Agenda

• 11:00 Mutxikoak Ezpeletako txarangarekin – Eszena irekia musikariei

• 13:00 Jatekoa bertan ikastolen sostenguz Ezpeletako txarangak eta Jostetak animaturik

• 16:00 Dantza ikusgarria: Neskena “Badoa”, Txingili’k “Lehen Txinka”, Tio Teronen semeak “Fresh Cool

• 18:00 Dantzaldi tradizionala Kiki Bordatxorekin

Aurten, 2023an, 130 urte bete dira
"Gamazada" izeneko gertaera historikoa gertatu
zenetik; Gamazo ministroak Nafarroako
zerga-erregimena kentzeko asmoaren aurrean
herritarrek izandako erreakzioa izan zen hura.
Gertaera historiko hau zela eta, 1894an Joselico
izenez ezaguna zen Jose Jarautak bertso sorta bat
egin zuen urte hartan Monteagudon egindako
paloteadoa (makil dantza) funtzioan interpretatzeko.
1978. urtean, Nafarroako Erriberan bi urtez
landa-lanean aritu ondoren, Ortzadar Euskal Folklore
Elkarteak Jose Jarautaren makil dantza birsortzen
zuen ikuskizuna aurkeztu zuen, jatorrizko testua
eguneratuta eta testuinguru berrienera egokituta.
Oraingo honetan, eta Nafarroarentzat hain
esanguratsua den ekitaldi historiko baten 130.
urteurrena gogora ekartzeko, 1978ko testu egokituan
oinarritutako makil-dantzaren funtzioaren bertsio
berri bat planteatzen du taldeak, testu hori berriro
ere egungo errealitatera hurbildu nahian, Oier Zuñiga
antzerki-zuzendariaren eskutik.
Nola: Emanaldi honetan, 16 dantzarik, 8 musikarik eta
hainbat aktorek musika eta dantza tradizionaletako
piezak eta herri antzerkiko piezak antzeztuko dituzte.

Uda ostean eta indarberrituta, Muxikoak itzuliko dira Errenteriara datorren igandean, urriak 8.

Muxikoak dantzatzeko aukera izango da Herriko Plazan (Koldo Mitxelena ikastetxeko patioan euria egingo balu) Beti Prest taldeak antolatuta.

Urriko lehenengo igandean, Amezketako Ugarte auzoko Errosario jaien programazio barruan, Ugarteko Ingurutxoa dantzatzen da, handik 5 kilometrotara dagoen Bedaio auzoan dantzatzen den Bedaioko Ingurutxoaren antzekoa.

Sidi Larbi Cherkaoui dantzari eta koreografo belgikarrak Ballet du Grand Théâtre de Genève konpainiako 22 artistentzat sortua, Ukiyo-e-k honako galdera egiten digu: krisiak (ingurumenekoak, geopolitikoak, kulturalak) modu kezkagarrian kronifikatu diren mundu batean elkarrekin nola iraun. Bere ikuskizunean, Cherkaouik egungo gizakiaren erresilientzia-gaitasunari buruz hausnartzera gonbidatzen gaitu. Pieza diseinatzeko, koreografoak obrari izena ematen dion japonierazko terminoa hartu zuen oinarri, “mundu flotagarriaren irudiak”. Edo aldian sortutako izen bereko mugimendu artistikoak hartutako kontzeptua, orainaldia atzemateko premisa zuena. Ukiyo-e-k bide posibleak bilatzen ditu dilindan dabilen unibertso honetan eta gure gorputz fisiko zein sozialen etengabeko negoziazioak aztertzen ditu. Piezari Szymon Brzoskaren konposizio garaikideak ematen dio musika, hari-hirukote eta pianorako, bai eta Alexandre Dai Castaingen perkusio-erritmoen gaineko lan elektronikoek ere. Ukiyo-e-n bilduta, unibertso hauek balletak erakutsitako erreparazio eta garrantzia bilaketan dute oihartzuna. Ikuskizun honekin Baluarte Fundazioaren Denboraldi Nagusiari hasiera emango zaio Baluarten.

