Agenda

Urtea hasi eta badatoz kaskarotak dantzan eta eskean. Urtarrileko eta otsaileko asteburutan Lapurdiko hainbat herritako gazteak puska-biltzen, dantzan eta kantuan ibiliko dira.

Kaskarotak 2023

Urtarrilak 7, larunbata

• Beskoitzeko kaskarotak, Oinak Arin taldea. Bois auzoa, Hasparren errepidea, Paqueta, Donamartinia.

Urtarrilak 8, igandea

• Beskoitzeko kaskarotak, Oinak Arin taldea. Agerrea.

Urtarrilak 14, larunbata

• Beskoitzeko kaskarotak, Oinak Arin taldea. Enseigne bidea, Sorueta, Jauberria.

Urtarrilak 15, igandea

• Beskoitzeko kaskarotak, Oinak Arin taldea. Haristoia, Goutxuria, Martindegia

Urtarrilak 28, larunbata

• Beskoitzeko kaskarotak, Oinak Arin taldea. Xandondeia, Gainekoetxea, Bide Handia, Mendi Zelai, Haranburua

Urtarrilak 29, igandea

• Beskoitzeko kaskarotak, Oinak Arin taldea. Irurita, Bidartea, Ospitalia, Alzueta, Otxokolttipia

Otsailak 4, larunbata

• Beskoitzeko kaskarotak, Oinak Arin taldea. Iturbidia, Etxekobirda, Beherartia, Urt bidea
• Uztaritzeko kaskarotak. Baiona
• Itsasuko kaskarotak

Otsailak 5, igandea

• Beskoitzeko kaskarotak, Oinak Arin taldea. Pikassaharia, Larreista, Mexereta, Iturraldia, Behotegia
• Donibane/Ziburuko kaskarotak
• Itsasuko kaskarotak

Otsailak 11, larunbata

• Beskoitzeko kaskarotak, Oinak Arin taldea. Harriaga, Irigoina, Imistola, Lapiz, Ildaska
• Uztaritzeko kaskarotak. Arruntza auzoa
• Itsasuko kaskarotak

Otsailak 12, igandea

• Uztaritzeko kaskarotak. Heraitze auzoa
• Itsasuko kaskarotak

Otsailak 18, larunbata

• Beskoitzeko kaskarotak, Oinak Arin taldea. Haurren inauteriak.
• Itsasuko kaskarotak
• Urruñako kaskarotak

Otsailak 19, igandea

• Beskoitzeko kaskarotak, Oinak Arin taldea. Amaiera elizaren aurrean.
• Uztaritzeko kaskarotak. Uztaritze

Otsailak 25, larunbata

• Urruñako kaskarotak

Urtarrilaren 15ean hasi eta apirilaren 22an bukatuko dira 2023ko maskaradak, Maule-Lextarreko gazteek emanak. Guztira 15 emanaldi lotu dituzte. Lau hilabetean zehar, asteburuz asteburu, Zuberoako 13 herri bisitatuko dituzte hiriburuko gazteek. Ohi den legez, lehen eta azken saioak etxean izango dira, aurten, Maulen.

Maskaradak 2023 Egutegia

• Urtarrilak 15, igandea: Maule-Lextarre (Lextarreko plazan)

• Urtarrilak 22, igandea:  Atharratze

• Urtarrilak 29, igandea:  Pagola

• Otsailak 5, igande: Mendikota

• Otsailak 11, larunbata: Gamere

• Otsailak 19, igandea: Ürrüstoi

• Otsailak 25, larunbata: Altzürükü

• Martxoak 4, larunbata: Muskildi

• Martxoak 11, larunbata: Idauze Mendi

• Martxoak 19, igande: Zalgize

• Martxoak 26, igandea: Urdiñarbe

• Apirilak 2, igandea: Larraine

• Apirilak 9, igandea: Barkoxe

• Apirilak 16, igandea: Sohüta (Hokin)

• Apirilak 22, larunbata: Maule-Lextarre (Maule gaineko arrabotüan)

Maskaradak inauteriak izanik asko du inprobisaziotik, beraz, ordutegiak egunaren arabera izaten dira, bertaratu aurretik ezin jakin ezer segururik. Ohikoena lehen barrikada 9:00-10:00 bitarte hastea izaten da, baina lasai, ordu horretarako ez bazarete iristen goizean zehar beste hiru edo lau bat egiten dituzte herriko hainbat auzunetan. Emanaldi nagusia edo ofizioak, berriz, bazkal ondorenean hasten dira; herriko plazan edo frontoian normalki, eta aterpe, karpa edo biltegiren batean eguraldi txarra badago. Arizaleen mahai buelta zenbat luzatzen den, horren araberakoa izaten da saioa hasteko ordua. Normalki, 15:00-16:00 bueltan, eta hiru bat ordura luzatu ohia da arratsaldeko emanaldia.

Euskal mitologian oinarritutako ikuskizuna, Bunuzeko Xoriak dantza taldearen eskutik.

Laminosine zulo bat da, Oztibarreko (Nafarroa Behera) ur putzu sakon famatu bat, laminez betea. Esaten da itsasoari lotuta dagoela, inguruko errekak urik gabe geratuta ere, Laminosine handitzen dela marea gorarekin, eta apaltzen marea beherarekin. Putzura oinez joan behar da derrigor.

Ikuskizuna sorkuntza bat da, euskal dantza tradizionala eta dantza garaikidea uztartzen dituena, euskal mitologiaren gaiaren inguruan. Antzerki eta ipuin zenbaitek ere dantzen artekoa aberasten dute. Musika ikusgarri honentzat propio sortua da, eta taula gainean jotzen da zuzenean. Arlo honetan ere, aire tradizionaletatik abiatuz, musika berriak sortu dira.

