Irudi horiek 1976ean grabatu zituzten Hélène eta Jean-Michel Guilcher-ek. Altzai-Altzabeheti-Zunharretako gazteek emandako maskaradak ikusi daitezke. Irudiotan Hauzeko plazan eskaini zuten maskaradetako dantzen eta ofizioen agerraldia ikus daiteke. 1976ko neguan Altzaiko gazteek emandako maskaradak bi egun eta bi herritan filmatu zituzten Guilchertarrek: Hauzen eta Urdiñarben. Aurreko zenbait iruditan Hauzen (Guilcher 06) eta Urdiñarben (Guilcher 07), goizez ziur aski, eskaini zituzten barrikadak ikusi daitezke eta honako hauetan arratsaldeko emanaldiko dantzak ageri zaizkigu. Hauzen eskaini zituzten barrikaden irudien artean azkena, herriko plazan sartuz egiten dutena, ziur aski arratsaldeko ofizioen hasierakoa izango zela aipatu genuen aurretik. Beraz, haren ondotik egindakoak lirateke honako honetan ageri direnak.

00:23-01:20 Moneinak eta Aitzina Pika

Hasieran aktore guztiak jauzi bat dantzatzen ikusi daitezke. Aitzindariek, Entseinariak salbu, haien borobila egiten dute, beste arizale guztiek osatzen duten borobil handiagoaren barruan. Aitzindariak ezkerrera dantzan hasita ari dira eta kanpoko zirkulua berriz eskuinera. Dantza-jauziaz gutxi ikusten da, sinple, doble edota pika konbinazio zenbait baizik. Juan Antonio Urbeltz-ek, Dantzak (1978) liburuaren 224. orrialdean 1976ko Altzai-Zunharretako gazteek maskaradetan eskaintzen zituzten dantza eta ofizioen zerrenda jaso zuen eta bertan zehaztu zuenez barrikada haustearen ondotik Moneinak eta Aitzina Pika dantzatzen zituzten, beraz, horiek izango dira irudiotan ikus daitekezkeenak.Kauterak haien modura dantzan ari direla ikusi daizteke noizbehinka.

01:20-03:40 Brale kontrapas

Jauziaren formazio berdinean, erran nahi baitu aitzindariak barneko borobilean eta besteak kanpokoan, aktore guztiek, beltz eta gorri, bralearen kontrapasa dantzatzen dute. Jauna dago buru eta Laborariak soka-dantza ixten du. Entseinaria bien arteko hiatoan kokatzen da. Parte hartzaile guztiek publikotik pertsona bat gonbidatu dute dantzara. Irudietan ikusten denez, publikotik gonbidatu dituztenak emakumeak direla dirudi. Irudiak abiadura geldoan grabatuta daude, mugimenduak xeheago ikusi ahal izateko.

03:41-05:00 Braletik jauzia

Braletik jauzteaz Txerreroaren puntuaren bukaera ikusten da. Ondotik, Gatuzaina agertzen da bralearen boroblia segituz, kontrapas eta antrixatak egiten, puntuak hasteko tokiraino doala. Abiadura moteldutako irudiak dira orain ere. Bere atzetik Kantiniersak berdin egiten du, baina bi horien puntuak ez dira batere ikusten. Zamaltzainarena, aldiz, nahiko osoa da. Lehena ikusten da nola borobila segituz bralearen erdira doan eta gero puntua bera. Braletik jauziaren musikak dituen hiru parteak dantzatzen dituela ikusi daiteke hor, nahiz eta hirugarrena doi-doia agertzen den irudietan.

05:01-07:03 Karakoiltzea

Aitzindarien dantzen atzetik karakoiltzearen partea dator. Hemen ongi ikusten da Entseinariaren lan garrantzitsua dantza horren eboluzioan, berak, bandera higituz eramanen dituelako dantzaren mugimenduak. Lehenik soka-dantzaren burua barnealderuntz eramaten du eta zortzi baten forma duen mugimendu baten ondotik kanpoaldera doa, hasierako tokira berriro eraman aurretik. Horren ondotik, Entseinariak eta Laborariak batera puntu bat dantzatzen dute. Azken puntua itxi eta berehala Entseinaria Jaunarengana doa beste biribilketa bat egiteko, baina aldi honetan borobilaren kanpoaldetik abiatuz. Nahiz eta ez den osoki ikusten suposatu daiteke aurretik egindako mugimendu berdina egiten duela, baina grabazioak ez du erakusten. Berehala Entseinariak bralea buztanetik eramaten duela ikusten da, beste aldetik egin zituen sigi-sagak egiten. Laboraria bere tokira eraman bezain laster Jaunarekin dantzatzen du aldi honetan. Simetria lege denez dantza luze honetan, Entseinariak berriro eramaten du bralea, Laborariaren puntatik, kanpoalderuntz aldi honetan ere.

