Agenda

*2025eko Lotura Mekanikoak Performance Zikloaren barne.

Placa

Etxe aurrean jartzen dugun zementuzko masari esaten diogu «plaka», dena lokatzez bete ez dadin eta irtetean oinak zikindu ez ditzagun. Plaka hori bera terraza ere bada, auzokoekin hitz egiteko eta lagunekin jolasteko topalekua.

Palco

«Palko» deitzen diogu publikoa esertzen den barruko balkoi bati, baina palko deitzen diogu orkestra batek abesten duen toki altu bati ere. Beraz, biak, orkestra eta publikoa, palkoan egon daitezke.

Palco Placa

Guretzat, palko-plaka ikusleak eta abeslariak, lagunak, bizilagunak eta jende arrotza elkar daitezkeen zorutik goragoko topaleku hori da. Espazio horretan etengabeko zarata dago, eta, nolabait, ezaguna egiten zaigu; izan ere, etxera garamatza, bere iskanbilarekin.

Xiana Ariasek (Fonsagrada, Lugo, 1983) eta Berio Molinak (Fonsagrada, Lugo, 1979) osatzen dugu Clo Plas. Gure lana ahozkotasunetik sortzen da, aldi berean intimoa eta arrotza den eta gure sorlekuaren zama osoa daraman mintzo horretatik, betiere keinu, tik eta fonema batzuk partekatzeak dakarren konplizitatearekin. Soinu ñabardura txiki horiekin, edo eskuaren mugimendu txikiarekin hari batetik tira egin eta jertse bat deseginez, ezer esan gabe hitz egingo bagenu bezala: gure komunitatearen beldurrez, gure balioez, antolatzeko moduaz, dibertitzeko modu

*2025eko Euskal Herriko Dantza Txapelketaren barne.

Gure koadrila xelebrea ikastetxera bueltatu da! Bertan, gure bizitzaren parte izan diren egoera eta doinuen bitartez, une ahaztezinak biziberrituko dituzte. Ikasitakoa desikasten saiatuko dira, ikusleen eskutik, ikasketa-prozesu berri bat umorez eraikitzeko asmoz. Denak gelara, txirrina jo du eta!

*2025eko Lotura Mekanikoak Performance Zikloaren barne.

Module Sustain Type testuarekin eta arkitekturarekin lotutako lan-ildo bat da, eta prestakuntza-prozesuen muturreko behaketa-eremuak proposatzen ditu, modulutik etenera. Hor sortzen dira posibilitate-egiturak, lehendik dagoenak, bere sustraian, bere izaera hedatzea ahalbidetzen duen heinean. MSTn transmisio mineraleko prozesuak lantzen dira datuek gai gisa nola funtzionatzen duten deskribatzeko, haien errealitatean eta prozeduretan baitago jasota aukera. Bizitza eratzen eta babesten duen itsasoaren gazitasuna, eta landaredia, euskarri emozionaleko sare konplexu bat elikatzeko eta drainatzeko biltzen gaituena. Hasteko, MSTk galdetzen du nola laburbildu esparru hori performatibitate-iturri batean, tresna gisa.

Estanis Comellaren (Lleida, 1985) praktika osatzen duten elementuek portaera malgua dute, eta lanarekiko etengabeko kontaktua izatera egokitzen diren materialtasunak bilatzen dituzte. Ezkutuko eskultura-sentsibilitate batetik abiatuta, irudiek, testuek eta soinuak informazioa galtzen dute atmosferak eratzen saiatzen diren hurbilketa bakoitzean, non materialtasun horiek gainjarri eta zabaltasuna sortzen den. Praktika honen multzoaren azpian tenperatura jakin bat izendatzeko zailtasunean sortzen da euskarriak —hala nola argitalpena, espazioa edo zuzenekoa— blai egiten dituen eremu bat.

Biarritzeko Temps d’Aimer edo Maitaldia dantza jaialdiaren baitan Zarena Zarelako konpainiak Herrikoa lana eskainiko du. 

50 hamarkadako dantzaldi bateko giroan berriz sartuz, Fandango eta Joten historia dantzatua hainbat probintzia eta herritan, hala nola Asturiak, Galizia, Aragoa, Bizkaia, Lapurdi eta Bolibia praktikatuak diren moldean. Gonen itzuliei jarraikiz, kasketak buruan, tropa ederrak bertan mitxa kutsakorra alaiki helarazten du.

Bagera Elkarteak eta Donostiako Udalaren Txistulari Taldeak antolatuta, euskal dantza tradizionalen inguruko erromeria ospatuko da Donostiako Plaza Berrian.

Udalaren Txistulari Taldearen eskutik kalejira, fandango, arin-arin, muxiko, polka eta abar luzea ikasi eta dantzatzeko tartea izango da Aitziber Aiesta dantza maistraren eskutik.

