Begoña Arroyo eta Ion Beitia euskal dantzari historikoak omendu dituzte Bilbon

Developpe Dantza Elkarteak, izen bereko Nazioarteko Dantza Lehiaketaren antolatzaileak –2026 honetan bere bigarren edizioa ospatu duena–, bat egin du aurten Dantzaren Nazioarteko Egunaren ospakizunarekin. Ekitaldia efemeride honekin batera urteroko hitzordu bihurtzeko asmoz sortu da, urteroko hitzordua bihurtzeko bokazioz, Euskal Herriko dantzaren figura historikoak omentzeko.

Lehen edizioa asteazken honetan burutu da Bilboko Guruzu Plaza gunean. Aitortu direnak Begoña Arroyo Aldekoa (Bilbo, 1931-2025) eta Ion Beitia (Gueñes, 1947-Bartzelona, 2016) izan dira. Hitzorduan bi dantzarien familiek oroigarria jaso dute. «Haien lanari esker, gure tradizioak berreskuratzen, sendotzen eta gure emozioak dantzaren bidez adierazten lagundu zuten. Dantza maite duenarentzat hau pasio eta bizimodu bihurtzen dela irakatsi ziguten», aipatu dute Igor Yebra dantzari eta koreografoak eta Jone Goirizelaiak, Ballets Olaetako zuzendariak.

Begoña Arroyo Aldekoa dantzari eta euskal dantza irakaslea izan zen. 80ko hamarkadan gure folklorea sozializatzeko lan gehien egin zuen pertsonetako bat izan zen eta, bere bultzadari esker, euskal dantza irakasten hasi zen Bilboko eskoletan. Halaber, Olentzeroren desfilearen eta Bilboko Santiago Plazako erromerien aitzindarietako bat izan zen.

Oso gazte hasi zen dantzan, 12 urte besterik ez zituela. Garai hartan, Olaeta familia Bilboko hainbat auzotan ibiltzen zen dantza irakasten, eta haiekin eman zituen lehen urratsak. Ondoren, La Aneja eta Dindirrin ikasten jarraitu zuen. Olaetarrekin, besteak beste, kontrapasa ikasi zuen, geroago bere taldean irakatsi zuena.

1978an Salbatzaile dantza taldea sortu zuen bere seme-alaben laguntzarekin. Entseatzeko leku bat behar zuten, eta El Salvadorko parrokiak espazio bat utzi zien, taldearen izena jasotzen duena. Salbatzaile Euskal Dantzarien Biltzarreko kide da.

Jon Enbeita, ‘Euskal Nijinsky’

Jon Enbeitak oso gaztetan hasi zuen dantzari ibilbidea, irakasle batek bere talentuaz ohartu zenean. Folklorearekiko zuen interesa zela eta, Olaeta Balletetan sartu zen, eta haiekin Estatu Batuetan zehar egindako biretan parte hartu zuen. Azkenekoan, New Yorken kokatu zen, eta Joffrey Balleteko kide izatera pasa zen.

‘Euskal Nijinsky’ ezizena jarri zioten, baina lesio batek eszenatokietatik urruntzera behartu zuen. Ondoren, Euskal Herrira itzuli eta dantza eskola ireki zuen Leioan. Bere eskolatik euskal dantzari handiak igaro ziren, Asier Uriagereka, Javier Amo, Leire Ortueta, Monica Zamora eta Andoni Aresti, besteak beste.