Horra beraz, koreografiaren laburbilduma

• Biribilketa barnetik, Jaunarekin.

• Entseinaria eta Laborariaren puntua.

• Biribilketa kanpotik Jaunarekin.

• Biribilketa barnetik Laborariarekin.

• Entseinaria eta Jaunaren puntua.

• Biribilketa kanpotik Laborariarekin.
  

07:03-09:08 Godalet dantza

Godalet-dantzaren parteak ikusten dira hor. Baso gainean eginak diren puntuak bereziki eta abiadura geldoan ageri dira, mugimenduak zehatzago atxiki ahal izateko. Dantzariak gerritik bera grabatuak dira, baina orain arte protagonistak ziren dantzariak direla pentsa daiteke. Bata bestearen atzetik, Txerreroa, Kantiniersa, Zamaltzaina eta Entseinaria ikusten dira. Azken horrek, puntuaren bigarren errepikapenean, basoa lurrera botatzen duela ikusi daiteke. 

Irudien azterketa eta testuaren erredakzioa: Jon Iruretagoyena - Maritzuli konpania.

Guilcher bilduma 008. Hauze, Altzaiko maskaradak, 1976. Dantzan-en argitaratze data:

Jean-Michel eta Hélène Guilcher gure gurasoek, Biarnoan eta Ipar Euskal Herrian egindako ikerketetan, batzuetan, dantza emanaldiak filmatzeko aukera izan zuten. Haien nahia zen film horiek dagokien eskualdeetako ikerlari eta dantzariei itzultzea. Film horiek gure aitak nahi zuen ordenan muntatu dira. Horregatik, Yvon, Naïk eta Mône seme-alabek, irudiok Euskal Kultur Erakundearen eta Dantzan elkartearen esku utzi nahi ditugu, haien beharren arabera (erakusketak, hitzaldiak, webguneak...) ikusi eta baliatuak izan daitezen, J.M. Guilcher funtsaren aipamena eginez. Meudon-en, 2023ko azaroaren 11n 

Euskal dantzak Guilcher bilduman 1962-1976

• Guilcher 01 Ligi-Atherei 1962 Elixiri
• Guilcher 02 Iruri 1962 Bordazarre Etxahun
• Guilcher 03 Barkoxe 1963 Uthürri eta Artzanuthürri
• Guilcher 04 Iruri 1963 Maskaradetako dantzak
• Guilcher 05 Sohüta 1963 Couchinave, Cazet eta Copen

Guilcher familiak haien gurasoak bildutako ondarea Euskal  Kultura Erakundearen eta Dantzan elkartearen esku uzteari esker altxor eder hau euskal dantzaren maitaleen esku jartzeko aukera izan da. Irudien ikerketa, erredakzioa eta sareratzeko prestaketa-lanak Euskal Kultur Erakundeak eta Dantzan elkarteak finantzatuak izan dira.

Irudi horiek 1976ean grabatu zituzten Hélène eta Jean-Michel Guilcher-ek. Altzai-Altzabeheti-Zunharretako gazteek emandako maskaradak ikusi daitezke. Irudiotan Hauzeko plazan eskaini zuten maskaradetako dantzen eta ofizioen agerraldia ikus daiteke. 1976ko neguan Altzaiko gazteek emandako maskaradak bi egun eta bi herritan filmatu zituzten Guilchertarrek: Hauzen eta Urdiñarben. Aurreko zenbait iruditan Hauzen (Guilcher 06) eta Urdiñarben (Guilcher 07), goizez ziur aski, eskaini zituzten barrikadak ikusi daitezke, bai eta arratsaldeko emanaldiko dantzak (Guilcher 08) ere. Horien segidakoak dira honakoak, Altzaiko gazteek emandako maskaraden arratsaldeko dantza eta ofizioen emanaldiko irudiak baitira. Hauzen hartuak dira batzuk, baina ez da segur denak Hauzeko emanaldikoak direnik, Urdiñarbe edo beste nonbaitek hartuak izan litezke irudietarik batzuk. 