Zenbait profesionalen gidaritzapean sortu da ikusgarria: Fanny Marmayou (Batcharte Dantza elkartearen zuzendaria), Joana eta Jenofa Erdozaintzi-Etxart (euskal dantza irakasleak), Jokin Irungaray (ipuin kontalaria) eta Claude Labat (historialaria).

Baluarteko Areto Nagusiak Beltxargaren aintzira balletaren eszenaratzea hartuko du igandean, hilak 15ean, arratsaldeko 18.00etan, Errusiako Ballet Klasikoaren eskutik. Evgeniya Bespalova dantzari entzutetsuaren zuzendaritzapean, konpainia biran bueltatu da eta dantza klasikoaren maisu-lan honen ekoizpen berria aurkeztuko du; Pyotr Ilyich Tchaikovsky musikagile errusiarraren musikarekin Beltxargaren aintzira obran ingurune erromantikoa, koreografia bikaina eta amodio-istorio ahaztezina konbinatzen dira. 

YARIN elkarrekin imajinatzen dugun etorkizuna da; bestearen begiradarako leihoa, non elkarrizketak piztutako orriak agertzen diren. YARIN sustraia da. YARIN topaketa da. YARIN elkarrizketa da. YARIN etorkizunaren sinonimoa da eta bestearen leihora egindako begirada konplizea.

Sustraia, sakontasuna, irekitasuna, unibertsaltasuna... Andrés Marín eta Jon Mayaren ibilbide eta nortasunekin oso lotuta dauden ezaugarriak dira. Marinen sustrai flamenkoa eta Mayaren euskal dantza dira bien sorkuntzaren abiapuntuko tresnak, eta hortik aurrera, biak beste kultura, diziplina eta errealitate artistiko batzuekin elkartzeko etengabeko elkarrizketan murgiltzen dira.

Julen Achiary lagunduko die bere zuzeneko ahotsarekin.

Fitxa

• Ideia originala eta koreografia: Jon Maya & Andrés Marín
• Dantzariak: Jon Maya & Andrés Marín
• Ahotsa eta perkusioa: Julen Achiary
• Koreografia-laguntzailea eta kanpoko begirada: Sharon Fridman
• Soinu-espazioaren diseinua: Xabier Erkizia
• Argiztapenaren diseinua: David Bernués
• Jantzien diseinua: Sinpatron

Zu zeu izan nahi ez izatea eta inoiz baino gehiago zu izanez amaitzea. “Dance is my Heroine” proiektuak likeak ditu hizpide, bai eta nork bere buruari porrot egiten uztea, une batez deskonektatzea eta gorputzari bizitza "erreala"ren esperientzia bizitzeko boterea bihurtzea ere. Halaber, historia egin duten hiru emakume omendu nahi ditu: Yvonne Rainer, Pina Bausch eta Deborah Hay. Umorea eta gogoeta dira nagusi diziplina anitzeko proposamen eszeniko honetan, eta dantza, testua eta bideoa konbinatzen ditu.

• Iraupena: 60 minutu
• Zuzendaritza, Koreografia, Interpretazioa, Dramaturgia, Argiztapena, Musika-hautaketa, Testua, Bideoa eta Jantziak: Cristina Gómez
• Kanpo-begirada: Cris Celada / Dani Hernández
• Laguntza teknikoa: Carlos Molina
• Proiektuaren babesleak: AECID, Centro De Residencias Artísticas Matadero (Madril), Sala Carme Teatre (Valentzia), L'estruch Fàbrica de Creació (Bartzelona), Arropaineko Arragua (Euskadi) eta Hammana Artist House (Libano).

Ikusi al duzu inoiz musika entzutean dantzarik egiten ez duen haurrik? Inoiz dantzatu duzu isiltasuna? Ezagutzen al duzu zure gorputza? Noiz egin zenuen azkenekoz dantza zure aitarekin? Hauek dira “Dance is my heroine” lanean agertzen diren galderetako batzuk. Diziplina anitzeko proiektu artistiko bat da, asperduratik eta jakin-minetik sortu zena Ingalaterran, 2017ko uztailean, Cristina Gómez dantzari mantxatarrak Wonder Woman-en mozorro bat aurkitu zuenean bigarren eskuko denda batean.

Emakumezko superheroi horri lotutako iruditeria kolektiboa erabiliz, ustekabekoarekiko topaketaz elikatzen den lan bat abiatzen da, dantzariak asmatutako Fanny De Funny pertsonaiaren irudi filmatu, fotografiatu eta birtualaren arteko joko bat proposatzen duena. Internet aurreko ikus-entzunezko herri-kultura, sare sozialak, dantza garaikidea eta praktika eszeniko postmodernoak dira proiektuaren inspirazio-iturri, baina baita egunerokotasuneko egoera errealak ere.

Umorearen bidez eta emakumezko superheroiaren –eta, horrenbestez, “superemakumearen”– estereotipoa desmitifikatuz, proiektuak leihoa ireki nahi die anbiguotasunari eta absurdoari. Lan feminista da, gai hauez gain beste batzuk jorratzen dituena, hala nola: aro digitalean norberaren identitatea eraikitzea; likeak metatzeko beharra gizarte-prestigioko ondasuna balira bezala; gorputzarekiko eta ingurunearekiko deskonexioa; eta, batez ere, mugimendua eta dantza erabiltzea bizitzaren esperientzia modu ez-birtualean bizitzeko tresna gisa. Gainera, dantzaren historia idatzi zuten eta idazten duten emakumezko heroi batzuk aipatzen dira piezan; zehazki, Yvonne Rainer, Deborah Hay eta Pina Bausch-en lanera eta arau artistikoetara hurbiltzen gaitu.