Agenda

Kotilunak Uztaritzeko, Larresoroko eta Jatsuko kaleetan ibiliko dira urtarril, otsail eta martxoko zenbait igande goizetan. Kutun elkarteak joaldun talde bat osatzea erabaki zuen eta 2018tik Kotilungorri eta joaldunak oinarrian dituzten mozorroak ateratzen dira etxez etxe eskean joareak astinduz.

Kotilunak 2024

• Urtarrilak 21: Arruntza (Uztaritze)

• Otsailak 4: Jatsu

• Otsailak 16: Larresoro

• Martxoak 3: Etxehasia (Uztaritze)

• Martxoak 17: Purgu (Uztaritze)

Inauteri garaian Lapurdin eske errondak egiten dituzten gazte taldeak dira kaskarotak. Barne festa izan ohi da gehienetan, askotan etxe barruetan orduak igarotzen dituzte jan-edanean, kantuan eta festan, baina ibilbidean zehar parean tokatzen badira, zortekoa zu. Martxen doinura eta erritmora mugitu ohi dira alde batetik bestera eta geldialdietan hainbat dantza egiten dituzte; besteak beste, xinple, marmutx, makila-txiki, makila-handi, dantza-jauziak, fandangoa... Ponpier eta kotilungorri izeneko pertsonaiak ere taldearen parte dira, banderariak eta gorriak ere bai batzuetan, eta zenbait leku eta unetan hartza ere agertu izan da.

Kaskarotak 2024

Urtarrilak 6 larunbata

• Beskoitzeko kaskarotak - Oinak Arin. (Bois auzoa, Mentaberriko borda, Larestako borda, Iribarnegarraia, Eiheralde, Hasparren errepidea, Larreburua, Donamartinia)

Urtarrilak 7 igandea

• Beskoitzeko kaskarotak - Oinak Arin. (Paoueta, Agerria, Placeu)

Urtarrilak 13 larunbata

• Beskoitzeko kaskarotak - Oinak Arin. (Enseigne bidea, Xelaia, Sorueta, Jauberria, Patarria, Arbaldegia)

Urtarrilak 14 igandea

• Beskoitzeko kaskarotak - Oinak Arin. (Ganderatzia, Etxeparia, Pilota Plazako bidea, Tratuenia, Belsusari, Martindegia)

Urtarrilak 20 larunbata

• Beskoitzeko kaskarotak - Oinak Arin. (Txandondegia, Gainekoetxea, Bide Handia, Gerezieta, Harrieta)

Urtarrilak 21 igandea

• Beskoitzeko kaskarotak - Oinak Arin. (Iruitea, Bidartea, Gortiaga, Pikassharia, Ospitalia, Alzueta, Otxokolttipia)

Urtarrilak 27 larunbata

• Uztaritzeko kaskarotak - Izartxo. (Baionan)
• Itsasuko kaskarotak - Ataize.
• Beskoitzeko kaskarotak - Oinak Arin. (Urt bidea Iturbidia, Etxekoborda, Beherartia, Mendilerroen bidea, Harranburua)

Urtarrilak 28 igandea

• Itsasuko kaskarotak - Ataize.
• Beskoitzeko kaskarotak - Oinak Arin. (Larreista, Mixeleta, Iturraldia, Leizaraga, Behotegia)

Otsailak 3 larunbata

• Uztaritzeko kaskarotak - Izartxo. (Arruntza auzoan)
• Itsasuko kaskarotak - Ataize.
• Beskoitzeko kaskarotak - Oinak Arin. (Harriaga, Irigoinia, Imistola, Larrondoa, Ildaska)

Otsailak 4 igandea

• Uztaritzeko kaskarotak - Izartxo. (Heraitze auzoan)

• Itsasuko kaskarotak - Ataize.

Otsailak 10 larunbata

• Beskoitzeko kaskarotak - Oinak Arin.

Otsailak 11 igandea

• Uztaritzeko kaskarotak. Uztaritze
• Donibane Lohizuneko kaskarotak - Begiraleak.
• Kanboko kaskarotak - Jeikadi.
• Beskoitzeko kaskarotak - Oinak Arin.

Otsailak 18 igandea

• Kanboko kaskarotak - Jeikadi.

Otsailak 24 larunbata

• Biriatuko kaskarotak.

Biolinjolez osatutako taldearekin dantzaldia egingo da heldu den igandean, otsailak 4, Donibane Lohizunen. Xirribikarien taldea izena hartu duten Gipuzkoa eta Lapurdiko zenbait biolinjeren ekimenez, gaur egun egiten diren erromeria eta dantzaldi gidatuetako dantza-errepertorioko zenbait pieza joko dituzte: jauziak, fandango eta arin-arinak, ezkotixak, etab.