0:23-3:35 Barrikada?

Hor agertzen den dantza ez da zuzen identifikatua, baina bi sekuentziako estruktura musikalak dituenez, Barrikada izan daiteke. Hala bada ez dirudi aurretik ikusi dugun maskaraden kronologiarekin bat datorrenik. Beste momentu batean grabatua izan daiteke, Altzaiko maskaradak orain arte ikusi ditugun bi herrietan, Hauzen edo Urdiñarben, baina beste herri batean ere izan daiteke. Horra nola ikusten diren puntuak:

0:23-1:57 Entseinariaren puntua - Laborariaren puntua

1:57-3:35 Entseinariaren puntua - Jauna eta Laborariaren puntua

3:36-4:37 Godalet-dantza

Haria galdu eta gero berriro Hauzeko plazara goaz maskaraden kronologia errekuperatzeko. Hor dantzariak godalet-dantza ematen ari dira. Hasieran jauziaren partea ikusten da eta borobilaren erdian Pitxu zozokeriak egiten agertzen da. Ondotik hainbat dantzari baso gaineko puntuak egiten ikusten dira ordena honetan: Marexala, Zamaltzaina, Txerreroa, Entseinaria eta, azkenik, Zamaltzaina.

4:37-7:56 Barrikada

Lehen aurkitutako kasuan gara berriro. Musika gabe zaila da zein dantza den ezagutzea, baina barrikada dela erran daiteke kasu honetan ere. Hor ere dantzariak gerritik bera grabatuak dira eta puntu desberdinak argiki ikusten dira. Kantiniersarena osoki ikusten da hor (Barrikada baldin bada); besteenak, aldiz, parteka baizik ez dira agertzen. Pertsonaiak ordena honetan agertzen dira: Kantiniersa, Zamaltzaina, Txerreroa, Entseinaria, Laboraria.

7:56-8:08 Marexalen ofizioa

Azken parte honetan berriro Hauzeko plazan emanak diren maskaradetara goaz. Emanaldiaren zenbait parte agertzen dira grabazioaren bukaeran. Zamaltzain eta Marixalak batera egiten duten antzerki-dantza da lehena, zamaria ferratzeko momentua etorri denean.

Ohituraz godalet-dantzaren musika berdinarekin egiten da eszena hori. Behin zamaria ferratuta, zamaltzainak frixat handiak eginez erakusten du ongi ferratua izan dela.

8:08-9:11 Kerestuen ofizioa

Kerestuek beren ofizioan egin ohi duten dantza Fricassé izenarekin ezaguna da frantses armadak XIX. mendean irakasten zuen errepertorioan. Bere musika ezaguna da eta sorgin-dantzaren oso hurbil den melodiarekin egiten da. Jauziaren partea egin eta gero (sinple lauetan) jokoa bera egiten dute bi dantzariek. Honako ordenean: makilak lurrean joka, makila bata besteari joka, txaketak elkarri kendu eta belarrietatik tira.

9:11-9:58 Gabota

Dantzariek plaza hartu eta gabota dantzatuko dute. Kasu honetan zortzi dantzari dira: Txerreroa, Gatuzaina, Kantiniersa, Zamaltzaina, Entseinaria eta bi Marexalak daude. Gabota borobilean egiten dute, baina bi lehen sekuentziak baizik ez dira ikusten irudietan.

9:58-10:11 Buhame dantza

Bukatzeko, buhameen dantza ikus daiteke. Lau Buhame daude hor, ohituraz egiten den kontradantza itxura duen dantza hori emaiteko. Egurrezko ezpata buru gainetik mugituz, ezker eskuinera doaz lehen parte batean eta gero binaka, diagonalean duten lagunarekin gurutzatu eta ezpataz elkar jotzen dute, ez beti goxotasun eta elegantziarekin.

Irudien azterketa eta testuaren erredakzioa: Jon Iruretagoyena - Maritzuli konpania.

