Dantzaren Nazioarteko Eguna 2022 Eibarren: gogoeta, kronika eta bideoa

2022/05/06
Dantzaren Nazioarteko Eguna 2022 Eibarren: gogoeta, kronika eta bideoa

Dantzak Eibarren duen indarra erakusteko aukera eskaini digu 2022ko Dantzaren Nazioarteko Egunak. Kaxako lagunen proposamenak dantzan jarri gaitu herriko hainbat dantza talde eta eskola: Biraka, Ballet Eibarres, NeleDantza, Os Galaicos, Kaxa bera eta Kezka, denok bat hartuta, kaleak hartu ditugu eta dantzan jarri ditugu herriko hainbat bazter. Eskerrak eta zorionak Kaxakoei akuilua dantzan jartzeagatik. Gogoeta txiki bat, gure saioen argazki-kronika eta Martal Prol eta Yanire Sagredok hartutako irudiekin osatutako egunaren laburpen bideoa dituzue sarrera honetan.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Ekain Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Ekain Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Euskal dantzaren erronka

Euskal dantzariontzat ez da erronka makala izan. Emanaldietan, gure aurretik eta ondoren aritu diren dantzariak bikain prestatuta eta koreografia ikusgarriekin aritzeaz gainera, modako musika indartsuak, erritmo biziak, baliabide handiz goi mailako produkzio musikaletan grabatutakoak eta soinu ekipoek bolumen handiz haizeratzen zituztenak baliatu dituzte.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Lehen notak entzun orduko ikusleak ere dantzan jartzen dituzten saio horien ondoren, gure txandan txistu soilez, erdi-purdi sonorizatutako mikroetatik sartzen ziren doinuak, erritmo lasaiago eta konplexuagoak, eta gaurko ikusle gehienentzat arrotzak geratzen zaizkien doinuak baliatzen genituen dantzarako, gure gorputz hizkuntza hieratikoago eta ikusleen begietarako ez-ohikoagoan dantzatuz. 

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Bi hitzetan esanda, bagenuen KEZKA gure dantzaldiek testuinguru horretan zer nolako harrera izango zuten. Azterketa hainbestean pasa dugun irudipenarekin geratu gara. Gutxienez ez gaituztela tomateka bota plazatik... Errepertorioak ongi pentsatu, saio bizi eta entretenituak prestatzen saiatu gara (beti bezala!), eta musikariek txistulariez gain eskusoinu, txirula, saxofoi, dultzaina eta abarrak jarri dituzte dantzan. Dena behar eta soberakinik ez.

Kezka dantza taldeko musikariak Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa

Dantza modernoa eta emakumeak

Ekitaldiak balio izan digu Eibarko dantzaren argazki bat egiteko. Eta argazki horretan dantza modernoa eta emakumeak nagusi direla ikusten da. Euskal dantza, balleta edo galiziar dantzan ari garenak talde txikietan gabiltza. Euskal dantzaren kasuan garai batean dantza jardun nagusia zen, baina gaur egun txikien multzoan gaude. Dantza modernoa egiten duten taldeak oparo agertu dira plazan. Gure herrian euskarak bizi duen egoerarekin parekatzen dugu euskal dantzarena. Bertako (gorputz-)hizkuntza izan arren, gutxiengo egoeran gaude eta arrotza da gehienentzat.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Bestalde, bagenekien dantza nagusiki emakumeek egiten dutela gaur egun, baina argazkiak erakutsi diguna hori baino gehiago da, izan ere, gizonezkoak dantzan desagertzear daudela ikusi dugu. Apenas dagoen mutilik dantzan. Break dancean ume-moko batzuk eta euskal dantzan banaka batzuk. Kitto. Eta hau ere larria iruditzen zaigu.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Generoa eta estereotipoetaz asko hitz egiten da, emakumeak kiroletara bultzatzeko hainbat kanpaina dago, baina hemen gertatzen ari den konturik nabarmenena da gizonezkoek milaka urtez egin duten gorputz jarduera, dantza, abandonatu dutela, eta ez dela joera horri aurre egiteko inolako ahaleginik sumatzen.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Urkizun eta Untzagan aritu gara gu