Akordeoi diatonikoak Euskal Herrian izandako bilakaerak trikitixa ekarri zuen moduan, azken urteetan euskal biolin tradizionala bereizteko —zehazki, biolina jotzeko moldeak eta errepertorioa— proposamenen artean nabarmenetakoak dira arrabita eta xirribika. Xirribikariek XX. mende hasierako dantzaldietako orkestra-ereduan osatu nahi izan dute musikarien taldea. Euskal Herri osoko zenbait arrabitariri egin diete deialdia, eta haiekin batera ariko dira Xabier Itzaina xirularia eta Jokin Irungarai atabalaria.

Donibane Lohizuneko Luis XIV.aren plazan egingo den dantzaldiaren abiapuntuan daude Uztaritzeko Hartzaro jaialdiko azken bizpahiru edizioetan zenbait arrabitarik astearte gizenean egindako bilkurak. Dantzarako errepertorioa, bereziki jauziak, festa-giroan jotzeko elkartu ziren. Oraingoan Donibane Lohizunen ikasturtean zehar hilean behin egiten diren dantzaldietarako elkartu dira hainbat arrabitari.

Hedapena

Euskal Herriko dantzaldietako ohiko instrumentua izan zen denbora askoan, eta ekimenaren helburuetako bat da instrumentua esparru horretan biziberritzea. Zenbait partitura eta audio prestatu eta zabaldu dituzte Xirribikariek, bertaratu eta jo nahi duenarentzat:

• Xirribikarien dantzaldia: partiturak eta audioak

Errepertorioa

• Hegi
• Mutxikoak
• Xoxuarenak
• Fandangoa (30. Doinua)
• Arin arina (Erraza)
• Marianak
• Lapurtar Motxak + Lakartarrak + Ahuntxa
• Azkaindarrak
• Milafrangarrak
• Baztango Zortzikoa (Lantzeko inauteriak)
• Mazürka
• Eskotixa
• Ostalerrak
• Kattalina
• Ainhoarrak
• Axuri Beltza
• Borobila (Ekaitza + Erromerian)
• Fandango (Saka)
• Arin arin (Artikutza)

Kaldereroen ondoren, inudeek betetzen dituzte Irungo erdiguneko kaleak, nor bere bikotekidearekin. Dantzari eta figuranteak, desfilatzen dute hiritik, Raimundo Sarriegiren martxen erritmoan 12:ooetan Santiago kaletik abiatuz. Ibilbidean, zenbait eszenifikazio egiten ditu konpartsak, inudeak beren haurrekin medikuari eginiko bisita eta txertoa, idazkariek haurren izena hartzearen akta edota apaizak haur bakoitzarik emandako bedeinkapena, besteak beste. Inude eta artzaien konpartsa Eraiki dantza taldeak antolatzen du. 

Inaute larunbata baino astebete lehenago ospatzen dute inauteria Lizartzan. Asteburu osoan zehar kuestazioan aritzen dira dantzan. 

Larunbatean, goizean goiz hasi ohi dute kuestazioa dantzari eta txantxoek eta baserriz baserri aritzen dira tarteka inauteri dantzak eginez.

Igandean aldiz, goizeko 12etan dantzariak kalean ibiliko dira puska biltzen gurdi, mozorro eta gainerakoekin batera. Ondoren, Lizartzako inauteri dantzak egingo dituzte Otsolar dantza taldeko dantzariek plazan: paseoa, lehenengoa, bigarrena, seigarrena, ostiko-dantza, etxe-dantza, lau ostiko, azken paseoa, makil-dantza eta brokel-dantza edo pala-dantza. 

Lizartza: Inauteri dantzak 2013 [Bideoa]

Beethovenen musika klasikoa, Break Dance eta dantza garaikidea uztartzen ditu dantza eta ikus-entzunezko ikuskizun honek. Parke batean, maisu alemaniar handiaren estatuak gazte talde bat ikusten du, dantzan aritu eta emozioak beren musikaren bidez erakusten dutenak. Zer iritziko lioke konpositoreak bere musika klasikoa hiriko erritmo eta egungo musika estiloekin uztartzeari?

Rosas to dancek ibilbide historikoa egin nahi du maisu lanak diren eta dantza garaikidearen ondare kulturalaren oinarriak ezartzen dituzten pieza eszenikoetatik. 

Denboran zehar egiten den trazu horri umorea eta azken urteotan LaRutan konpainiak propio bezala lantzen duen lengoaia koreografikoa eman nahi zaizkio.

• Egilea(k): Maria Andres, Gabriel Ocina, Ibon Aguirre
• Koreografoa(k): Maria Andres, Denis Martinez y otros
• Zuzendaritza Eszenikoa: Maria Andres
• Antzezleak: Maria Andres, Denis Martinez
• Ekoizpena: LaRutan