Guilcher bilduma 008. Hauze, Altzaiko maskaradak, 1976. Dantzan-en argitaratze data:

Jean-Michel eta Hélène Guilcher gure gurasoek, Biarnoan eta Ipar Euskal Herrian egindako ikerketetan, batzuetan, dantza emanaldiak filmatzeko aukera izan zuten. Haien nahia zen film horiek dagokien eskualdeetako ikerlari eta dantzariei itzultzea. Film horiek gure aitak nahi zuen ordenan muntatu dira. Horregatik, Yvon, Naïk eta Mône seme-alabek, irudiok Euskal Kultur Erakundearen eta Dantzan elkartearen esku utzi nahi ditugu, haien beharren arabera (erakusketak, hitzaldiak, webguneak...) ikusi eta baliatuak izan daitezen, J.M. Guilcher funtsaren aipamena eginez. Meudon-en, 2023ko azaroaren 11n 

Euskal dantzak Guilcher bilduman 1962-1976

• Guilcher 01 Ligi-Atherei 1962 Elixiri
• Guilcher 02 Iruri 1962 Bordazarre Etxahun
• Guilcher 03 Barkoxe 1963 Uthürri eta Artzanuthürri
• Guilcher 04 Iruri 1963 Maskaradetako dantzak
• Guilcher 05 Sohüta 1963 Couchinave, Cazet eta Copen

Guilcher familiak haien gurasoak bildutako ondarea Euskal  Kultura Erakundearen eta Dantzan elkartearen esku uzteari esker altxor eder hau euskal dantzaren maitaleen esku jartzeko aukera izan da. Irudien ikerketa, erredakzioa eta sareratzeko prestaketa-lanak Euskal Kultur Erakundeak eta Dantzan elkarteak finantzatuak izan dira.

Sohütan egindako grabazio honetan Etienne Cazet (1925an jaioa) zamaltzain lanetan eta Jean Simon Couchinave (1947) kantiniersa lanetan ageri dira dantzan. Aitzineko puntuak, godalet-dantza, braletik jauztia eta makhila-dantza egiten dituzte. Barkoxen 1963an hartutako irudietan Jean Pierre Üthurry eta Alexis Artzanüthürry ageri dira. Gabota, satan-dantza eta godalet-dantza egiten dituzte. Jean Michel Guilcher dantza ikertzaile frantziarrak Euskal dantzak atzertu zituen 1962 eta 1976 bitartean. Bere ikerketetarako hainbat film grabatu zituen. 2006ko azaroaren 11an, Mone Guilcher, bere alabak, Zuberoan egindako grabazio horietako batzuk aurkeztu zituen Barkoxen, dantzaren inguruan antolatuta jardunaldietan.

Godalet-dantza Gamere-Zihigako gazteek Lakarrin (euriaren ondorioz Altzaiko pilotaleku estalian egin zen arratsaldeko ofizioen emanaldia) eskainitako maskaradetan. Irudiak: Eire Vila. Lakarri, 2013-04-30.

Maskaradak Larrainen Larraineko gazteen eskutik. 2010eko maskarada egutegiko lehen agerrialdian, Larraineko aitzindariak godalet-dantza egiten. Dantzariak: Txerreroak: Maite Akozeberri eta Camile Iriart. Gathuzaina: Peio Bortherri. Kantiniersak: Ainho Akozeberri eta Tina Ettchetto. Zamaltzain: Jean Pierre Akozeberri. Enseinaria: Johanne Etxebest. Irudiak: Arantza Uriguen. Dantzan.com, Larraine, 2010-01-17.

