartzen duten kokapenak (https://www.youtube.com/watch?v=WCzNVC7mi78) kontuan hartuta kointzidentzia gehiegi iruditzen zait Garaikoak ez izatea.

Berriztarrekin, aldiz, zalantza asko ditut zeren haien bandera, antza gerra garaian desagertu zen, gainera 'Durangerriko banderak' liburuan aurkitu dudan argazkian beste kolore bat ikusten diot. Agian Izurtzako bandera izan daiteke? Izurtzakoena ere antza gerra garai inguruan desagertu zen. Honetan denean hobeto dakiena Jon Irazabal Agirre liburuaren autorea da egia esateko.

Pausoen xehetasunen inguruan lehenik, lehenago erakutsi zenuten bideo honekin konparatuz: https://dantzan.eus/[…]/berriz-dantzari-dantza-1923-1928. Alde ugari ikusten dizkiot. Hasteko Biarritzekoan askoz leku txikiagoan ikusten ditut (gaur egun egiten den bezala) eta bideo zaharragoan, bai eta hainbat argazki zaharretan askoz ere espazio zabalagoan daude kokaturik.

Hastean ezpatekin agurtzean Biarritzekoan bata bestea zapalduz dabiltzala esan daiteke. Orokorrean koordinazio gutxiagorekin edo egiten dute dantzan. Bandera eragitearena, aldiz, gaur egun guk jaso dugun bezala egiten dute: 3 buelta ezkerrera, 3 eskumara eta 3 ezkerrera musika doinua jarraituz. Aldiz, bandera eragitean ezpata bandereroaren makila dagoen lekuan uzten dute. Bestetik puntapioa jasotzean batzuetan ez dute guztiz jasotzen, Berrizko bideo zaharragoan aldiz bai. Eta 'buelta' ere batzuek gaur egundaino heldu zaigun 3 pausuetan egiten dute (berrizko bideo zaharragoan bezala) eta beste batzuek aldiz edonola.

Puntapio eta grabiletetan barietatea ikusten bada ere, nik dantza hauek errekuperatzen ibili zirenei beti entzun izan diet jende zaharrak beti puntapioa denbora bitan (lehenengo belauna altxatuta) eta grabiletea aurretik egiten zela ziotela.

Bestalde, 5:05 ean eta 5:41 eta 5:44 etan behean golpea jotzean saltorik ez egitea ere bitxia iruditu zait. Berrizkoek (https://www.youtube.com/watch?v=eSYw1--zlwM) ( 2:19 segundoan) antza bai egiten dutela horrela.

Azkenik, janzkera garai horretako argazkietan ageri dena da. Txalekoa, 'siemprebibie'... galduak. Ezpaten eta makilen luzera Durangaldean ohikoena izan den bezala ikusten ditut."

Dantzan on Oñati 2018 Eusko Ikaskuntzak 100 urte: aurreskua

2018/11/28

Eskerrik asko zure iruzkinagatik Patxi. Desafio gurutzatuari buruz Oñatikoek eman dezakete argibide gehiago, baina Oñatiko aurreskuan ohikoa den koreografia da hori, alegia, horrela egiten dela normalki, ez zen ezer berezirik egin agintariei begira. Kasualitatea izan zen agintariak parean egotea, ze teorian, hor ez, baizik eta sokan izan behar ziren.
Dantzan

Dantzan

dantzan 2001. urtean sortu zen eta 2003tik dantzan.com dantza sustatu eta hedatzeko elkarteak kudeatzen du.


Babestu dantzan.com