Orain arteko ekarpenak

Euskal dantzara egokitutako dantza klasiko ikastaroa eskainiko du Igor Yebrak larunbat honetan Urnietako Saroben. Aukeran dantza konpainiak antolatu duen ikastaroa ume eta gaztetxoekin arituko da Yebra goiz partean, eta euskal dantza tradizionaleko helduei begirako saioa eskainiko du arratsaldean.

Villabonako Amasa auzoan, San Martin jaietan oilasko-biltzea, oilasko-jokoa eta soka-dantza egin izan dute luzaroan gazteek. Oilasko-jokoan animaliei tratu txarra ematen zitzaiela salatu zuen elkarte batek, eta ondorioz, aurten oilaskoen ordez arrautzak batu dituzte Amasako gazteek, eta ez da oilasko jokorik izan. Soka-dantza ez da falta izan ordea.

Bere doinuak dantzatzen dituzten dantzariekin batera zahartu dira Eguren orkestrako musikariak. Euskal Herria erromeriaz erromeria korritu zuten musikariak, jubilatuen dantzaldiak girotzen aurkitu dute azken gordelekua. 1963an Usartzako (Eibar) erromerian, hamazazpi soinu jotzaile elkartu zirela gogoratzen du Enrike Eguren-ek. Eta bakoitzaren inguruan dantzari korroa. Adibidez, Aiastiako (Elgoibar) erromerian mila lagun dantzan jartzera iristen ziren.

New York-en, Brooklyn-en sortutako dantza-antzerki konpainia da Company XIV. Austin McCormick-ek zuzentzen duen konpainiak zuzeneko emanaldiak eta bideo-bidezko dantzaldiak uztartzen ditu. Barrokoan inspiratutako lan garaikideak plazaratzen ditu.

Bizkaiko Dantzarien Biltzarrak Dantza tradizionaleko monitore ikastaroa abiatu zuen urrian. Bertan 5 eta 12 urte arteko ikasleei dantza tradizionaleko klaseak emateko behar diren tekniketan gaitu nahi dira monitoreak.

Festa eta dantzarako fanfarre musika eginez arrakasta handia izan zuen Xut fanfarreak 70eko hamarkadaren azken urteetan eta 1980ekoaren aurrenetan. 1998an berriz itzuli zen bigarren diska batekin, eta 2012an hirugarren diska argitaratu du. Ohi bezala, dantza eta festarako doinuak ditu nagusi, fanfarrearen soinu bereizgarriarekin. Azaroaren 24an Durango izango da talde nafarra Gara 2012 diska berria aurkezten.

80eko hamarkadan Espainiako Ballet Nazionaletik pasa zen dantzari dohaitsuna zela zioten. Ordizian dantzan hasi eta oso gazte antzoki handi eta konpainia arranditsuenetako izar distiratsu bihurtu zen. Karrera meteorikoa eta zaplasteko latza, dantzarako adin onenean Espainiako Ballet Nacionaletik kanporatu zuten eta urte gutxira droga gaindosiz hil zen. Hona hemen Jabier Aranburu dantzari ordiziarraren historia.

Auto istripu baten ondorioz hil da Nicolas Barneix santagrazitar gaztea. 25 urte zituen, eta 2011ko maskaradetan bere dantzari dohain bikainak erakutsi zituen zamaltzain papera betez. Ostiraletik larunbaterako gauean izandako auto istripuan galdu du bizia.

Altzürüküko gazteek prestatu zituzten maskaradak 1968. urtean. Jean Dominique Lajoux zinemagile eta antropologo frantsesa Europako maskaraden inguruko ikerketa egiten ari zen garai horretan. Zuberoako maskaradak ikertzeko asmoz jo zuen bertara, eta Altzürüküko maskaradariek Pagolan eta Ligi-Atherein eskainitako emanaldiak grabatu zituen. Dokumental horixe dugu hemen ikusgai, 27 minutu orain 44 urteko maskaradetara bidaiatzeko.

Dantza Hirian jaialdiak, Dantzatzen Diren Hirien sarearen DCode ekimena bultzatu du 2012an. Hendaiako kaleetan ibilbide bat eginez, smartphoneekin QR kodeak irakurri eta ingurune horiekin lotutako dantza-bideoak ikusteko aukera ematen du. Eneko Balerdi, Eneko Alkaraz, Eneko Gil, Jon Maya eta Joxe Mari Peso dantzarien pieza bana ikus daiteke ekimen honetan.