1997ko maskaradetako irudiak sareratu ditu Galdakaoko Andra Mari dantzari taldeak. Larraineko gazteek eman zituzten maskaradak, eta Barkoxen eta Arrokiagan egindako emanaldiak grabatu zituzten Andra Marikoek. Hona hemen bideoarekin batera eskaini duten azalpen xehea: "1997an, gure Zuberoako Dantza Maisua izan dan Jean Pierre Rekaltek deitu euskun esanez urte haretako maskaradak, Larrañe herikoa, ondo baino hobeto prestatuta egoala, besteak beste, Entseiniaria, Johañe Etxebest , urteetan ikusitako dantzaririk onena eta trebatuena zalako. Barkoxera Mikel Zamalloa, Jon Erramun Aizpuru eta Mikel Goitia hurreratu ziran eta biziki gozatu eben egun haretaz. Sony kamara zaharra aldean ebelarik, beronen azken grabaketa Zuberoan bertan izan zan. Handik hilabete pare batera, barriz be grabatu gendun taldea Arrokiaga herrian. Ordurako, lehenengotariko kamara digital barria egoan dantza taldean. Ikusteko dekoguz: goizeko Barrikadak, Barrikada Haustia, Arribada, Entseiniarien Puntüa, Bralia, Braletik-jaustia eta Karakoiltzia, Lagabota, Aitzina Pika, Godalet Dantza. Urteak aurrera, harreman handia eta estuagoa dogu Larrañeko dantzariekaz eta jarraian danok gozatzeko moduko irudi eder honeek aurkezten deutsueguz. Hona hemen, 1997ko Maskaradan parte hartu eben dantzarien izenak: Txerreroak : Maia Barneix "Karrikabürü", Otxanda Iriart "Intxauspe". Gatuzain : Christian Urhe "Elgohen", Séverine Iriart "Berteretx". Kantiniersak : Christelle Elgoihen, Joana Larrandaburü "Oskigili". Zamaltzain : Beñat Larrandabürü "Oskigili". Entseiniari : Johañe Etxebest "Elixegarai". Jauna : Beñat Iriart "Berteretx". Anderea : Marie-Christine Sagaspe Irigarai "Zarzaia". Laborari : Alexandre Lecarotz "Hasmeheka". Laborarisa : Josi Etxemaite "Barnetxea". Marexalak : Aines Accocceberri "Etxandia", Céline Uthurralt "Kihilliri". Kuküllero : Ihitz Iriart "Intxauspe", Maritxu Etxeto "Etxeber", Oihana Larrandabürü "Latxagapea", Nadine Elgoihen "Etxeberriborda", Antton "Ponpon" Etxebest "Elixegarai", Jean-Pierra Accocceberri "Jagohen". Kerestuak : Nicolas Bengoxea "Elixabe" (mutila), Sébastien Uthuriague "Mendiondo". Xorrotxak : Dominika Jonnet "Etxebarne", Dominika Urruti "Bentaber" (Monzon pastoraleko sujeta). Buhameak : Alain Iriart "Sala" (Buhame jauna), Jean-Michel Larrandaburu "Etxalüz", Roger Urruti "Bentaber", Johañe Uthurralt "Kihilliri". Kautereak : Armand Elgoihen "Etxeberriborda" (Kabana), Eric Iriart "Intxauspe"(Pitxu), Frédéric Elgoihen "Etxeberriborda", Henri Urhe "Elgohen". Bedezia : Johañe Uthurralt "Kihilliri". Larraineko Maskaradak, Barkoxe eta Arrokiaga, Galdakaoko Andra Mari dantza taldea, 1997.

Maule-Lextarreko aitzindariek 2023ko lehen maskaradan dantzaturiko godalet-dantza. Ikusmira handienetakoa sortzen duen maskaradetako dantza da honakoa. Dantzariek euren abilezia erakusten dute urratsak edalontzi baten inguruan emanez, basotik ahalik eta hurbilen, baina ahal bada, basoa bota gabe. Manex asko dantzariak basora noiz igo zain egoten dira, baina aitzindari gutxi batzuk igotzen dira igotzekotan, zuberotarrek basora igotzeari baino garrantzia handiagoa ematen diote godaletera hurbiltzeari eta inguruan egiten diren puntuen zailtasunari, horrek eskatzen baitu abilezia. Marcel Bedaxagarri irakurrita, adineko zuberotarren arabera, Barkoxen asmatua da dantza; maskaraden ondorengo jai giroan, jolas moduan hasitakoa. Mutil gazte bat dantzan hasi omen zen basoren inguruan hainbat püntü edo urrats erakusten.

Zuberoan godalet-dantza deitzen zaio, baina Migel Angel Sagasetak beste zenbait izen ere jasoak ditu: Lapurdin Xinple deitua da doinu berarekin egiten den dantza-jauzia, Juan Antonio Urbeltzek eta Luis Dassancek Makean Kanboarrak deituriko jauziaren doinu bera litzetek, Zuberoan Zamalzain-dantza ere deitu izan zaio.