Dantza ekitaldiak Urkizun, Errebalen, Amañan eta Untzagan egin badira ere, Kezkako dantzariak Urkizun eta Untzagan aritu gara. Urkizun bi taldetan aritu gara. Txikienek buhameak, txulalai eta marmutx dantzatu dute biribilketaz gainera.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Gazteek aurreskua egin dute, jakina, sokan, soka-dantza nahi baduzue.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Kezka dantza taldea, Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Idurre Ocin.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Untzagan gazteok eta nagusiok elkarrekin soka osatuta aurreskua dantzatu dugu.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Ekain Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Olaia Gabirondo - Kezka dantza taldea (cc) by-sa

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Ekain Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Olaia Gabirondo - Kezka dantza taldea (cc) by-sa

Eta ertain, gazte eta heldu, guztiak batera kontra-dantzatan aritu gara bukatzeko.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Ekain Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Ekain Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Ekain Araolaza - Kezka dantza taldea (cc) by-sa.

Dantzan bukatu

Dantzaren eguna dantzan bukatzeko aukera eskaini du udalaren eskutik erromeria eskaini duen Parrapas taldeak. Plaza bete lagun, pozik, zoriontsu, dantzan eta festan, aspaldiko partez.

Parrapas taldearekin erromeria, Dantzaren Nazioarteko Eguna, Eibar, 2022-04-29. Argazkia: Oier Araolaza (cc) by-sa

Dantzaren Nazioarteko Egun ederra ospatu dugu. Datorren urtean berriz, eta bitartean badugu urte oso bat aurretik dantzan aritzeko. Hona hemen egunaren laburpen-bideo ederra, Marta Prol eta Yanire Sagredon irudiz osatua. 

Xabier Etxabe
Xabier Etxabe
2022/05/06 10:22
Egun on,

ezin izan diot pare bat komentario egitearen tentazioari eutsi.

Labur-labur bada ere, aspalditxoan bai foro honetan eta bai beste batzuetan ere esaten ari garena konfirmatzen duela kronika eta hausnarketa honek: euskararen egoerarekin konpara daiteke, esanez euskal dantza, une honetan, lekua galtzen ari dela beste dantza diziplinekin konparatuz gero.

Minoritarioa izateaz aparte, Kezka Dantza Taldekoek eta haren moduko beste hainbat eta hainbat dantza taldek jorratu nahi duten bidea ez da orain modan dagoena: megafonia indartsurik gabe (edo batere megafoniarik gabe) eta zuzeneko musika baliatuz, orain hain ohikoak ez diren gorputz-mugimenduaren estetika horrekin... nik ere eredu horren alde egingo nuke, baina argi izan behar dugu jende gehienarentzat eredu "zaharkitua" dela.

Anekdota moduan, orain dela urte asko Kezka taldekoen sentsazio bera izan nuen neronek ere, haurren dantza emanaldi batean. Gipuzkoako herri bateko plazan gertatu zen, uda garaiko dantzari-txikien jai horietako batean. Kontua da, talde guztien artean bazegoela bat eredu berri batekin plazan agertu zena: Kepa Junkeraren doinuekin, inguru guztia jateko moduko megafonia gehiegizkoa baliatuz, koreografia batzuk aurkeztu zituena plazan. Eta haien ondotik gure haur taldea atera zen, "betiko" zinta-dantza eginez, pare bat txistulariren doinuz lagunduta. Izango dira hamar edo hamabi urte hori gertatu zela, eta orduan hasi nintzen ni konturatzen aldaketa inportanteak zetozkigula.

Mutilen parte hartzeaz, zer esan? Ezer berririk ez. Berriro nabarmendu, inor gutxi ari dela arduratzen kontu horretaz.

Esanak esan, nik uste bidea hori dela, eta ahalik eta ilusio handienez eta konplejorik gabe egin beharko genukeela bide hori. Jakinik, "basamortua" egokitu zaigula bizitzea. Basamortua zentzu profetikoan, ez etsipenaren zentzuan. Izan ere, gauza dagoen moduan, oraindik ere haur eta gaztetxoak gure taldeetara hurbiltzea baloratzeko modukoa iruditzen zait.

Gai nagusia ez bada ere, maiatzean antolatuta dauden "Dantzan Ikasi" topaketetan izango du gai honek ere, seguru, bere lekua. Pena handiz, nik ez dut joaterik izango.

Izan ondo,

Xabier.
Kezka dantza taldea
kezka
2022/05/09 13:34
Eskerrik asko zure erantzunarengatik Xabier. Ados gaude, bidean gaude, ez da bide erraza izango, baina bidetik bota egin beharko gaituzte, ez gaude kalea erregalatzeko.