Programa

*Iturritik jaialdia 2025

Hitaz Orhoit basakeriaren eta zentzugabekeriaren biktima ikusezinen oroimenez sortutako lana da, gehienetan emakumeak protagonista dituena. Pieza subliminala, argia eta aztarna bere errautsetatik berpizten den arimaren babes espiritualerako mantu gisa dituena. Idatzi gabeko alegoriak dituen mundu oso bat, zeinen gure barnean bertikalki murgiltzean -eta hori da gure sortze-modua-, burugabeko basakeria ahazten ez duena.

Obran keinua dantza gisa hartzen dute, bere ekintza enpatikoa barneratuz, hitzik gabeko gorputz-hizkuntza bati buruzko trama artikulatu bat zifratuz, non ekitea «izatea» den eta, beraz «egotea» esan nahi duen -ez «itxuratzea»-, ikusteko, entzuteko eta isiltzeko kode zahar eta zaharkituari kontrajarriz. Azken batean, zentzumenen pertzepziora zuzendutako antzezpen koreografiko bat da, non dantzariak bere itzala airean marrazten dakien, mugimenduaren sentsualitatea eta keinuaren emozioaren artean, dantza obraren benetako protagonista bakar gisa hartuz.

Fitxa artistikoa:

• Zuz. Art. eta koreografia: Faustino Aranzabal
• Dantza-maistra: Idoia Ibarzabal
• Jantzien diseinua: Idoia Ibarzabal
• Dantzariak: María Pérez, Claudia Erentxun, June Azpiazu, Enara Lardizabal, Naroa Conde, Izaro Lozano, Irati Martikorena, Naia Lertxundi, Lorea Esnaola, Marta Buendia, Maialen Agirregomezkorta, Jone Muniategiandikoetxea, Lide Muniategiandikoetxea, Maddi Llorente, Aitor Egaña, Ibai Ochoa De Alaiza, Josu Sagardia, Pablo Zurutuza, Markos Murua, Beñat Sasiain, Manex Lizartza, Beñat Lizartza, Oier Goikoetxea, Oier Martikorena, Harkaitz Ardanaz

*2025eko Lotura Mekanikoak Performance Zikloaren barne.

Irakurri ditudan poeta guztien artean, Gertrude Steinek erakutsi dit hobekien idazketaren eta ahozkotasunaren arteko banaketa faltsua hausteko bidea, eta itxura neutraleko edozein aditz-ordena, patriarkatuarena kasu, desegiteko irrika. Pieza honetan, Steinen eragin handiena duten nire testuetako batzuk partekatzen ditut: Salitre eta Hacía un ruido poemak, Die 1, die eine 3 wurde piezako testu bat, eta Deja a ella probar. Un fragmento de «Patriarchal poetry» de Gertrude Stein performancea.

María Salgadok (Madril, 1984) performancea eta idazketa uztartzen ditu munduarekin eta desioarekin, mundunahiarekin, konektatuko duen soinu baten bila. MAC Montreal (De lengua Trois (three) pieces), WKV Stuttgart (Die 1, die eine 3 wurde), MACBA (Lírica/3), Museo Reina Sofía (Deja a ella probar) eta Teatro La Abadia (Baldío dorado) espazioetan bakarkako performanceak aurkeztu ditu. Fran MM Cabeza de Vaca musikagilearekin batera, Jinete Último Reino lan eszenikoen trilogia sortu zuen, eta hainbat testuingurutan zehar ibili ziren, hala nola 39 Festival de Otoño edo auawirleben Teaterfestival jaialdietan. Argitaratu dituen azken liburuak Orientada a Stein, REKORD eta Salitre dira, eta El Momento analírico saiakera. Madrilgo Seminario Euracaren kide da, gaur egungo hizkuntza eta krisia ikertzen dituen ikerketa taldearena. Salgadok hiri horretan du bizilekua eta hor egiten ditu bere gauzak.

Dikotomizatutako mundu batean dikotomizatutako erritual batek biziraun du. Egungo gizartearekin inolako antzik ez du, baina aldi berean, egungo gizartearen zuzeneko isla da Maskarada. Zibilizazioa eta basakeria aurrez aurre jartzea ez da kontu berria. Bi mundu, bi unibertso: garbia ala zikina, bertakoa ala kanpotarra, ordena ala anabasa, gorriak ala beltzak, ongia eta gaizkia, hegoa eta iparra, heriotza eta bizitza.

Maskaradak planteatzen duen mundu zibilizatua eta basatia izango da ikuskizunaren abiapuntua baina bertako pertsonaiak, unibertsoak eta giroak zehaztugabetzeko ariketa batean, ongia eta gaizkiaren tartea lanbrotzeko.

