Beti Jai Alai Bizkaiko emakume hautetsien X. ezohiko batzarrean

Aurten, martxoaren 8ko ospakizuna dela eta, Gernikako Juntetxeak, Eudelekin eta Emakunderekin batera, Bizkaiko Emakume Hautetsien Ezohiko Batzarra antolatu duen hamargarren edizioa izan da. Asanblada honetan, sentsibilitate politiko guztietako emakumeek bat egin dute gizarte berdinzaleagoa eskatzeko.

Ekitaldian Eudelen Adierazpen Instituzionala irakurri da, Bizkaiko Batzar Nagusiek sinatua, eta arlo batzuetan nabarmendu diren emakumeen eta erakundeen lana aitortu da. Aurten, Bizkaiko emakumeen partaidetzarako kontseiluak Bizkaiko Emakumeen Partaidetzarako Kontseiluak jaso du saria.

Ekitaldia duela 10 urtetik hasten da, Beti Jai Alairen eskutik, eguzki-dantzaren desafioa interpretatuz. Aurresku hori, jakina denez, emakumeek interpretatu dute Lekeition XVII. mendetik, eta, dantzatzeari utzi zaion garaietan, 1974an berreskuratu zuten behin betiko. Antzina, dantza hau San Joan egunean egiten zen (ekainaren 24an), eta batzuetan egun horretan ere dantzatzen den arren, gaur egun Kaixarrankaren ondoren egiten da ekainaren 29an (San Pedro).

Dantzaren ondoren, dantzariek zapiak (askatasunaren eta berdintasunaren sinboloak) banatu dizkiete Ana Otadui Biteri Bizkaiko Legebiltzarreko lehendakariari, Elixabete Etxanobe Landajuela Bizkaiko Diputatu Nagusiari, Ganberako Mahaiko kideei, Esther Apraiz Fernández la Peña Eudeleko lehendakariari, Miren Elgarresta Larrabide Emakundeko zuzendariari eta Keila Vizarraga Motos Bizkaiko Emakumeen Partaidetzarako Kontseiluko lehendakariari, zapiekin batera, hemizikloan sartzeko.

Beti Jai Alaiko kide batek adarraren soinua joz – Batzarretarako dei zaharra –, Gernikako Juntetxeko osoko bilkuren aretoan Ezohiko Bilkura hasi da.

Batzarra egin eta omenaldia egin ondoren, oraingoan Bizkaiko Emakumeen Partaidetza Kontseiluari, oraingoan 4 dantzarik bakarrik, eguzki-dantzaren desafioa interpretatu dute berriro, hemizikloan dauden emakume guztiei omenaldia egiteko.

Aukeratutako jantziei dagokienez, nahiz eta lehen urtean Lekeitioko emakumeek gaur egun erabiltzen duten moduan erabili zen (Manilako mantoiekin), 2017tik (urte horretan Gernikako Juntetxean erakusketa bat antolatu zuen emakumearen nazioarteko eguna zela eta, eta Francisco de Mendietaren 2 obrak erakutsi zituen – XVI. mendearen erdialdean- "Besamanos a Fernando V por los vizcaínos en 1476", Batzar Etxean bertan dagoena, eta "Boda de Hidalgos en Begoña", non xehetasun guztiekin ikus daitezkeen XV. mendeko nobleek erabilitako arropak, besteak beste emakume bakoitzak bere jatorriaren arabera erabilitako korniformeak") Beti Jai Alaiek duela urte batzuk egindako jantziak erabiltzen dira. Jantzi horiek koadro horietan eta XV. mendetik euskal emakumeen janzkerari buruzko dokumentazioan oinarrituta daude.

Hau da, laburbilduz, 2016az geroztik parte hartzen ari garen ekitaldia, eta harro gaude horretaz, gure gizartea gero eta bidezkoagoa eta berdinagoa izan dadin lan egiten duten emakume guztiei omenaldia baita.