Jean-Michel Guilcher-ek dioenez, hasiera batean lau aitzindarik dantzatzen zuten: txerreroak, gatüzainak, kantiniersak eta zamaltzainak. Egun entseinariak ere dantzatzen du, baina banderadun dantzaria bi mundu gerren arteko garaian hasi omen zen dantzan parte hartzen (1914-1918 eta 1939-1945). Aurtengoan 11 aitzindari aritu dira. Leire Casamajou entseinariak ireki du basoaren bakarkako lanen bidea eta jarraian Marie Jauri eta Meva Etxeto txerreroak, Lucie Figueroa eta Oihana Idiart gatuzainak, Xantiana Bordaxar eta Marine Etxegoien kantiniersak, Bettan Jauri eta Fabrice Pinque zamaltzainak eta, azkenik, Jade Etxeberri eta Baxtian Ligetx entseinariak. Dantzari guztiek dantzatu ondoren, amaieran, zamaltzainak eta kantiniersak berriz aritu dira.

Guilcherren arabera, XVIII. mende osoan zehar arrakasta handiko kontradantza izan zen godalet-dantzan erabiltzen den melodia. La dragonne izenarekin azaltzen omen da 1729 inguruan, Jean Le Clerc-ek argitaratutako Kontradantza bilduman. Lehenagotik, XVII. mende erdialdeko bilduma batean ageri omen da Le dragons izenarekin eta 1657an L'amour malade balletean dantzatu omen zen. Garai hartan militar martxetan ere erabiltzen omen zen, Marche des dragons du Roy izenarekin jaso izan da kasu horietan.

Irudiak: Amaiur Aristi. Maule-Lextarreko maskaradak, godalet-dantza, Maule-Lextarre, 2023-01-15.

Maskaradetan ikusmira handia sortzen duen dantza da honakoa, eta Zuberoatik kanpo ezagunena dena ere esaten atrebituko gara; godalet-dantzaz ari gara. Irudietan duzuena Pagolako aitzindariek lehen maskaradetan plazaraturikoa. Dantzariek beren dantza gaitasun eta abileziak erakusten dituzte basotik ahalik eta hurbilen, baina edalontzia bota gabe dantzatzeko ahaleginean. Godaletera dantzari gutxi batzuk bakarrik igotzen dira; zuberotarrek godaletaren inguruan eginiko puntuei gehiago erreparatzen diete basora igotzeari baino, zailtasuna urratsetan baitago.

Jean-Michel Guilcher-ek dioenez, hasiera batean lau aitzindarik dantzatzen zuten: txerreroak, gatuzainak, kantiniersak eta zamaltzainak. Egun entseinariak ere dantzatzen du, baina banderadun dantzaria bi mundu gerren arteko garaian hasi omen zen dantzan parte hartzen (1914-1918 eta 1939-1945). Aurten zazpi aitzindari aritu dira; entseinari Xabi Etxart, zamaltzain Xan Intxastoitxipi, txerrero Idoia Lekarotz eta Lore Teilagorri, gatuzain Klea Etxart eta Mattin Laskarai eta Kantiniersa Maika Bartaburu.

Irudiak: Amaiur Aristi. Pagolako maskaradak, Godalet-dantza, Pagola, 2024-01-21.

Polentzi Gezala txistularia eta dantzari talde bat 1965an. Daniel Arbisak sareratu duen 1965ko erreportaje bateko dantza irudiak dira, itxura batean Parisen hartutakoak. Gezala ageri zaigu txistua jotzen eta dantzariak San Migel ezpata-dantza, uztai-handiena eta godalet-dantza dantzatzen. Dantza irudiekin, eskuz margotutako dantzarien eta txistularien marrazkiak tartekatzen dira. Polentzi Gezala Filipe Oihanbururen Etorki taldearekin aritu zen urte askotan; dantza talde profesional modura antolatzen zen Etorki eta nazioarteko bira luzeak egiten zituzten. Polentzi Gezala, Paris, euskal dantzak, 1965.

Salamancan egin ohi da botila-dantza, ardo botila baten inguruan egiten den trebetasun dantza, Zuberoako godalet-dantzaren antzekoa. Dantzariez gain danbolinteroak ere jo, dantzatu eta botilaren inguruan aritzen da zenbaitetan. Honako honako Ángel Rufino de Haro, El Mariquelo izengoitiarekin ezagutzen den danbolinteroa da birtuosismo erakustaldia egiten duena. Retortillo herrian, 1992an "Tio Frejon" danbolinteroari egin zitzaion omenaldiko irudiak dira. Irudiak Jose Javier de Jesús-ek sareratu ditu. Retortillo, 1992-08-19.