Lurralde ezezagun baten ezagutzan Aztoratzen gaituena baretzeko asmoz Iragana iraganean gera dadin
Lurra hil ez dadin
Airea mugi dadin
Alagera, libertatia, edertasuna

• Dantzariak: Txingili’K taldea

• Koreografoa, eszena zuzendaria: Eneko Gil

• Koreografo laguntzailea: Catherine Arcanuthurry

• Musika, konpositoreak: Jeremy Garat, Oihan Oliarj-Ines

• Argiztapen diseinua: Ieltxu Ostolaza

• Jantziak: Owantshoozi

• Ekoizpena: Berritza Elkartea

• Abesti sorkuntza: Jean-Louis, Pascale Aramburu Bidabe

• Soinua: Ieltxu Ostolaza

• Grafismoa: Margita Queheille, Blü Lankia

*Iturritik jaialdia 2025

MAITASUNAK Euskaraz, gaztelaniaz eta frantsesez dantzatutako abesti eta olerkien suite bat da, maitasunaren hariaz lotuta, forma eta imajinario ezberdinetan.

Eszenaratze xume eta soil batekin, antzezlanaren hiru interpreteek (ahotsa, gitarra eta dantza) bidaia egiten dute, MAITASUN inozenteenetatik abiatu eta pasionalenak, obsesiboenak eta espiritualenak
zeharkatzen dituena, norberaren maitasunera eta, berarekin, sublimera iritsi arte.

Tradizio kulturalean eta erreferentziazko poeta handietan oinarrituta, Beñat Achiary, Raúl Corredor eta Adriana Bilbaok zentzumenentzako gozamena izatea eta ederraren indarra gainditzea eskatzen duen obra hau sortu dute.

Fitxa artistikoa:

• Egiletza eta zuzendaritza: Adriana Bilbao
• Zuzendaritza musikala eta ahotsa: Beñat Achiary
• Gitarra flamenkoa eta guitarra elektrikoa: Raúl Corredor
• Koreografia eta dantza: Adriana Bilbao
• Argiztapen diseinua: Alberto Rodríguez
• Soinu teknikaria: Didier Teilagorry
• Argiztapen teknikaria: Ander Etxebarria
• Jantzi diseinua: Fran López del Cerro / Adriana Bilbao
• Jantzien egilea: Mariví Redoli / López de Santos
• Ekoizpena: D8 Sorkuntza Faktoria / CÍA Adriana Bilbao
• Banaketa: D8 Sorkuntza Faktoria
• Koprodukzioa: Muxikebarri Zentroa

*BAD BILBAO – Antzerki eta Dantza Garaikidearen Jaialdiaren egitarauaren barruan.

Née ikuskizunak hunkitu egiten du, gizatiarra dena errotzen du, bakardadea laztantzen du, galera geruzatzen du, desilusioan laguntzen du, desengainua burujabetzen du, ausentzia indartzen du, maitasunaren alde borroka egiten du, ingurukoak birtualizatzen ditu, magiari eusten dio, deabruak uxatzen ditu, bizigabea dena gizatiartzen du, iluntasunetik itzularazten du, irudimenari eraso egiten dio, beldurrak bereizten eta antolatzen ditu, airea zeharkatzen du, ahalegina egiten du.

Née bakardadeari, maitasunari, ausentziari buruzko ikuskizuna da.
Modu dotorean eratzen da zaratatik urrundutako bidaia, lehenengo pertsonan kontatua, hausnartua eta eraldatzailea.

Née bakarlana da, eta nire buruaren narratzaile izateko premiatik sortu da.

Née ikuskizunean, bere narrazio-geruzen sakontasunean, sormen-forma eszeniko ezberdinak katalizatu dituzten eta ikusleari lotura emozional bat, giza ahotsaren esentziarekin bat egiten duena, ematen dioten benetako gertaerak bizi dira. Kontaketaren lekuak hunkitzen du, ez hainbeste kontatzen denak; gertaera jada ordenatuta dago, bizitza asimilatuta, onartuta eta gaindituta dagoen bezala. Baina bidaia amaieratik kontatzen da, eta amaiera horrek eusten dio bizitzari. Née irakaspen gisa jaio da, saminetik sortu da, eta edertasuna ekartzen du gogora.

• Antzezlea: Igor Calong

• Zuzendari-laguntzailea: Gabriel F

• Koreografia-laguntzailea: David Candela

• Argi-diseinua: Sergio García

• Jantziak: Xabier Mujika

• Eszenografia: Igor Calonge

• Banaketa, ekoizpena: Beatriz Churruca

• Zuzendaria: Igor Calonge

• Laguntzailea: Eusko Jaurlaritza

• Kolaboratzailea: Dantzagunea-Gipuzkoako Foru Aldundia, Donostia Kultura-Egia Kultur Etxea