• Koreografoa: Sidi Larbi Cherkaoui
• Musika: Szymon Brzóska eta Alexandre Dai Castaing
• Perkusioa: Shogo Yoshii
• Abeslaria eta dantzaria: Kazutomi Kozuki “Tsuki”
• Eszena diseinua: Alexander Dodge
• Argiztapen diseinua: Dominique Drillot
• Jantziak: Yuima Nakazoto
• Dramaturgia: Igor Cardellini

BASOTIK ITSASORA 2.0 formatu hibridoa osatzen duen proposamen bateratua da. Beñat Gerekak sinatzen duen ‘Basotik itsasora’ dokumentalaren 30 minutuko zati bat pasatzeak osatzen du formatu hibridoa, eta, ondoren, Josu Mujikaren ‘Basoa’ lana antzeztuko da.

Haren besaulkiei buruz, ikusleek ‘Basotik Itsasora’ dokumentalaren 30 minutuko laburpena ikus dezakete. Beñat Gerekak sinatu du, eta iraganaren eta orainaren arteko mugak, giza migrazioak eta errefuxiatuen drama islatzen ditu. Haren begirada Gurs-en pausatzen da, Pau inguruan dagoen kontzentrazio-eremuan, non Hirugarren Errepublika frantsesak eremu bat eraiki baitzuen 1939an Espainiako gerraosteko milaka desplazatuak hartzeko. Nazien inbasioaren ondoren, leku hura kontzentrazio-eremu bihurtuko zen. Bigarren Mundu Gerra amaituta, 1946an, estatu frantsesak bere arrastoa ezabatu eta baso bat antolatu zuen. Baso horren eta historia haren aztarnen gainean —eta errepikatzeko beldurraren gainean—, Beñatek bidaia poetiko bat egiten du itsasorantz, eta haren gainean etorkizun hobea bilatzeko itxaropen arriskutsua zabaltzen dutenak.

Hitzaurre horren ondoren, hamar interpretek hartuko dute parte ‘Basoa’ eszenatokian. Pieza hori Josu Mujikak koreografiatzen du, Iñaki Salvadorren konposizio musikalen bidez. Ahots horiek, Gurs eta errefuxiatuenak, zortzi koadro eszenikotan artikulatutako koru-lan baten abiapuntua dira, emozioa, fisikotasuna, samurtasuna eta oroimena bateratzen dituena. «Dantza bat, konpainiarena, oso fisikoa, ondo mugatua; lur askokoa, baina erortzen denaren bertikaltasuna gailentzen da, bai, baina altxatu egiten da; eta, beti ederra, optimismo-puntu batekin kabaretetik pasatzean, Gursen eremuak zituen kultura-etxetxetxoen oroitzapenean: kultura, alderdi guztietan, itxaropena elikatu eta bizitzari heltzen diona» (idatzi du Tealdobnavarrok).

Zinemak mundu osoko belaunaldien bizitza markatu duten istorioak, gertaerak edo kontakizunak harrapatzea ahalbidetu badu, dantza gai da une horiek behatzen duen begirada garbia baino behar ez duen leku unibertsal batera eramateko. Bi hizkuntza edo poesiak aurrez aurre begiratzen dira orain, Dantzaz-ek —eta konpainia inguratzen duen familia handi horrek— forma eta diskurtso berriak aztertzen dituen proiektu batean, artea, oroimena eta gogoeta eskutik joan daitezen.

Beste mundu bateko ipuinak. Beste garai batekoak. Paisaia kaotiko honetan, bi gizakik hondakin artean ikertuko dute eta ahaleginduko dira berriro irudikatzen eta sentitzen behin izan zirena. Iragana begiesten. Pertsona errugabeak, zeintzuk hondakin horiek aliatu bihurtuko dituzten, errealitatea ulertu ahal izateko jokoetan. Runak agerian jarriko du iragan hauskor horren edertasuna, bizitzari heltzeko azken heldulekua, urria, dena. Mugimendu abstraktuaren eta gorputzaren bidez dimentsio eta pisuen tamainan, pertsonaia hauek garenaren esentziara itzuliko gaituzte: denborak eraldatutako gizakiak. Nola jarraitu aurrera Runa buruan dugula?

