Dokumentuaren akzioak

1963 etiketa duten bideoak

Guilcher 14 Gotaine 1963 Zantxo Azkarra: Satanen errepikak

Irudi horiek 1963an grabatu zituzten Hélène eta Jean-Michel Guilcher-ek. Urte honetan, Pierre Bordazarrek idatzi zuen Zantxo Azkarra pastorala, Gotainen aurkeztua izan zen uztailaren 28an eta agorrilaren 4ean. Bi emankizun horien aurretik egina izan den entsegu bat ikusi dezakegu irudietan.

00:25 Pentze baten erdian gertaldirako antolatua izan den taulada bat dago. Bi aktore, makila eskuan, haien papera gogoratzen ari diren bitartean, taula gainean, dantzari batek puntu zonbait, doi doia, agertarazten ditu. Bere aurrean, eskaileren beherean, beste hiru gizon daude hari begira. Ondoko irudian, lehengo bi aktoreak haien lanetan segitzen duten bitartean, bi dantzari eskaileraren behekaldean, puntu zenbait prestatzen ari direla dirudi. Dantzari horiek Pastoralaren Satan-dantzariak dira. Bat batean atorra zuria duena, entrexantak eginez eskailerrak igotzen saiatzen da. Hortik aurrera, eskailerak atentzio guzien zentroa izanen dira. Gora, behera, denak daude helburu berdinarekin: entrexantekin eskailerak igo. Aurreko dantzaria berriro saiatzen da, laster bere dantzakideak lagundurik. Goraino igotzea lortzen badute ere, ez da zailtasunik gabe.

01:22 Bigarren parte batean, orain arte aipatu ditugun Satan-dantzariak, haien puntu segiden entsegua egiten ikusi daitezke. Plano desberdinetan grabatuak dira baina gehienetan atzekaldetik. Hemendik aitzina ikusten diren irudiak polikiago grabatuak dira. Musikarik entzuten ez bada ere, Satan-dantzarena da hor baliatzen dutena. Horrek esan nahi du puntuak AA/BB/A’A’/B’B’ egiturarekin antolatuak direla, nahiz eta irudi horietan ez den puntu segida oso bat ere agertzen. Hona hemen, erakusten dituzten puntu desberdinak:

01:22 - 02:02 Lehen puntua:

Hemen bi lehen puntuak loturik ikusten dira. Segur izan gabe ere, badirudi horren ondotik datorrena, dantzaren segida eta bukaera direla, dantzariek frejat doblearekin puntua amaitzen dutenean. Irudietan parte bat falta bada ere, dantza berdina osatzen duten puntuak direla pentsatu daiteke:

Pas mignon eta moucheté
Tombé - entrexat eta moucheté
Pas de té (atzera), frejat bakun
Bi frejat doble (puntua bukatzeko)

02:02 - 02:35 Bigarren puntua (eskaileretan):

Lehen ikusten zen moduan, eskailerak baliatuz egiten da hurrengo puntu segida. Taula gainera iristen diren bakoitzean, tombé puntua baliatzen dute bi dantzariek, itzuli erdia emanez, aurrera begira kokatzeko.

Entrexatak (eskailerak igotzen)
Tombé luzea

02:35 - 03:06 Hemen eta azken aldiz, ikusi daiteke eskaileren inguruan egiten duten dantza osoa. Zolan hasita, lehen puntu bat emaiten dute eta horren ondotik, orain arte hainbat aldiz saiatu zuten moldean, entrexata batekin maila bana igotzen dute, taula gainera iritsi arte eta puntua ohikoa den moduan segituz:

Pas français - moucheté eta entrexat
Entrexatak (eskailerak igotzen)
Tombé luzea

03:07 - 03:47 Hirugarren puntua:

Puntu multzo hori, askotan aipatutako Bürgübüru puntua da. Batixta Ager Bürgübüruk sortu zuen Satan-dantza horrek bazuen, dudarik gabe, arrakasta handia, garai hartako dantzarien artean.

AA: Pas français eta bi frejat bakun
BB: Fouetté - entrexat
AA’: Zeina, entrexat erdia, bi entrexat, eta frejat bakun
BB’: Pirouette, bi frejat bakun (bi frejat doblekin bukatzen da puntua)

03:47 - 04:16 Laugarren puntua:

Puntu hori hasieran deskribatua den puntuaren errepikapena da. Ondoren datorren fuetté horren segida ote den ezin da segurtatu ikusten denarekin.

Pas mignon eta moucheté
Tombé - entrexat eta moucheté
Fouetté

04:16 - 04:36 Bosgarren puntua:

Hor ere badirudi puntu horiek dantza berdinaren parte direla, naiz eta ez diren parte guztiak ikusten irudietan.

Pas français eta moucheté
Erresta eta moucheté
Pas français (atzera) - moucheté eta entrexat
Frejat doble

04:51 - 05:19 Seigarren puntua:

Segida horrekin bukatzen da bi satan-dantzarien demostrazioa. Aldi honetan ere ez dira parte guztiak ikusten, baina frejatekin bukatzen denez, badakigu puntuaren bukaera agertzen dela hor.

Tombé à gauche
Gabota puntua eta pas russe
Frejat doble

Entsegua bukatu da eta Guilcher senar-emazteen aurrean antzeztokiaren prestakutzak egiteko momentua etorri da. Deabrua prest da. Laster pastorala hasiko da.

Irudien azterketa eta testuaren erredakzioa: Jon Iruretagoyena - Maritzuli konpainia.

Jean-Michel eta Hélène Guilcher gure gurasoek, Biarnoan eta Ipar Euskal Herrian egindako ikerketetan, batzuetan, dantza emanaldiak filmatzeko aukera izan zuten. Haien nahia zen film horiek dagokien eskualdeetako ikerlari eta dantzariei itzultzea. Film horiek gure aitak nahi zuen ordenan muntatu dira. Horregatik, Yvon, Naïk eta Mône seme-alabek, irudiok Euskal Kultur Erakundearen eta Dantzan elkartearen esku utzi nahi ditugu, haien beharren arabera (erakusketak, hitzaldiak, webguneak...) ikusi eta baliatuak izan daitezen, J.M. Guilcher funtsaren aipamena eginez. Meudon-en, 2023ko azaroaren 11n

Guilcher familiak haien gurasoak bildutako ondarea Euskal Kultura Erakundearen eta Dantzan elkartearen esku uzteari esker altxor eder hau euskal dantzaren maitaleen esku jartzeko aukera izan da. Irudien ikerketa, erredakzioa eta sareratzeko prestaketa-lanak Euskal Kultur Erakundeak eta Dantzan elkarteak finantzatuak izan dira.