Herri kultura eta kalitatea

2009/04/28
Aurrekoan lanetik etxerako bueltan irratia piztu eta Euskalerria irratian Nafarroaren eguneko inguruko albistea ematen ari ziren. Kultur astea antolatu zutela festa egun horren karietara eta zer kultura ekitaldi eginen zituzten azaldu zuen neska batek. Tartean kantaldia. Kantaldi horretan denetarik: kalitate handiko abeslariak, Erramun Martikorena kasu eta ez horren kalitate handikoak, talde herrikoiak, alegia. Hura entzun eta galdera etorri zitzaidan burura: eta Erramun Martikorena ez al da ba abeslari herrikoia?

Puntu honetara helduta aitortuko dut kaka-nahaste dezentekoa dudala nik zenbait kontzepturekin. Hasteko, zeri deitzen diogun "herrikoi", "popular", "herri-kultura"? Herri-kulturaz pixka bat irakurtzen hasi eta "herriak" -ez al gara denok herri?- egiten duen kultura aipatu egiten dute, akaso kultura elitistago batekin alderatuta.

Niri honetan guztian zerak pizten dit ardura, herrikoi izenondoa daraman edozein jarduera kalitate eskasarekin lotzea. Nire inguruan dezentetan entzun izan dut "guk modu herrikoiean egiten dugu dantza, abestu, musika tresna bat jo...", esan beharrean, "guk modu traketsean egiten dugu dantza, abestu, musika tresna bat jo..." Hori nola esanen dugu ba? Gisa horretako eufemismoekin gure jardunari ospea kentzen baino ez gara ari, nire ustez.

oier
oier
2009/04/30 08:08
Erabat ados Aritz! "Herrikoia" izendapen hori madarikazio bat da edozein kultura jarduerarentzat. Portzierto, Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuak ez du jasotzen "herrikoia" hitza.
patxi
patxi
2009/04/30 12:04
Nere ustez kaka-nahaste dutenek horren alaiki horrelako esaldiak erabiltzen dituztenak dira. "Herrikoia" hitzaren atzetik zer dago?, teknika?, errepertorioa?, helburua? 
Aritz Romeo
Aritz Romeo
2009/05/02 15:44

Jimeno Juriok Folklorearen inguruan eta, orohar, herri kulturaren inguruan ondorengoa zioen:

"Por desgracia para nuestro nivel cultural, son muchos los que consideran el folklore como algo superficial y vano, sinónimo de bailes regionales, indumentarias o costumbres más o menos trasnochadas, que se mantienen como algo carente de sentido o como reclamo para el turismo (…)
El folklore es algo mucho más serio. Cuando es sincero y brota de la entraña del pueblo, cuando profundizamos en el por qué de ciertas manifestaciones populares y en sus antecedentes, en sus matices y en su significación, y en el área geográfica en la que se desenvuelven, los datos folklóricos nos descubren la psicología, la historia, el nivel cultural, el ser profundo de un grupo étnico y las influencias que ha sufrido en su historia. Entonces el folklore se convierte en mensaje vital, personal, transmitido por el lenguaje sin palabras de una danza, de un rito, de una práctica, de una música, y se hermana con una ciencia que se llama Etnología"

Iker
Iker
2009/09/10 11:49
Ba nik ez dut uste hori horrela denik, beti bederen ez. Badire kasuak zuk esanikoa baieztatzen dutenak, baina badire kontrakoa frogatzen dutenak ere. Neri, 'herrikoia' hitzak bizitasuna, kolorea, irria, parranda eta askatasuna hitzak dakarzkit burura. Bizitasuna, herriak egina izanik, bizi-bizia delakoz. Kolorea, botere klaseak nahi duen gizarte uniforme eta grisaren parean herria kolorez margotzeko daudelako ekimen herrikoiak. Irria eta parranda, herrikoia dena gehienetan ongi pasatzeko balio duelakoz, aisialdi homogeneoarekin hautsi eta kultura alternatiboa sortzen delakoz herri-mugimenduarekin, hau da, "popular" deritzotenarekin. Azkenik askatasuna, izan ere, herrikoia dena boteretik aldentzen da eta horrek herriari askatasuna ematen dio.
aritz
aritz
2009/09/11 12:06
Iker, Zuk diozuna eta nik diodana ez dira kontrajarriak. Nik esaten dudana da askotan herrikoi hitza erabiltzen dela kutre edo kalitate-gabeko erabili beharko litzatekeen tokian, eta beraz, erabiliaren erabiliaz (askotan ez dagokion kontestuetan) herrikoi kontzeptuak kutsu peioratiboa hartzeko arriskua dagoela. Noski badaudela ospakizun herrikoiak alaiak, koloredunak, biziak, eta batzuetan kalitatezkoak... Batzuetan diot, baina gehienetan ez. Zergatik kontrajartzen da kalitatea eta herrikoitasuna? Hori baino ez dut galdetzen.