• Interpreteak, koreografia: Lali Ayguadé, Lisard Tranis
• Konposizio musikala: Miguel Marín
• Zuzendaritza artistikoa: Lali Ayguadé
• Koreografia: Lali Ayguadé, Lisard Tranis
• Zuzendari laguntzailea: Fanny Cleyrat
• Argiztapen-diseinua: Conchita Pons
• Eszenografia: Martina Cabanas
• Jantziak: Ferran Casanova, Cristian Betancurt
• Eszenografia-laguntzailea: Sergi Perez
• Ekoizpena, banaketa: Lali Ayguadé Company
• Aholkularitza artistikoa: Jordi Oriol

Desioari eustea ordena publikoari eustea da, baina baita dike bat altxatzea ere, beste persona batzuekin izan ditzakegun esperientzia berrien aurrean. Desioa askatzeak, aldiz, areagotu egiten ditu gure zentzumenak, baina erreakzio kimiko orori dagokion bezala, kaosa sortzea eragiten du.

Osa + Mujika konpainiaren oholtzarako laugarren dantza pieza izango da Abundance. Plazera eta desioa landuko dituen lan honek 50 minutu inguru iraungo ditu eta 5 interprete izango ditu. Aurreko lanetan bezala gai nagusiari paraleloan gizarte gaiak jorratuko ditugu, talde anitza taularatuz eta arlo estetikoa, dramaturgia eta koreografia osotasunean landuz.

Beethoven b-boy” ikus-entzunezko ikuskizunak musika klasikoa eta break dance fusionatzen ditu. Soilik Beethovenen musika entzuten da: Alditan piano bakar-saioa, bestetan pianoa eta DJ-a aldi berean eta bestetan perkusioa. Soilik dantza dago; “b-boys / girls” izendatuak pianoaren akordeak jarraituz dantzatzen dira; DJ-aren erritmoan, biak aldi berean edo perkusioaren erritmoa jarraituz.  Dekoratua eszenografia birtualek eta testu proiektatuek osatzen dute, zein halaber ikuskizunean zehar publikoa gidatzeko baliabide modura erabiliko diren.

“B-boy” (“b-girl” genero femeninoarentzat), Kool Herc DJ-ak break dance dantzatzen duten pertsonak izendatzeko erabilitako jatorrizko izena da. Dantza sozial bat da, kaletarra, iraultza izpiritua dariona. 70. hamarkadan, New Yorken hip-hop kultura sortu zenean, kaleko festak antolatzen ziren Brooklynen eta Bronxen zeinetan DJ-ak musika pieza berdin baten bi kopia aldi berean jartzen zituen, haiek break-a luzatzeko nahastuz. Horrela, txandakako dantza ikuskizunak antolatzen ziren zeinetan banda aurkariek eremuarekin lotutako bere liskarrak ebazten zituzten. Banda garaileak trebetasun handiagoa erakusten zuen, aurkaria barregarri uztea lortuz.

Gazte askok auzoko festa hauetan euren bizimodutik ihes egiteko modu bat aurkitu zuten. Musikak eta dantzak neska-mutiko hauek inspiratu egiten zituzten, joerari jarraitzen zioten bitartean barnean zeramaten guztia askatzera.

“b-boy” bat dantzarekin duen konexioagatik eta bizi estilo batengatik, janzteko modu jakin batengatik, hitz egiteko eta ibiltzeko modu batengatik hala nola graffiti, MCing eta DJing-ekiko zaletasunagatik definitzen da.

Zuk Performing Arts konpainiak agertokian jarri du Lorcaren klasikoa modu berezian, dantzaren, testu musikatu bikainen eta ikus-entzunezko eszenak sortzearen bidez.

Zinema, dantza eta musika elkarrekin lotuta, YERMArekin gozarazteko, amatasun-sena bortitza duen emakume baten tragedia, emakume ezkonduentzako amatasun-agindu sozialari erantzuten diona.

Bertan, herri txikietako giroan murgil gaitezke: alorrak, erromeriak, iturria, non emakumeak elkartzen diren arropa garbitzeko, haien irrika eta ametsak, oraingo begiekin ikusiak.

1934an estreinatu zen; erabat denboratik at dago planteatua eta hausnarketara gonbidatzen du.

• Testuaren egilea: Federico García Lorca / Harkaitz Cano
• Musikaren egilea: Sofía Comas, Guillermo Medín, Ainhoa Tabuyo
• Koreografiaren egilea: Itsaso A Cano, Diana Wondy, Adrián Manzano.
• Zuzendaria: Itsaso A Cano
• Ikuskizunaren iraupena: 65

• Musika: Grabatua
• Antzezle kopurua: 3
• Antzezleak: En Escena. Itsaso A Cano, Diana Wondy, Adrián Manzano
• Bideoa: Amaia Pardo, Escuela Diana Casas